YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5999 E.  ,  2024/7858 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/608 E., 2023/1770 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/65 E., 2022/34 K.

Taraflar arasındaki prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işverene bağlı olarak 01.06.1991 - 15.11.2010 tarihleri arasında şirketin Libya'daki şantiyelerinde teknik ressam olarak çalıştığını, bu süre içinde aylık 2.600 dolar ücret aldığını ancak primlerinin Kuruma asgari ücret üzerinden yatırıldığını, İstanbul 8. İş Mahkemesinde görülen işçilik alacağı davasında davacının aylık ücretinin 1.152,00 $ olarak kabul edildiğini, tespit edilen bu ücretin de yatırılan primlerden daha yüksek olduğunu iddia ederek sigorta primine esas kazacının tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

Davalı işveren vekili cevap dilekçesinde; davacının iddiasının yazılı delil ve kayıtlar ile ispat edilmesinin zorunlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kısmen kabulü ile davacının Kuruma bildirilen sigorta primine esas kazançlarına ek olarak 2006/9 uncu ayında 1.983,49 TL, 2006/10 uncu ayında 2.919,50 TL, 2006/11 inci ayında 2.919,50 TL, 2006/12 nci ayında 2.919,50 TL, 2007/1 inci ayında 893,92 TL, 2007/2 inci ayında 885,51 TL, 2007/3 üncü ayında 807,76 TL, 2007/4 üncü ayında 983,76 TL, 2007/5 inci ayında 901,05 TL, 2007/6 ncı ayında 1.027,26 TL, 2007/7 nci ayında 700,55 TL, 2007/8 inci ayında 487,70 TL, 2007/9 uncu ayında 903,14 TL, 2007/10 uncu ayında 956,72 TL, 2007/11 inci ayında 1.304,20 TL, 2007/12 nci ayında 1.331,47 TL, 2008/1 inci ayında 1.104,54 TL, 2008/2 nci ayında 1.035,98 TL, 2008/3 üncü ayında 813,09 TL, 2008/4 üncü ayında 827,27 TL ve 2010/11 inci ayında 540,68 TL daha kazanç tutarı üzerinden davalı Kuruma prim ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı vekili, 2600 Dolar ücret alan müvekkilinin primlerinin asgari ücret üzerinden yatırılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, işten çıkarıldığı tarih olan 15.11.2010 tarihinde kıdem tazminatı tavanının 2.517,01 TL olduğunu, asgari ücretin 1 Temmuz 2010 tarihinden itibaren, 16 yaşından büyükler için brüt 760,50, net 599,12 lira olarak belirlendiğini, sigorta primlerinin o tarihteki asgari ücret miktarında yatırılan müvekkilinin primlerinin hiç olmazsa kıdem tazminatı tavan miktarı olan 2.517,01 TL üzerinden yatırılmasının gerektiğini, asgari ücret üzerinden yatırılan primlerin kabulünün mümkün olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını, davanın kabulünü istemiştir.

2.Davalı şirket vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hatalı değerlendirme yapıldığını, İstanbul 8. İş Mahkemesi'nde 2011/371 E. 2014/163 K. sayılı dosyasında, davacının talebinin 2.600,00 USD olduğu halde bordrosundaki saat ücretine itibar edilerek davacının aylık ücretinin 1.152,00 olduğunun kesinleştiğini, Mahkemenin yargılama konusu, "davacının sigorta primlerinin bordrolarındaki ücrete uygun olarak beyan edilip edilmediği" olarak belirlenmesi gerektiğini ve bununla sınırlı olarak yargılama yapılması gerektiğini, alacak davasında verilen karara karşı temyiz/istinaf yoluna dahi gitmeyen kişinin davacı olduğunu, alacak davasındaki karara karşı temyiz/istinaf yoluna başvuru yapılmayarak, karara karşı herhangi bir itiraz edilmediğini ve kararın kesinleştiğini belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı Kurum vekili, davacı ile Kurum arasında hizmet akdi ilişkisinin mevcut olmadığından prim ödetilmesinde, Kurum sorumluluğunun söz konusu olmadığını, bu bakımdan husumet itirazında bulunduklarını, davacı hakkında yapılan işlemin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hizmet tespiti davalarının kamusal niteliği gereği, çalışma olgusu her türlü kanıtla ispatlanabilmesine karşın ücret konusunda aynı genişlikte ispat serbestliği söz konusu olmadığı HMK 200 üncü maddesinde yazılı sınırları aşan ücret alma iddialarının yazılı delille kanıtlanması zorunluluğu bulunduğu, ücret tutarı maddede belirtilen sınırları aştığı takdirde, tespiti gereken gerçek ücretin; hukuksal geçerliliğe sahip olarak düzenlenmiş bulunmaları kaydıyla, sigortalının imzasını içeren aylık ücreti gösteren para makbuzları, banka kayıtları, ticari defter kayıtları, ücret bordroları gibi belgelerle kanıtlanmasının olanaklı olduğu, Beyoğlu Sosyal Güvenlik Merkezinin 25.08.2021 tarihli yazısıyla ... sicil numaralı ... San. ve Tic. A.Ş. adına işlem gören iş yeri ile ilgili olarak istenen 24.02.2012 tarihli ... sayılı denetim raporu ve dayanağı belgelerin dosyaya sunulduğu, kaldırma kararı sonrasında bilirkişi raporu alınmış olup Mahkemece dairemiz kaldırma kararı sonrası yapılan yargılamada getirtilen kayıtlar ve alınan bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili, davacının son ücretinin 2600 USD olup ispat için tanık beyanları ve dönem şartlarının göz önünde bulundurulması gerektiğini beyan ederek temyiz etmiştir.

2.Davalı vekili, istinaf dilekçesi içeriğini tekrarla, alacak davasında ücret tespit edildiğinden yeniden belirlenmesinin hatalı olduğunu belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

3.Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, sigorta primine esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 77 ve 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddeleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililere yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

08.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.