YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6373 E.  ,  2024/7155 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/363 E., 2024/28 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde Kuruma bildirilen günleri dışında 1983 yılından 2007 yılı Eylül ayına kadar her yılın 15 Mayıs-15 Kasım tarihleri arasında aralıksız ve kesintisiz hizmet akdine dayalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Sosyal Güvenlik Kurumu ve davalı ... İşletme Müdürlüğü vekilleri sunmuş oldukları cevap dilekçeleri ile davanın reddine karar verilmesi talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 26.06.2018 tarih, 2017/837 Esas ve 2018/330 Karar sayılı ilamı ile “davanın kısmen kabulü ile davacının 1983-2007 yılları arasındaki çalışmasında her yıl Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim ve Kasım aylarındaki 6 aylık dönemlerinde her ay 30 gün olarak çalışmış olduğunun tespitine, davacının çalışması karşılığı Kuruma bildirilmeyen gün sayısının toplamda 272 gün olduğunun tespiti ile bildirilmeyen gün sayısının Kurum kayıtlarındaki hizmeti ile birleştirilmesine,” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.01.2020 tarihli ve 2018/3674 Esas ve 2020/52 Karar sayılı kararı ile davalı Sosyal Güvenlik Kurumu vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. 1.Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 22.04.2021 tarihli ve 2020/1990 Esas ve 2021/5798 Karar sayılı kararı ile somut olayda, İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümde davacı adına davalı işyerince 1983-2007 yılları arasında 180 günün üzerinde Kuruma bildirilmiş hizmetlerin bulunduğu yıllar dikkate alındığında ve tespit edilen eksik gün sayılarının hangi aylara ilişkin olduğunun açıkça gösterilmemesi karşısında verilen kararın yeterince açık ve anlaşılır olmadığı, infaz kabiliyetinin bulunmadığı anlaşılmakta olup bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, Mahkemece yanılgılı değerlendirme neticesi yazılı şekilde kurulan hüküm, usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesince verilen hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyulan bozma kararı; davanın kısmen kabulü ile davacının 1983-2007 yılları arasındaki çalışmasında 15 Mayıs, 15 Kasım ayları arasında mevsimlik işçi olarak çalışmış olduğunun tespitine, davacının çalışması karşılığı Kuruma bildirilmeyen gün sayısının toplamda 424 gün olduğunun tespiti ile bildirilmeyen gün sayısının Kurum kayıtlarındaki hizmeti ile birleştirilmesine, bilirkişi ... Alkan'ın 16.11.2022 tarihli ek raporunun kararın eki sayılmasına karar verilmiştir.

C. 2.Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 11.05.2023 tarihli ve 2023/4398 Esas, 2023/5279 Karar sayılı kararı ile tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının şimdilik incelemesine yer olmadığından, söz konusu itirazların inceleme konusu yapılmadığı. Mahkemece verilen hükümde, bilirkişi raporuna atıf yapılarak, kabulüne karar verilen dönemler gösterilmeksizin infaza elverişsiz şekilde hizmet tespitine dair hüküm tesisi isabetsiz olduğundan bahisle sair yönler incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık ve bordro tanıklarının beyanları, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; eldeki dava ile davacı işe girdiği 1983 yılından Eylül 2007 tarihine kadar 15 Mayıs - 15 Kasım tarihleri arası yangın kulesinde çalışan davacının bu dönemlere ilişkin kesintisiz çalışmasının tespiti ile sigorta hukukundan doğan haklarının tescilini ayrıca 1983 yılından kadro aldığı Eylül 2007 tarihine kadar yangın sezonu dışındaki aylarda da üretim işlerinde çalışmış olan davacının bu dönemlere ilişkin çalışmasının tespiti ile sosyal güvenlik ve sigorta hukukundan doğan haklarının tescilini talep etmiş olup davacının sigorta dökümü incelendiğinde davalıya ait iş yerinde çalıştığı süre boyunca hizmet tespitinin ayın tamamına yansımayacak şekilde Kuruma bildirildiği, dinlenen bordro tanıklarının davacının mevsimlik işçi olduğu ve Mayıs ayı ile Kasım ayları arasında çalışmasını kesintisiz olarak devam ettirdiği, diğer aylarda da bazen çalıştığı ancak bu aylarda ne kadarlık bir çalışmasının bulunduğunu tam olarak bilemediklerine yönelik beyanları doğrultusunda davacının mevsimlik işçi olarak çalıştığı 1983 ve 2007 yılları arasında Mayıs ayı ile Kasım ayları arasındaki dönemlerde aylık 30 gün çalışmasının bulunduğu ve eksik bildirilen günlerin 30 güne tamamlanması gerektiği ve Kuruma bildirilen hizmetleri ile birleştirilmesi gerektiği, bu aylar dışında üretim işlerinde ve ayın tamamında çalıştığına yönelik talebinin tanık ve bordro tanıklarının beyanları ile kanıtlanamadığı kanaati ile davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve Yargıtay bozmasında belirtildiği üzere dosyanın eksik günlerin hangi aylara tekabül ettiği bilirkişi marifetiyle tespit ettirilmiş ve bozma ilamına uyularak eksik günler ayrı ayrı belirtilmek suretiyle davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davacının davalı ... Müdürlüğünde 1983-2007 yılları arasında her yıl 15 Mayıs - 15 Kasım tarihleri arasında yangın kulesinde, diğer aylarda da kısmi olarak üretim işlerinde olmak üzere mevsimlik işçi olarak çalışmış olduğunun ve 1994 yılı Haziran ayında 13 gün, 1994 yılı Temmuz ayında 30 gün, 1995 yılı Nisan ayında 18 gün, 1995 yılı Mayıs ayında 30 gün, 1995 yılı Haziran ayında 30 gün, 1995 yılı Temmuz ayında 30 gün, 1995 yılı Ağustos ayında 11 gün, 1996 yılı Mayıs ayında 6 gün, 1996 yılı Haziran ayında 30 gün, 1996 yılı Temmuz ayında 30 gün, 1999 yılı Mayıs ayında 14 gün, 1999 yılı Haziran ayında 30 gün, 1999 yılı Temmuz ayında 30 gün, 2000 yılı Haziran ayında 30 gün, 2000 yılı temmuz ayında 30 gün, 2000 yılı Ağustos ayında 3 gün, 2001 yılı Haziran ayında 12 gün, 2001 yılı Temmuz ayında 30 gün, 2002 yılı Temmuz ayında 17 gün olmak üzere toplam 424 günlük çalışmasının Kuruma eksik bildirilmiş olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının çalışması karşılığı Kuruma bildirilmeyen gün sayısının toplamda 424 gün olduğunun tespiti ile bildirilmeyen gün sayısının Kurum kayıtlarındaki hizmeti ile birleştirilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili: davanın reddinin gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet sürelerinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 nci maddeleri,

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 72 nci maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı Kurum vekillinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.