YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6311 E.  ,  2024/7535 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2813 E., 2024/864 K.
KARAR : Asıl Dava Feragat Nedeniyle Red, Birleşen Dava Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 14. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/273 E., 2021/276 K.

Taraflar arasındaki asıl Kurum işleminin iptali, birleşen itirazın iptali davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne, ek kararla asıl davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle, asıl davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı-birleşen davada davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
1.Davacı-birleşen davada davalı Kurum vekili asıl dava dilekçesinde özetle; davacının 01.08.2011 tarihinden itibaren yaşlılık aylığına hak kazandığını ve kendisine yaşlılık aylığı bağlandığını, 04.05.2011- 29.07.2011 tarihleri arasında dava dışı ... Turizmdeki çalışmalarının 14.04.2017 tarih 2017/GY-32 sayılı denetim raporu ile iptal edildiğini, denetim raporunun davacıya tebliğ edilmediğini, denetmen raporunun usule aykırı olduğunu, davacının 4/a yaşlılık aylığının iptalinin akabinde 3600 günü doldurduğu ve 55 yaşını doldurduğu için kısmi olarak 4/a üzerinden tekrar emekli edildiğini, ancak aylığı iptal edilmeden önce Ocak/2018’de 1.496,11.TL maaş alırken Mayıs/2018’de aldığı maaşın 1.261,59.TL’ye düştüğünü ileri sürerek, davalı Kurum tarafından verilen 09.01.2018 tarih 596402 sayılı aylık iptali işleminin iptali ile dava sonuçlanıncaya kadar ihtiyati tedbir kararı verilmesini istemiştir.

2.Davalı-birleşen İzmir 16. İş Mahkemesinin 2019/151-2019/7 E.- K. sayılı dosyasında davacı SGK Başkanlığı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının Kurumdan aylık almakta ilen Kurum denetmeni tarafından düzenlenen rapor ile ... Turizm Gıda San. Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinin sahte iş yeri olduğunun tespiti üzerine çalışmalarının iptal edildiğini ve davalı adına borç kaydı oluşturulduğunu, bu borcun tahsili amacı ile İzmir 10. İcra Müdürlüğünün 2019/9568 E. sayılı dosyasında davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durdurduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile dosyanın 14. İş Mahkemesinin 2018/273 E. sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı-birleşen davada davacı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı itirazında bulunduklarını, Kurum denetmeni tarafından davacının çalışmalarının sahte olduğunun tespit edildiğini ve çalışmaların iptal edilmesi üzerine davacıya bağlanan aylıkların başlangıçtan itibaren iptal edildiğini, adına borç kaydedildiğini, sigortalılıktan söz edebilmek için işverenin emir ve talimatı altında bilfiil çalışmalarının olması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Yapılan yargılama, toplanan deliller, Kurum denetim raporları, celp ve ibraz olunan belgeler ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; asıl dava yönünden davanın reddine,

Birleşen dava yönünden davanın kabulü ile; davalı tarafın 10. İcra Müdürlüğünün 2019/9568 takip sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı kuruma verilmesine, karar verilmiş, 27.09.2021 tarihli ek kararla, asıl dava davacısı vekilinin istinaf aşamasında 10.09.2021 tarihli dilekçesi ile davadan feragat ettiği anlaşılmakla, asıl davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı-Birleşen Davada Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davacı-birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi tarafından sözlü yargılama aşamasına geçilmediğini ve taraflara diyeceklerinin sorulmadığını, Mahkemeye sunulan itirazların değerlendirilmediğini, müfettiş raporunda davacının ifadesinin alınmadığını, davacının ifadesinin alınmamasının raporu geçersiz kıldığını, yapılan işlemin haksız ve hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının davalı ... yanıltıcı bir işleminin olmadığını, davacının çalışmalarının usul ve yasaya uygun olduğunu, emekliliğe hak kazandığının Kurum tarafından bildirildiğini ve buna istinaden emekli olduğunu, davacının 55 günlük hizmetinin bulunmamasının sebebinin Kurum tarafından yapılan bildirim olduğunu, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların dikkate alınmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl dosya davacısı-birleşen dosya davalısının asıl davasından feragat ederek uyuşmazlık konusu 77.606,38 TL asıl, 30.445,35 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 108.051,73 TL'lik borcunu 6736 sayılı Kanun kapsamında 18 ay, aylık 7.050,40 TL taksitler halinde yapılandırılan borcun tamamını ödediği ve birleşen davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı, Yapılandırma Kanunu kapsamında borç ödendiğinden ve kanun gereği davacı davasından feragat ettiğinden tarafların yaptığı masrafların kendi üzerinde bırakılması, leh ve aleyhlerine yargılama giderine hükmedilmemesi gerektiğinden, asıl dosya davacısı-birleşen dosya davalısının buna ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülerek, hüküm bu yönüyle düzeltilmek kaydıyla, asıl davanın feragat nedeniyle reddine, birleşen dava konusuz kalmakla, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, her iki davada da tarafların yaptıkları masrafların kendi üzerlerinde bırakılmasına ve tarafların leh ve aleyhine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı-birleşen davada davacı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı-Birleşen Davada Davacı SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı-birleşen davada davacı SGK Başkanlığı vekili; birleşen dava yönünden Kurum lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek, kararın bu yönüyle temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık; asıl davada fiili çalışmaya dayalı olmadığı gerekçesiyle bir kısım sigortalılık iptali ile yaşlılık aylığının iptal edilerek borç tahakkuk ettirilmesine dair Kurum işleminin iptali, birleşen davada itirazın iptaline ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi, 6736 sayılı Kanun.

3.Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, davalı-birleşen davada davacı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

02.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.