YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6366 E.  ,  2024/7089 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1437 E., 2023/2264 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 9. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/288 E., 2021/112 K.

Taraflar arasındaki bir kısım sigortalı çalışmaların sahte olduğu gerekçesiyle yaşlılık aylığının iptal edilerek borç tahakkuk ettirilmesine dair Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarında davacının 31.05.2011 tarihinde kendi adına tahsis başvurusunda bulunulduğunu ve 14.06.2011 tarihinde davacıya maaş bağlandığını, davacının 15 yıldır ABD’de yaşadığını, Kuruma herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, evraktaki imzanın sahte olduğunu, Kurum tarafından, davacının sahte sigortalılık bildiriminde bulunması nedeniyle, aylığının kesildiğini ve toplam 78.198,72 TL alacağın tahsili için icra işlemi başlatıldığını, davacının bir kusurunun bulunmadığını, maaş ödemelerinin davacı tarafından tahsil edilmediğini, Kurum kusuru nedeniyle oluşan yersiz ödemeden davacının sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürerek, Kurum işleminin iptali ile davacının borçtan sorumlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sahte olduğu tespit edilen hizmetlerinin 23.10.2010 tarihinden öncesine ait olduğunu, davacının iddiasını kanıtlaması gerektiğini, Kurum işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar ... ... ... tarafından, davacı adına davalı Kuruma yapılan 31.05.2011 tarihli tahsis talebinde, vekaleten başvuruda bulunması ve davalı Kuruma vekaletnameyi ibraz etmesi gerekirken, davacı adına vekil sıfatını belirtmeden asil sıfatıyla imza atarak başvuru yapılmış ise de, ... ... ...'ın davacı tarafından T.C. New York Başkonsolosluğu aracılığıyla verilmiş özel vekaletname ile emeklilik işlemlerini yapmak ve emekli aylığını tahsil etmek üzere yetkili kılındığı gözetildiğinde, yaşlılık aylığı tahsis işlemlerinde hukuka aykırılık bulunmadığı, daha sonra davacı adına tahsis edilen aylığın kesilmesine neden olan davacının hizmetlerinin iptali ve hizmetlerine kontrol kaydı konulmasına dair hususlarda ... ... ...'ın kusurlu veya suç teşkil edebilecek bir davranışının bulunduğunu gösterir somut herhangi bir delil bulunmadığı, bu haliyle davacı adına tahsis edilen yaşlılık aylığının davalı Kurumca kesilmesine dair işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı, davacının davalı Kuruma yersiz ödemeler nedeniyle borçlu olduğu anlaşılmakla, davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının 06.04.2003 tarihinden itibaren Amerika Birleşik Devletlerinde yaşadığını, 23.10.2020 tarih 3943 yevmiye numaralı vekaletname ile Türkiye'de emeklilik işlemlerinin gerçekleştirilmesi için ... ... ...'ın vekil tayin edildiğini, fakat kişinin yetkisini aşarak usulsüz işlemlerde bulunduğunu, davacının 4/a statüsünden emekli olduğunu, ... ... ... tarafından kendisinden emeklilik şartlarının oluşması amacıyla da yurt dışında olduğu dönemlerde sahte şirketlerde çalışmasının bildirildiğini, Kurumun tahsis işlemlerinde gereken özeni ve sorumluluğunu yerine getirmediğini, Kurumun kusurundan meydana gelen yersiz ödemeden davacının sorumlu tutulmasının hakkaniyete aykırı olduğunu ve davacının borçtan sorumlu olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve Kanun'a aykırılık bulunmadığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranla
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, bir kısım sigortalı çalışmaların sahte olduğu gerekçesiyle yaşlılık aylığının iptal edilerek borç tahakkuk ettirilmesine dair Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi.

3.Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

25.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.