YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/616 E.  ,  2024/1574 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/598 E., 2022/3009 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 22. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/342 E., 2020/332 K.

Taraflar arasındaki emekli aylığının 506 sayılı Kanun üzerinden bağlanması gerektiğinin tespiti ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davacının Türk Telekomünikasyon A.Ş. unvanlı işyerinde iş sözleşmesi ile çalışmasına rağmen memur statüsünde çalışmış gibi emekli edildiğini, Kuruma yaptıkları başvurunun reddedildiğini belirterek yaşlılık aylığının ilk bağlanma tarihinden itibaren uygun statüden bağlanmasını, maaş farklarının tahakkuk ettiği tarihten itibaren faiziyle birlikte ödenmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, davacılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığını, idari yargının görevli olduğunu, Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince; yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili, ikale sözleşmesi, ibra belgeleri ve diğer evraklar incelendiğinde davacının 4-a'ya tabi olarak çalışmasına rağmen 4-c kapsamında emekli edildiğini, davacının emekli edildiği tarihe göre 5510 sayılı Kanun'un uygulama döneminde kaldığını, hatalı değerlendirme ile 5434 sayılı Kanun'a atıf yapıldığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

2.Davalı Kurum vekili, Kurum yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Somut olayda, uyuşmazlığın Türk Telekomünikasyon A.Ş. unvanlı iş yerinde çalışan davacıya 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c kapsamında bağlanan aylığın iptali ile 4/1-a kapsamında aylık bağlanması ve farkların ödenmesi istemine ilişkin olduğu, davacının uzman olarak 25.04.1988 tarihinde (kapsam dışı statüsüyle) çalışmaya başladığı, 14.03.1990 tarihi itibariyle 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Emekli Sandığı ile ilişkilendirildiği, 5754 sayılı Kanun'un yürürlüğe girmesinden önce Emekli Sandığı ile ilişkilendirildiği, ...'nun tesis edeceği işlem ve yapacağı muamelelerin idari işlem niteliğini korumaya devam edeceğinden bunlara ilişkin ihtilaflarda idari yargının görevli olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan açıklamalar ışığında, dava konusu uyuşmazlığın 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğu, uyuşmazlığın çözümünde ne 506 sayılı Kanun ne de 5510 sayılı Kanun’un uygulama yeri bulunmadığı, 5510 sayılı Kanun'un 101 inci maddesine göre sınırlı yetki ile donatılmış iş mahkemesinin görevli olmadığı, uyuşmazlığın çözümünün idari yargının görev alanına girdiği, davalı Kurum yararına vekalet ücretine hükmedildiği anlaşılmakla..." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararı yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 5434 sayılı Kanun'a tabi bağlanan aylığın iptali ile 5510 sayılı Kanun'un 4/a maddesi kapsamında yaşlılık aylığı bağlanması talebinde görevli mahkemenin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 101 inci maddesi, Geçici 4 üncü maddesi.

3. Değerlendirme
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, 01.11.1986-14.03.1990 tarihleri arasında 1193 gün 506 sayılı Kanun kapsamında, 15.03.1990-31.01.2013 tarihleri arasında 5434 sayılı Kanun kapsamında hizmeti bulunan davacının, 5434 sayılı Kanun kapsamında bildirilen sürelerde fiili olarak işçi gibi çalıştırılması nedeniyle İş Kanunu'na tabi olduğu belirtilerek, 5434 sayılı Kanun kapsamında bağlanan aylığın iptali ile kendisine 506 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanmasının talep edildiği anlaşılmaktadır.

2.İlk Derece Mahkemesince her ne kadar uyuşmazlığın idari yargıda çözülmesi gerektiğinden bahisle yazılı şekilde karar verilmiş ise de 5434 sayılı Kanun kapsamında bağlanan aylığın iptali talebi yönünden görevli yargı kolunun İdare Mahkemeleri kararının yerinde olmasına karşılık, kendisine 506 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanması talebi yönünden İş Mahkemelerinin görevli olduğu belirgindir.

3.Bu nedenle İlk Derece Mahkemesince, 5434 sayılı Kanun kapsamında bağlanan aylığın iptali yönünden tefrik kararı verilip tefrik edilen dosya hakkında yargı yolu uyuşmazlığı nedeniyle red kararı verilmeli, 506 sayılı Kanun kapsamında aylık bağlanması talebi yönünden ise işin esasına girilerek elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.