YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6417 E.  ,  2024/7483 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1969 E., 2023/1639 K.
KARAR : Esastan Red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/194 E., 2020/69 K.

Taraflar arasındaki aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı Kurumdan yetim maaşı almakta iken bu maaşının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edildiği gerekçesiyle Kurum tarafından kesildiğini, davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı ve boşanmanın muvazaalı olduğu iddiasının doğru olmadığını, davacının Adana 1. Aile Mahkemesinin 2011/1303 E. 2012/36 K. sayılı kararı ile 20.01.2012 tarihinde boşandığını, davacının ölüm aylığı için müracaat tarihinin ise 01.04.2017 tarihi olduğunu, yani davacının boşandığı tarihten beş yıldan fazla bir süre sonra ölüm maaşı için müracaat ettiğini, davacının muvazaalı boşanmış olsa idi 2012 yılı içinde maaş için müracaat etmiş olması gerektiğini, oysa davacının boşanma tarihinden yıllar sonra maaş için müracaat ettiğini, davacı ile boşandığı eşinin boşanma kararından sonra bir arada yaşamadığını belirterek, davacının ölüm (yetim) maaşının kesildiği aydan itibaren yeniden bağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; dava süresinde açılmamış ise süre yönünden davanın reddine karar verilmesini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davanın bir an için usule uygun açıldığı düşünülse bile dava konusu işlemin Kurum müfettişleri tarafından her türlü araştırma ve incelemeler yapıldıktan ve ilgili belgeler toplandıktan sonra davacı aleyhine işlem tesis edildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının eski eşinden boşandıktan sonrada boşandığı eşiyle birlikte yaşamaya devam ettiği, SGK denetmen raporunun aksi ispat edilememiş olup Kurum işleminin yerinde olduğu kanaatine ulaşılarak, davacının davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, eşlerin birlikte yaşamadığını iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ve eski eşinin adres hareketleri, davacının 2017 yılına kadar aynı adresi bildirmiş olması, 2009 yılından beri aile hekimlerinin aynı olması, davacının ... bildirilen adresinin eski eşinin adresi ile aynı olması, MEDULA kayıtlarından davacının 27.03.2019, 20.02.2019, 23.07.2018 ve 12.06.2018 tarihlerindeki muayenelerinde eski eşinin adresini bildirmiş olması ile kamu tanığı Belma Kanmaz'ın beyanlarından davacının eski eşi ile birlikte yaşadığının anlaşıldığı, sonraki adres değişikliklerinin Mahkemeyi yanıltmaya yönelik olduğu kanaatine varılmakla; davacı ve eski eşinin, boşanma sonrasında da birlikte yaşamaya devam ettikleri sabit olup, 5510 sayılı Kanun'un 59/2 nci maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediğinden dosya kapsamı ve mevcut delil durumu dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde hata bulunmadığı göz önünde bulundurularak davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, aksi Kurum işleminin iptali ile kesilen aylığın kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanması, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 56 ncı maddesinin ikinci fıkrası ve 96 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle MEDULA kayıtları, araştırma tutanakları, adres kayıtları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

01.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.