YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6560 E.  ,  2024/8005 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1321 E., 2023/1294 K.
KARAR : Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırıkkale 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/77 E., 2022/31 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile babasından ölüm aylığı bağlanması istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 23.02.1993 tarihinde vefat eden ... sigorta sicil no.lu babası ...’den dolayı davalı Kurumdan yetim aylığı talebinde bulunduğunu, davalı Kurumun 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi uyarınca kız çocuklarına aylık bağlanabilmesi için hiçbir Sosyal Güvenlik Kurumundan aylık almama şartı gerektiği belirtilerek yurt dışından emekli olan davacıya aylık bağlanamayacağının belirtildiğini, davalı Kurumun işlemine dayanak gösterilen 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesinin 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe girdiğini, davacının babasının 1993 yılında vefat etmesi nedeniyle bahis konusu kanun hükmünün dava konusu talebin reddine gerekçe olamayacağını, 01.10.2008 tarihinden önce vefat etmiş SSK’ya tabi ana ve babalardan yetim aylığı alma şartlarının şeklinde düzenlendiğini, söz konusu hükümde yurt dışından aylık almama koşulunun yer almadığını, açıklanan nedenlerle müvekkilinin yetim aylığı bağlanmasına yönelik talebinin reddedilmesine yönelik Kurum işleminin iptal edilerek, yetim aylığına hak kazandığının tespit edilmesine karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının babası ...’in 1993 yılında vefat ettiğini beyan ettiğini, nüfus kayıtlarının incelenmesinde davacının annesi Asiye Bişkin’in 25.06.2019 tarihindeki vefatına kadar ...’den dolayı ölüm aylığı aldığını, davacının 2001 yılında boşandığının anlaşıldığını, aradan geçen süreye rağmen davacının kendisine aylık bağlanması için Kuruma müracaat etmediğini, bu nedenle davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının yurt dışındaki çalışmaları ile ... ...’in şahsi sicil dosyasının henüz temin edilememesi nedeniyle esasa ilişkin beyanda bulunmak için süre talep ettiklerini, dava dilekçesinden anlaşıldığı kadarıyla 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi uyarınca yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında kendi sigortalılığı nedeniyle aylık almakta olan davacının yetim aylığına hak kazanamayacağını, talep tarihi itibarıyla yürürlükte olan Kanun hükümlerinin esas alınması gerektiğini, davacının 2001 yılında boşanmasına rağmen Kurumdan aylık talebinde bulunmadığı da dikkate alındığında davacının kötü niyetli olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Davanın kabulü ile davacının davalı Kurumdan yetim aylığı bağlanmasına yönelik talebinin reddine dair Kurum işleminin iptaline, davacının Kurumdan dava tarihi itibariyle yetim aylığına hak kazandığının tespitine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili; davacının yurt dışından kendi çalışmaları nedeniyle aylık aldığı için 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi uyarınca aylık bağlanamayacağını ileri sürmüş ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davacının 01.06.2004 tarihinden itibaren Almanya'dan malulen emekli olduğu, 2009 yılında ise yaşlılık aylığı almaya başladığının anlaşılması karşısında 506 sayılı Kanun'un ek 47 nci maddesi uyarınca babasından ölüm aylığı alamayacağı ve Kurum işleminin yerinde olduğu belirgin olmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, yasal düzenlemeler, Yargıtay İçtihatları ve yapılan açıklamalar ışığında davacı müvekkilin babasından dolayı aylığa hak kazanıp kazanamayacağının vefat tarihindeki yasal düzenlemelere göre belirlenmesi gerektiği ve söz konusu tarihte aylığa hak kazanma şartları bakımından Sosyal Güvenlik Sözleşmesi imzalanmamış, aylık almamayı ve buralarda çalışmamayı gerektiren sınırlandırıcı bir koşulun bulunmadığı, bu yönüyle vefat tarihindeki hükümlerin davacı müvekkil lehine olduğu ve müktesep hak niteliği taşıdığı göz önüne alınarak vefat eden babasından ötürü yetim aylığına hak kazandığı hukuken ortadadır gerekçeleri ile kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun 34 üncü maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına,

10.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.