YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6073 E.  ,  2024/7159 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/154 E., 2024/376 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 19. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/20 E., 2021/493 K.

Taraflar arasındaki iş kazası tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığından hüküm tesisine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı ...'ya ait inşaatta, davalı ... Proje elemanı "cephe kaplama ustası" olarak 15.03.2018 günü iskelede çalışırken iskeleden düşerek kaza geçirdiğini ve olayın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesini ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalı davacının 15.03.2018 tarihinde geçirdiği kaza nedeniyle 15.03.2018-22.07.2018 tarihleri arasında iş kazası vak'a türünden düzenlenen iş göremezlik raporlarına göre 5.761,53 TL G.İ.Ö. ödendiğini, fakat sigortalının tahkikat ve maluliyet talebi olmadığından maluliyet oranı tespit işlemi yapılmadığını, ayrıca meslekte kazanma gücü kayıp oranı %10 ve üzerinde olan işçilere sürekli iş göremezlik geliri bağlandığının belirtildiğini, davacının iş bu davadan önce Kuruma başvuru şartını usulünce yerine getirip getirmediğinin tespiti gerekeceğini, bununla birlikte davacının talep konusunun net olmadığını, zira Kurum cevabı uyarınca davanın hukuki yarar yokluğundan reddi gerekeceğini, çünkü Kurum tarafından olayın iş kazası olduğu tespiti yapılmış olduğunu ve geçici iş göremezlik ödeneği ödendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Tic. A.Ş. ve ... Proje Yönetimi ve İnş.Taahhüt A.Ş'ye usulünce tebligat yapılmış ancak cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Kurumun verdiği ünite kararı ile olayı iş kazası olarak saydığı bu halde taraflar arasında uyuşmazlık konusu edilen iş kazasının tespiti isteminin konusuz kaldığı anlaşıldığından ve dosyadaki sağlık kayıtları ile tespit tutanağına istinaden olayın iş kazası olarak sayılması yönündeki Kurum kararı yerinde olduğu değerlendirilerek davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının bu yönden kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar davalı Kurum tarafından, davacıya iş kazası sebebiyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanmış ise de, olayın iş kazası olduğunun tespitine ilişkin Kurum Ünite kararının tarihinin 19.02.2020 olduğu, Kurum tarafından, kendisine 15.03.2018 tarihinde yapılan iş kazası bildirimi sonrasında 60 günlük süre içerisinde başvuruyu sonuçlandırmamış olup, davacı tarafından süresi içerisinde usulünce davanın açıldığı ve Kurum tarafından da yapılan inceleme sonucunda 19.02.2020 tarihinde, yani yargılamanın devam ettiği sırada "iş kazası" olduğu kabul edildiğinden Kurumun dava açılmasına sebebiyet vermesi nedeniyle yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumluluğu söz konusu olduğundan bu yöndeki tespite ilişkin Mahkeme kararı yerinde olup, istinaf yoluna başvuran taraf ve HMK'nın 355 inci maddesine göre istinaf sebepleri dikkate alınarak yapılan istinaf incelemesine göre, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili dilekçesinde; dava açılmasına sebebiyet vermeyen Kurum aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bu yönden bozulmasına talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi hükümleridir.

2.Davaya konu tespiti istenen "iş kazası" mevzuatımızda 506 sayılı Kanun'un 11-a ve 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, her iki kanunda da iş kazası tanımlanmamış, kazanın hangi hal ve durumlarda iş kazası sayılacağı yer ve zaman koşulları ile sınırlandırılarak belirlenmiştir.

Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olup, Kanun'un 13 üncü maddesinde iş Kazası;
"a) Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada,

b) İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

d) Bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde belirlenmiştir.

Olayın, iş kazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.

Dava açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

3. Değerlendirme
Davacı ...'ın, davalı ...'ya ait inşaatta, davalı ... Proje elemanı "cephe kaplama ustası" olarak 15.03.2018 günü iskelede çalışırken iskeleden düşerek kaza geçirdiği, aynı gün (15.03.2018) itibariyle iş kazası bildiriminin yapıldığı, eldeki davanın, Kuruma yasa gereği yapılan başvurunun/bildirimin sonrasında yasal süre geçtikten sonra 21.07.2018 tarihinde açıldığı,Kurumun 19.02.2020 tarihli ünite kararı ile olayın iş kazası olarak kabul edildiği gerekçesiyle davanın konusuz kaldığına karar verilmiş ise de; işveren yönünden yargılama yapılarak iş kazası olup olmadığı yönünden değerlendirme yapılıp karar verilmesi gerekirken işveren yönünden de konusuz kaldığına karar verilmesi hatalı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.