YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6540 E.  ,  2024/7663 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/647 E., 2024/122 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kısmen kabulüne dair kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmesi üzerine taraf vekillerinin temyiz istemleri hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; yabancı uyruklu olan davacının 20.10.1993 - 31.12.2003 tarihleri arasında davalı üniversitede öğretim görevlisi olarak çalışmasına rağmen Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı ve fer'i müdahil Kurum davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 16.02.2021 tarihli ve 2020/87 Esas, 2021/85 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacının davalı işverene ait ... sicil numaralı ve ... Maden Fakültesi Ünvanlı iş yerinden Kuruma 01.01.2000 - 31.07.2003 tarihleri arasında toplam 1281 gün sigortalılığının bildirilmesi gerektiğinin tespitine, davacının fazlaya ilişkin tespit isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekiller istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 15.03.2023 tarihli ve 2021/1414 Esas, 2023/702 Karar sayılı kararıyla davacı vekilinin, davalı ... Rektörlüğü vekilinin ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca oy çokluğuyla esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2. Dairenin 12.06.2023 tarihli 2023/6346 - 2023/6617 sayılı kararında; "... dosya kapsamından, Rusya Federasyonu vatandaşı olan davacının, davalı üniversitede 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 34 üncü maddesi ve 14.10.1983 gün 83/7248 sayılı Yüksek Öğretim Kurumlarında Yabancı Uyruklu Öğretim Elemanı Çalıştırılması Esaslarına ilişkin Bakanlar Kurulu kararı çerçevesinde, sözleşme imzalamak sureti ile ara vermeden çalıştığı, çalışmalarının bir kısmının davalı Kuruma bildirildiği, toplanan delillere göre de çalışmasının aralıksız devam ettiği anlaşılmıştır.

Bu halde davanın kabulü ile davacının 20.10.1993 tarihinden itibaren tüm çalışmalarının uzun vadeli sigorta kolları kapsamında sigortalı kabul edilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının yabancı uyruklu olduğu ve dosyaya sunulan özlük dosyası ile uyuşmazlık konusu dönemde davalı işveren yanında fiilen çalıştığına dair kayıtların bulunduğu, davacının fiili çalışmasının yazılı kayıtlar gereği tarafların ve mahkemenin kabulü dahilinde olduğu, uyuşmazlığın kayıtlarla fiilen davalı iş veren yanında çalıştığı sabit olan davacının çalışmalarının uzun vadeli sigortalı konu kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususundan kaynaklandığı, tespite konu dönem itibari ile yürürlükte bulunan 506 sayılı Yasa'nın hükümlerinin mevcut istem yönünden değerlendirilmesi gerektiği, ilgili Yasa'nın 3 üncü maddesi hükmü 06.08.2003 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek şekilde değiştirilmeden önce Türk uyruklu olmayan kimselerin uzun vadeli sigorta kolları kapsamında yazılı istekte bulunmaları şartını ihtiva ettiği yazılı isteği takip eden aybaşından itibaren sigortalılıklarının başlatıldığı, 06.08.2003 tarihinden ise isteklerine bakılmaksızın yabancı uyruklu işçiler yasal düzenleme gereği tüm sigorta kolları kapsamında sayıldıkları, bu nedenle davacının 06.08.2003 tarihi öncesine ilişkin isteminin yazılı istek şartı yönünden değerlendirilmesi gerektiği, Yargıtay içtihatları gereği yalnızca işe giriş bildirgesi düzenlenmesinin uzun vadeli sigorta kolları yönünden yazılı istek şartının var olduğunu göstermeyeceği, davacının ilk kez 01.05.1999 tarihinden itibaren uzun vadeli sigorta kolları kapsamına alınmış olup bu tarihten sonraki dönem yönünden yazılı istek şartının var olduğunun kabulü gerekecekği, yazılı istek şartı yönünden 30.04.1999 tarihi ve öncesine ilişkin şart yerine gelmediğinden istemin bu yönden kabulünün mümkün görülmediği, 01.05.1999 tarihinden sonraki dönem yönünden ise yazılı olarak Kuruma bildirme şartının yerine getirilmiş olması ve dosyaya sunulan fiili çalışma kayıtları ile bu tarihten sonraki dönemde çalışmanın varlığının ortaya konulmuş olması birlikte değerlendirilerek tespit isteminin kabulüne karar vermek gerektiği, davacının prime esas kazancının prime esas kazanç tavan miktarı üzerinden bildirildiği bu kapsamda eksik bildirime konu edilecek herhangi bir husustan söz edilemeyeceği kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne 01.05.1999 - 31.12.2013 tarihleri arasında Kuruma bildirilen süreler haricinde 1281 günlük sigortalılık süresinin tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili temyizi; çalışma olgusunun Yargıtay tarafından bu davalar için öngörülen temel ilkeler çerçevesinde yöntemince araştırılmadığını ve kanıtlanamadığını, kamu düzenine ilişkin eldeki davada resen inceleme ve araştırma yapılması gerektiğini, Kurum kayıtlarında davacının çalışmasını doğrulayan kayıt ve belge bulunmadığından tanık sözleriyle kanıtlanmasını kabul etmediklerini, Kurumun hizmet tespiti davalarında feri müdahil olması nedeniyle davalı olmadığını ve bu nedenle aleyhine yargılama masrafı ve avukatlık ücretine hükmedilmesinin mümkün olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre feri müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Gerekçeli karar başlığında ... Başkanlığının davalı olarak gösterildiği, 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkra uyarınca ... Başkanlığının davada fer'i müdahil olarak yer alması gerektiği dikkate alınarak; ... Başkanlığının ise fer'i müdahil olarak kabulü gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Feri Müdahil Kurum vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi ile

İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığında yer alan "davalı: ... Başkanlığı" ibaresinin silinerek yerine "fer'i müdahil: ... Başkanlığı" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkmesine gönderilmesine,

04.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.