YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6194 E.  ,  2024/5786 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/87 E., 2023/87 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/522 E., 2021/649 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığına hak kazanıldığının tespiti istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacılar vekili, davacının, eşi ... ...'in 26.06.2012 tarihinde vefat ettiğini, davacının kendisine ve oğluna maaş tahsis edilmesi için 01.11.2012 tarihinde Kuruma başvuruda bulunduğunu, Kurum yetkililerinin vefat eden eşinin “askerlik günlerini” borçlanarak davalı Kuruma 5,417,38 TL ödediği takdirde maaş tahsis edebileceklerini bildirdiklerini, bunun üzerine davacının 5.417,38 TL'yi ödediğini, dekontu Kuruma verdiğini ancak bu defa bir yanlışlık olduğu, müteveffanın sigortalılık süreleri nedeni ile maaş tahsisinin yapılamayacağını beyan ettiklerini, davacının daha sonra 13.08.2018 tarihinde Kuruma başvurduğunu, bu ... vefat eden eşinin 658 günlük bir borçlanması yapılarak yani 8.609,55 TL ödenmesi gerektiğinin söylendiğini. davacının bunu da ödediğini ve maaşın bağlandığını, ancak ilk başvurduğu tarih olan 01.11.2012 tarihinden 13.08.2018 tarihine kadar maaş ve diğer haklardan mahrum kaldığını belirterek fazlaya ilişkin tüm hak ve alacakları saklı kalmak kaydıyla davacının Kuruma başvuru yaptığı tarihin 01.11.2012 tarihi olarak kabulüne, anılan tarihten itibaren maaş tahsis işlemlerinin yapılmasına, maaş alacaklarının her iki davacı bakımından da ayrı ayrı ve ay ay hesap edilmesine, bu maaş alacaklarına hak edildikleri tarihten ödemenin yapılacağı tarihe kadar ayrı ayrı her ay bakımından işletilecek en yüksek banka mevduat faizi ile davacılara ayrı ayrı ödenmesine, ... için 2.000,00 TL maaş alacağı bedelinin, oğlu ... için ise 1.000,00 TL maaş alacak bedelinin hak ettikleri tarihten işleyecek en yüksek banka faizi ile birlikte hesap edilerek Kurumdan tahsiline karar verilmesini dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili; Kuruma başvuru yapılmasının dava şartı olduğunu, zorunlu dava şartı eksikliğinden davanın reddedilmesi gerektiğini, hak düşürücü süre, zamanaşımı itirazında bulunduklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacılar vekili; davacıların Kuruma başvuru şartını yerine getirdiğini, Kurum tarafından çıkartılan borçlanma miktarını yatırarak Kuruma dekontu teslim ettiğini, ancak davalı Kurumun buna rağmen davacılara ölüm aylığı tahsisi işlemini yapmadığını veya yapılması için gerekli diğer şartları bildirmediğini, bu nedenle de başvuru şartını yerine getiremediğini, bunun Kurum ve çalışanlarının hatası olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili, istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.
C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı fazla yatırılan temyiz harcının temyiz eden ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.