YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6054 E.  ,  2024/7903 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2615 E., 2023/3196 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çumra Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/53 E., 2023/286 K.

Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılar vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacılar vekili dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ...'ün

09.09.2015 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalının kusur oranında olmak üzere poliçe limiti kadar sorumlu olduklarını, sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalının kusurlu olması halinde söz konusu olduğu, davacıların olay tarihinden itibaren faiz istemelerinin yasaya aykırı olduğu, taleple ilgili daha önce sigorta şirketine müracaat edilmediği, sorumluluğun oluşmamasından dolayı temerrütten de bahsedilemeyeceği, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Telekom vekili cevap dilekçesinde özetle; görev yönünden davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasının gerektiği, 2918 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi gereğince davanın sigorta şirketinin merkezi İstanbul, sözleşmenin yapıldığı Gaziantep ya da kazanın meydana geldiği Çumra ilçesinde açılması gerekirken Konya Mahkemesinde açılmasının uygun olmadığı, bu yönüyle de itiraz ettikleri, müvekkili şirketin dikkat ve özen kurallarını yerine getirdiği, kazanın dava dışı ...'ın kusuru nedeniyle meydana geldiği, husumet yönünden davanın reddinin gerektiği, maddi-manevi tazminat taleplerinin çok fahiş olduğu, kişinin zenginleşmesine sebep olan tazminat miktarının fahiş olduğunu, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2022/53 Esas sayılı asıl davasının kısmen kabulü ile davacı eş ... için 584.797,00TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının iş kazası tarihi olan 09.09.2015 tarihinden (sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 17.03.2016 tarihinden itibaren taleple bağlılık ilkesi gereğince 111.807,00TL tutarında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilde tekerrür oluşturmamak şartıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile ve davacıya verilmesine, 80.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 09.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı oğul ... için 292.398,00TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının iş kazası tarihi olan 09.09.2015 tarihinden (sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 17.03.2016 tarihinden itibaren taleple bağlılık ilkesi gereğince 25.903,00TL tutarında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilde tekerrür oluşturmamak şartıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, 60.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 09.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı oğul ... için 100.081,00TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının iş kazası tarihi olan 09.09.2015 tarihinden (sigorta şirketi yönünden dava tarihi olan 17.03.2016 tarihinden itibaren 10.722,82TL tutarında poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilde tekerrür oluşturmamak şartıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile ve davacıya verilmesine, 50.000,00TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 09.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den tahsili ile davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, birleşen 2022/418 Esas sayılı davasının kabulü ile; davacı ... için 813.528,00 TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının iş kazası tarihi olan 09.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den tahsili ile davacı ... verilmesine, davacı oğul ... için 456.990,00TL destekten yoksun kalma maddi tazminatının iş kazası tarihi olan 09.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den tahsili ile davacı ... verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin davacılar için takdir ettiği manevi tazminat miktarının oldukça düşük kaldığını, babasını kaybettiğinde 15 yaşında olan bir erkek çocuğunun teselli bedelinin 50.000 TL olamayacağını, tüm davacılar için takdir edilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, Mahkeme gerekçeli kararında, hem asıl davanın hem de birleşen dosyada lehlerine hükmettiği maddi tazminatlara ilişkin vekalet ücreti yönünden hatalı hüküm tesis edildiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; teminat limitine göre sorumlulukları gözetilmeden hatalı hüküm tahsis edildiğini, davaya konu uyuşmazlıkta şirketin sorumluluğu kaza tarihi olan 2015 senesi itibari ile 290.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, maddi tazminat nedeni ile hükmedilen karşı vekalet ücreti, yargılama gideri, bakiye karar harcında şirketin teminat limiti gözetilmediğini, mahkeme kararının ferilerinde de şirketin teminat limiti kadar sorumluluğu olacağını, hükmün infazının tereddüt yaratacağını ileri sürmüştür.

3.Davalı ...Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu olayın ...’ın sevk ve idaresinde olan aracın kaza yapması sonucu oluştuğunu, şirketin dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirdiğini, davaya esas teşkil eden iş kazasında dava dışı şoförün ağır kusur durumunun dikkate alınmadığını, meydana gelen kaza dava dışı 3. kişinin kusuruyla meydana geldiğinden kazada illiyet bağının kesildiğini, şirketin meydana gelen kazada sorumluluğu bulunmadığını, bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının yeterince değerlendirilmediğini, tazminat miktarının fahiş olduğunu, Mahkemece hükme bağlanan faiz başlangıç tarihinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinafa konu uyuşmazlığın kusur tespitinin hatalı olup olmadığı, maddi ve manevi tazminat miktarları, takdir edilen vekalet ücreti hususlarına ilişkin olduğu, davaya konu kazanın, ... Telekomünikasyon A.Ş. çalışanı dava dışı ...'ın kaza tarihinde kullandığı aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu karşı şeritten gelen araca çarpması şeklinde trafik iş kazası olarak meydana geldiği, araçta bulunan davacıların mirasçısı ...'ün yaşamını yitirdiği, ...'ın davalı ...Ş. çalışanı olup 3 üncü kişi konumunda bulunmaması nedeniyle illiyet bağını kesen bir durumun söz konusu olmadığı, buna göre davalı ...Ş. nin sorumluluğu bakımından tespit edilen kusur durumunun dosya kapsamı ile uyumlu olduğunun değerlendirildiği, Mahkemece davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarlarının kaza tarihi, tazminat ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde, hükmolunan miktarın dosya kapsamı ile uyumlu ve hakkaniyete uygun olduğu sonucuna varıldığı, davacıların vekalet ücretinin her bir davacı yönünden ayrı ayrı belirlenmesi yönündeki taleplerinin yerleşik uygulama gereği yerinde olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle taraflar vekillerinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 nci maddeleri, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'nun 13 ncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 ncü maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Davalı ...Ş. vekilinin hükmedilen manevi tazminatlara ve davalılar vekillerinin davacı çocuk Fatih Mehmet için için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

2.6100 sayılı HMK nın 110 ncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır.

3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarın Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.735,737 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.

2. Davalılar vekillerinin davacı eş Hatice ve davacı çocuk Abdullah için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, davalı ...Ş. vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Uyuşmazlığın Axa Sigorta şirketinin yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinden ne şekilde sorumlu olacağı noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. Bilindiği üzere sigorta şirketlerin sorumluluğu sigorta poliçesi ve sigortanın tabi olduğu genel şartlara göre belirlenir. Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel şartlarının 2/4 üncü maddesinde, sigortacının karşı taraf lehine hükmedilen dava masrafları ile mahkemece hükmedilen karşı taraf avukatlık ücretlerini ödemekle yükümlü olduğu, şu kadar ki hükmolunan tazminatın sigorta bedelini geçmesi halinde, sigortacının bu masrafları sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde ödeyeceği düzenlenmiştir.

4.Bu açıklamalar doğrultusunda, Mahkemece davalı ... Şirketinin teminat altına aldığı miktarın hükmedilen tazminata oranı dahilinde yargılama gideri ve vekalet ücretlerinden sorumlu tutulması gerekirken diğer davalı ile birlikte bu miktarlardan müştereken ve müteselsilen sorumluluğuna karar verilmesi hatalı olmuştur.

5.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ...Ş. vekilinin hükmedilen manevi tazminatlara ve davalılar vekillerinin davacı çocuk Fatih Mehmet için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE,

2.Davalı ...Ş. vekilinin davacı eş Hatice ve davacı çocuk Abdullah için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine,

3.Davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

4. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 11 inci paragrafının 1, 2, 3 ve 6 ncı bendinde yer alan;

"Mahkememizin 2022/53 Esas sayılı asıl dosyası maddi tazminat davası yönü ile harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti;

1-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 66.757,72 TL. olduğundan, peşin alınan 12.062,72 TL’nin mahsubu ile bakiye 54.695,00 TL. nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,

2-Davacı tarafından dava açılırken ve ıslah suretiyle ödenen toplam 13.048,26 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ve davacıya verilmesine,

3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan davetiye, tebligat, müzekkere gideri, tanık ücreti, bilirkişi ücreti giderleri 3.293,00 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre (%92,84) hesaplanan takdiren 3.057,22 TL.’sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ve davacıya verilmesine, kalanının davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı, dava ve duruşmada kendini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT.'nin 13/1 inci maddesi dikkate alınarak hesaplanan 125.500,36 TL. nispi vekalet ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ve davacıya verilmesine, " ibarelerinin hükümden çıkarılmasına, yerine,

""Mahkememizin 2022/53 Esas sayılı asıl dosyası maddi tazminat davası yönü ile harç, yargılama gideri ve vekalet ücreti;

1-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 66.757,72 TL. olduğundan, peşin alınan 12.062,72 TL’nin mahsubu ile bakiye 54.695,00 TL. nispi karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına (davalı ... şirketinin harçtan poliçedeki limitiyle sınırlı tutulmasına ),

2-Davacı tarafından dava açılırken ve ıslah suretiyle ödenen toplam 13.048,26 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ve davacıya verilmesine (davalı ... şirketinin harçtan poliçedeki limitiyle sınırlı tutulmasına ),

3-Davacı tarafından yargılama nedeniyle yapılan davetiye, tebligat, müzekkere gideri, tanık ücreti, bilirkişi ücreti giderleri 3.293,00 TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre (%92,84) hesaplanan takdiren 3.057,22 TL.’sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ve davacıya verilmesine (davalı ... şirketinin yargılama giderinden poliçedeki limitiyle sınırlı tutulmasına), kalanının davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı, dava ve duruşmada kendini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT.'nin 13/1 maddesi dikkate alınarak hesaplanan 125.500,36 TL. nispi vekalet ücretinin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile ve davacıya verilmesine (davalı ... şirketinin vekalet ücretinden poliçedeki limitiyle sınırlı tutulmasına )..." rakam ve sözcüklerinin eklenmesi suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

09.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.