YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6195 E.  ,  2024/8418 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2013/362 E., 2023/81 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen rücuan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleşen davaların kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle;Kurum sigortalılarından ...’in 15.06.2004 tarihinde geçirdiği iş kazası sonucunda yaralanması ve malül kalması nedeni ile kendisine 28.703.81 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığını, 2.891.99 TL geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini, 2.471.59 TL hastane masrafı yapıldığını, Kurum zararının şimdilik 34.067.39 TL'ye ulaştığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 5.699.64 TL'nin gelir için onay, sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen dava ile Kurum zararının %60 kusur karşılığı olan 8.143,17 TL'nin gelir için onay, sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

11.11.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile de talebini Kurum zararının %90 kusur karşılığı olan 25.648,41 TL'nin gelir için onay, sarf ve ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile birlikte davalılardan (davalı ...'nun %80 kusur karşılığı olan 22.648,41 TL'den sorumlu olduğunu beyanla) müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı davaya cevap vermemiştir.

III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 19.11.2009 tarih, 2019/1283 Esas, 2009/584 Karar sayılı kararıyla; davalının kabul edilen %80 kusur oranına göre davanın kabulü ile 4.626.93 TL peşin değerli gelirin onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 578.39 TL geçici iş göremezlik ödeneğinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, 494.32 TL hastane masrafının sarf tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı avukatı ve davalı tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 27.06.2012 tarih ve 2012/13211 Esas, 2012/12636
Karar sayılı bozma kararında; 1-Trafik-iş kazasına konu aracın, Kurum Müfettişi tarafından alınan sigortalı beyanında, davalı işveren tarafından; işveren vekili ile işverenin oğlu ...’nun beyanlarında ise ... tarafından kullanıldığı ileri sürülmüş olup; Mahkemece, trafik-iş kazasına konu aracın kimin tarafından kullanıldığı belirlenip; aracın, dava dışı ... tarafından kullanıldığının anlaşılması durumunda, yeniden alınacak bilirkişi raporu ile davaya konu trafik-iş kazasının meydana gelmesinde sürücünün kusur oranı ile işverenin kusur oran ve aidiyeti belirlenerek, sonucuna göre karar verilmesi gerektiği,

2-Mahkemece; davalı işverenin 506 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi uyarınca sorumlu tutulması gerektiğinin tespiti halinde işverenin %100 kusurlu olduğu kabul edilerek hesaplanacak tazminat miktarından, davalının yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda yapılacak inceleme sonucunda belirlenecek kusur durumu da dikkate alınarak, Borçlar Kanunu'nun 43 ve 44 üncü maddeleri uyarınca sigortalının kusurunun %50’sinden az olmamak üzere hakkaniyet indirimi yapıldıktan sonra taleple bağlılık ilkesi de dikkate alınmak suretiyle rücu alacağına hükmetmek gerektiği,

3-Kurum yazılarında, davaya konu iş kazası sonucu, sigortalıda meydana gelen %21 oranındaki çalışma gücü kaybı oranının, kontrol sonucu azalma ile %4,20’ye düştüğü ve sigortalıya bağlanan gelirlerin kesildiği belirtilmiş olup; Mahkemece, sigortalıya, sürekli işgöremezlik gelirine giriş tarihi ile gelirlerin kesildiği tarih arası dönemde iş kazası ve meslek hastalıkları sigortası kolundan fiilen yapılan ödemeler Kurumdan sorulup, gelirin ilk peşin değeri ile fiili ödemeler karşılaştırılarak, düşük olanının davalının kusuru oranına isabet eden kısmı için rücu edilebileceği gözetilerek karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sigortalının 15.06.2004 tarihinde davalı ...-... Mobilya tarafından yapılan görevlendirme kapsamında davalı ... idaresindeki araç ile seyahat ederken trafik iş kazasında yaralandığı olayla ilgili Kurum tarafından yapılan inceleme sonunda düzenlenen teftiş raporuna göre ve Beşiktaş SGM nin 05.03.2014 tarihli yazısına göre, davalı işveren tarafından sigortalının kaza tarihi itibariyle işe girişinin yapılmadığı, işe giriş bildirgesinin olay tarihinden sonra 31.03.2005 tarihinde verildiği, aldırılan kusur raporunda davalı ...'nun %30 oranında kusurlu olduğu, ...-... Mobilya'nın %50 oranında kusurlu olduğu, sigortalının %20 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş olup, bozma ilamı sonrası SGK'ya müzekkere yazılarak sürekli iş göremezlik gelirine giriş tarihi ile gelirlerin kesildiği tarih arası dönemde iş kazası ve meslek hastalıkları sigorta kolundan fiilen yapılan ödemelerin sorulduğu ve madde 10 da gözetilmek suretiyle davalı işverenin sorumlu olduğu tutardan (%100) sigortalının kusurunun en az %50 si oranında (%10) hakkaniyet indirimi yapılması ve işverenin tazminle sorumlu olduğu miktarın (%90) belirlenmesi gerektiği kanaatiyle; asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne, toplam 10.370,32 TL Kurum zararının; 5.068,80 TL'sinin 13.08.2008 onay tarihinden, 2.829,93 TL'sinin ödeme tarihlerinden, 1.648,87 TL için ödeme tarihi olan 09.02.2006 sarf tarihinden, 455,76 TL için ödeme tarihi olan 09.06.2006 sarf tarihinden, 31,28 TL için ödeme tarihi olan 08.10.2005 sarf tarihinden, 75,79 TL için ödeme tarihi olan 28.10.2005 sarf tarihinden, 14,50 TL için ödeme tarihi olan 28.10.2005 sarf tarihinden, 37,21 TL için ödeme tarihi olan 07.03.2006 sarf tarihinden, 31,28 TL için ödeme tarihi olan 09.03.2006 sarf tarihinden, 14,50 TL için ödeme tarihi olan 09.03.2006 sarf tarihinden, 31,28 TL için ödeme tarihi olan 08.04.2006 sarf tarihinden, 31,28 TL için ödeme tarihi olan 09.05.2006 sarf tarihinden, 32,44 TL için ödeme tarihi olan 08.06.2006 sarf tarihinden, 24,40 TL için ödeme tarihi olan 12.07.2006 sarf tarihinden, 43,00 TL için ödeme tarihi olan 17.08.2006 sarf tarihinden, itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı Kurum vekili; kusur oranını kabul etmediklerini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, trafik-iş kazası sonucu sigortalıya yapılan sosyal sigorta yardımları nedeniyle uğranılan Kurum zararının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesinin 1 inci fıkrası ve 4 üncü fıkrası.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un Geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle de bağlı kalınarak, temyiz edenin sıfatına ve temyiz kapsam ve nedenlerine göre kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

11.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.