YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6141 E.  ,  2024/6492 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/79 E., 2024/244 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Şanlıurfa 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/283 E., 2023/388 K.

Taraflar arasındaki iş kazası olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı Kurum yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davalı şirket yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum veklli tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin, davalı işyerine ait depoda, sıva ustası olarak SGK girişi yapılmadan çalışırken 27.09.2017 tarihinde iş kazası geçirdiğini, müvekkilinin, davalı işyerinde çıkan yangın nedeniyle duvar sıvası yaptığı sırada deforme olan çatının çökmesi neticesinde enkaz altında kalarak yaralandığını, iş kazasının üzerinden yaklaşık 1 ay geçmesine rağmen müvekkilinin sağlık sorunlarının devam ettiğini, 3 gün yoğun bakım ünitesinde kaldığını, sonrasında bel bölgesinde meydana gelen kırık nedeniyle 5 adet platin takıldığını, müvekkilinin halihazırda çalışamayacak vaziyette olduğunu belirterek davacının davalı işyerinde 27.09.2017 tarihinde iş kazası geçirdiğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli ve yetkili mahkemelerin Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacının 27.09.2017 tarihinde yaralandığı deponun ... Tekstil ve Tarım Ürünleri Ltd. Şti.'ye ait olduğunu, müvekkili şirketin bu depoyu kiraladığını, depo duvarlarının yıpranması nedeniyle duvar sıvasının yapılması için ... isimli kişi ile iş yapımı konusunda anlaşma sağlandığını, ...'nin bu işi yapmayı üstlendiğini ve çalışan işçilerin ...'nin çalıştırdığı kişiler olduğunu, davacının müvekkili şirket ile hiçbir ilgisinin olmadığını, ...'nin işçisi olarak çalıştığını ve yaralandığını, yapılan işin duvar ve sıva yapım işi olduğunu, müvekkili şirketin yaptığı işle hiçbir ilgisinin olmadığını, müvekkili şirketin yaptığı işin tekstil üzerine olduğunu, ... ile yapılmış sözleşmeye göre yapılacak işin duvar yapım ve sıva işi olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, bir alt işverenlik ilişkisinin de söz konusu olmadığını, ...'nin üstlenmiş olduğu sıfatın bağımsız işverenlik sıfatı olduğunu, kazaya ilişkin olarak Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığının 2017/30078 numaralı dosyasında soruşturma yürütüldüğünü, her ne kadar davacı müvekkili şirketin işçisi olmasa da yaralanma sonrasında durumun aciliyetine binaen ...'nin talebi üzerine müvekkili şirketin davacının hastaneye kaldırılmasına yardımcı olduğunu, davacıya toplamda 30.000,00 TL nakdi yardımda bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının 27.09.2017 tarihinde vuku bulduğu iddia olunan iş kazasından kaynaklı olarak sürekli iş göremezlik geliri talebinde bulunduğunu, ancak kaza tarihi itibariyle sigortalı olmadığından sigortalılığın tespiti için dosyanın 20.10.2017 tarihinde Denetmenler Servisine intikal ettirildiğini, halihazırda denetmen raporunun beklendiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; tüm dosya kapsamı, evraklar birlikte değerlendirildiğinde; davalı ... Başkanlığı yönünden, davanın konusuz kalmış olması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... yönünden, davanın kabulü ile davacı ...'ın (T.C. Kimlik No: 30887390604), davalı ... Tekstil Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait 1025363 sicil numaralı işyerinde çalışmakta iken 27.09.2017 tarihinde iş kazası geçirdiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın eksik inceleme neticesinde verilmiş olup hatalı olduğunu, davalı müvekkil Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediğini bu nedenle Kurum aleyhine vekalet ücreti tesisi ve müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulamayacağını, davacı yanın davayı ikame etmeden müvekkili Kuruma başvuruda bulunup meydana gelen olayın iş kazası olarak araştırılmasını talep etmediğini, verilen kararın karar verilmesine yer olmadığına yönelik hükmün sabit kalması ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden diğer davalı ile müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmasına yönelik hükmün kaldırılarak yargılama giderleri ve vekalet ücretinin diğer davalı üzerinde bırakılmasını beyan ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; tüm dosya kapsamının birlikte incelenip değerlendirilmesi neticesinde; davacının, davalı ... tarafından kiralanmış olan deponun duvarlarının yapımı ve sıvası işinde, usta sıvacı olarak çalıştığı, bu çalışması sırasında 27.09.2017 tarihinde, binanın beton tavanının çökmesi sonucunda yaralandığı ve Şanlıurfa ... ... İnan Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 27.09.2017 günü saat 11:49'da yatış kaydının yapıldığı, tanık beyanları ve hastane kayıtları ile sigortasız bir şekilde çalıştırılmış olan davacının, işyerinde çalıştığı sırada kaza geçirdiğinin ispat edildiği; Şanlıurfa 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/209 Esas, 2019/1470 Karar sayılı ve 18.12.2019 tarihli kararı ile davacının çalışma arkadaşı olan ... ...'nin vefat etmiş olduğu dava konusu iş kazasında, davalı şirketin yetkilisi ve sahibi olduğunu beyan eden ... ... ...'nın da kusurlu bulunarak cezalandırılmasına karar verildiği, ... ... ...'nın 19.12.2017 tarihli sorgulama tutanağında, tadilat yaptırmak için ... da dahil olmak üzere bir kısım işçileri burada çalıştırdıklarını, bu işçileri temin etmek ve çalıştırmak için ... ile anlaştıklarını beyan ettiği; davalı şirket yetkilisinin beyanından da açıkça anlaşıldığı üzere, davalı şirketin işveren olduğu, ...'nin ise işçilerin temininde aracılık yaptığı; nitekim ...'nin de Mahkemenin huzurunda, davacının, kendisinin işçisi olmadığını, işi davacı ile birlikte aldıklarını, bir ekip olduklarını beyan ettiği; davalı şirket vekilince ... ile sözleşme yapıldığı ve bu sözleşmeye göre ...'nin üstlenmiş olduğu sıfatın bağımsız işverenlik sıfatı olduğu savunulmuş ise de dosyaya bir eser sözleşmesinin de sunulamadığı; bu nedenlerle davalı şirket vekilinin, müvekkili şirketin, davacının işvereni olmadığına dair savunmasına itibar edilemeyeceği; 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi uyarınca aranan şartlar mevcut olduğundan, olayın iş kazası sayılması gerektiği; yargılama sırasında, ... Başkanlığı Şanlıurfa Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Onbir Nisan Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğünün 49 karar numaralı ve 23.05.2023 tarihli ünite kararı ile davacının 27.09.2017 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası sayılmasına karar verildiği, dolayısıyla davalı ... Başkanlığı yönünden davanın konusuz kaldığı ve bu nedenle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerektiği, davacı dava tarihi itibariyle talebinde haklı olduğundan ve davalı Kurum olayın Kuruma bildirildiği 20.10.2017 tarihinden yaklaşık 5 yıl 7 ay sonra iş kazasının tespitine karar verdiğinden davalı ... Başkanlığının da yargılama giderlerinden (ve vekalet ücretinden) sorumlu olduğu (bu arada SGK tahkikatının halen devam ettiği); davalı şirket yönünden ise davalı ... Başkanlığı tarafından yapılan tespit bağlayıcı olmadığından davanın konusuz kalmadığı ve talebin davalı şirket yönünden esastan karara bağlanması gerektiği anlaşılmış olup dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 27.09.2017 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 13 üncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
Dosyadaki yazılara toplanan delillere göre, davalı vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

İnceleme konusu dosyada; davacı 27.09.2017 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiş, yargılama sırasında davalı Kurumun 23.05.2023 tarihli raporunda olayın iş kazası olduğunu belirtmiştir. Mahkemece davalı Kurum hakkında konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı şirket yönünden davanın kabulüne, davacının 27.09.2017 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Mahkemece davalı Kurumun iş kazasını tespit etmesi nedeniyle konusu kalmayan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ise de; Kurum aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesi usul ve Kanun'a aykırı olup, bozma nedenidir.

Ne var ki; bu aykırılığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, karar bozulmamalı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370/2 nci maddesi gereğince verilen karar, düzeltilerek onanmalıdır

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurum ve davalı şirket vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esasdan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

Davalı Kurumun temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 5 inci bendinin silinmesine, yerine;" 5-)Davacı tarafından karşılanmış olan 148,90 TL tebligat gideri, 1,00 TL müzekkere gideri ile 136,00 TL talimat giderinden oluşan toplam 285,90 TL yargılama giderinin davalı ... Tekstil Pazarlama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden alınarak davacıya verilmesine," yazılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 8 inci bendinin silinmesine, yerine "8-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'nden alınarak davacıya verilmesine," yazılmasına hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.