YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/6006 E.  ,  2024/6826 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2015/233 E., 2021/322 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet ve prime esas kazançların tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 21.Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; müvekkilinin davalıya ait işyerinde 25.12.2007-15.11.2008 tarihleri arasında aylık net 1.750,00 TL ücret ile çalıştığının tespitine bu süre zarfında yatırılmayan sigorta primlerinin işverence yatırılmasına ve hizmetlerinin birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, husumet nedeniyle davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.07.2013 tarihli ve 2009/1120 E .2013/403 K., sayılı kararıyla davanın kabulü ile davacının davalı tarafa ait iş yerinde hizmet akdi ile ve işçi sıfatıyla 25.12.2007- 15.11.2008 döneminde çalıştığının tespitine, çalışması ile ilgili olarak tesbiti gereken hizmet süresinin 321 gün olduğunun tespitine, aylık ücretinin de 1.500,00 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 21.Hukuk Dairesinin 19.03.2015 tarihli ve 2014/24999 E. 2015/5653 K. sayılı ilamında;"1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalı Kurumun ve davalı işverenin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine,

2-Dava, davacının davalı işyerinde 25.12.2007 ile 15.11.2008 tarihleri arasında çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davacının davalı işveren nezdinde 25.12.2007 ile 15.11.2008 tarihleri arasında 321 gün aylık 1.500.00 TL ücretle çalıştığına karar verilmiş ise de varılan bu sonuca eksik araştırma ve inceleme ile gidilmiştir.

Dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı adına davalı işyerinden işe giriş bildirgesinin verilmediği ve hizmet bildiriminde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Somut olayda; Mahkemece talep edilen döneme ilişkin davalı işyerinin dönem bordroları dosya arasına alınmadan ve bordro tanıkları dinlenilmeden, ayrıca komşu işyeri tanığı bulunup bulunmadığı araştırılmadan, bulunuyorsa bu tanıkların da beyanları alınmadan sonuca gidilmesi isabetsiz olmuştur.

Yapılacak iş; öncelikle davalı işyerinin talep edilen döneme ilişkin bordroları getirtilerek bordro tanıklarının beyanlarına başvurmak ve talep edilen dönemde çalışması bulunan komşu işyeri çalışanları zabıta marifetiyle veya Kurumdan sorulup belirlenerek komşu işyeri tanıklarının da beyanları alınarak ayrıca davacının talep ettiği prime esas kazancı yönünden ise emsal ücret araştırması yaparak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle çıkacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla dosya kapsamında dinlenen tanıklardan ...'ın özetle davacı ile birlikte Gersan Sanayi Sitesinde ... isimli soy ismini hatırlamadığı işverene ait işyerinde birlikte çalıştıklarını, kendisinin 10-12 yıl önce iki ay kadar çalıştığını, işe başladığında davacının çalışmakta olduğunu ayrıldığında halen çalıştığını ve usta başı olarak çalıştığını beyan etmesi, ...'in özetle davacının işyerinde usta olduğunu ve 2007-2008 yılları arasında 2,5 ay kadar davacı ile birlikte çalıştıklarını beyan etmesi, ...'un özetle davacının tekstil işyerinde usta olarak çalıştığını, 2008 yılı içinde kendisinin işyerine öğle zamanında geldiğini o tarihlerde ustalara verilen ücretin 1.500-2.000 TL olduğunu beyan etmiş olması, ... ...'in özetle davacının 2007-2008 yılları arasında davalı ...'nın konfeksiyon atölyesinde ustabaşı olarak yaklaşık bir yıl kadar çalıştığını, ustabaşı olduğu için aylık net 1500,00 TL'nin üzerinde olabileceğini beyan etmiş olması ve dosyadaki diğer bilgi ve belgeler dikkate alındığında davacının 25.12.2007-15.11.2008 tarihleri arasında davalı tarafından hizmet akdi ile çalıştırıldığı sonucuna ulaşıldığı, öte yandan ücret yönünden dosyadaki bilgi ve belgelere göre davacının aylık net 1.500,00 TL ücret ile çalıştırıldığı değerlendirilmiş davanın kabulüne, davacının 25.12.2007-15.11.2008 tarihleri arasında davalı tarafından (aylık net 1.500,00 TL ücret ile) hizmet akdine bağlı olarak çalıştırıldığının tespitine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; dosyada tanık beyanı dışında delil olmadığını, beyanların da davayı kabule yeterli olmadığını belirterek, kararın bu yönüyle bozulmasını istemiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; Kurum aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceğini, fiili çalışma olgusunun da ispatlanamadığını, delillerin yetersiz olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi 5510 sayılı Kanun'un 80 inci madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Somut uyuşmazlıkta, Mahkemece yazılı hiçbir delil olmadan emsal ücret araştırması gözetilerek prime esas kazanç tespiti yönünden tesis edilen hüküm yerinde olmayıp usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hususun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 438 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Hüküm fıkrasının 2 no’lu bendinin silinerek yerine “ 2-Davacının 25.12.2007-15.11.2008 tarihleri arasında davalı tarafından asgari ücret ile hizmet akdine bağlı olarak çalıştırıldığının tespitine,” ibaresinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.