YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/593 E.  ,  2024/2014 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1940 E., 2023/1096 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 18. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/236 E., 2021/100 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalıya ait iş yerinde 02.06.1997 - 23.07.2004 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, hizmet tespitine ilişkin talebin yasal ve hukuksal tüm incelemeler sonucunda değerlendirilmesi, Kurum kayıtlarının aksine eşdeğer nitelikte resmi belgelerle kanıtlanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının sigortasız çalışması bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yapılan yargılama, SGK kayıtları, tanık beyanları, bilirkişi raporu BAM kararı, geri çevirme sonrası celp edilen Kurum evrakları komşu iş yeri tanığı araştırma yazıları tanık ...'nin duruşmadaki beyanları, hizmet cetveli ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; işe giriş bildirgesinin verilmiş olmasının hak düşünücü süreyi kestiği, davanın yasal süre içerisinde açıldığı, davalı ... iş yerinin ve ... Kuyumculuk şirketinin 2001 - 2004 yılları arasında faal olduğu, davacının hizmet cetvelinin incelenmesinde ... Kuyumculuk ünvanlı iş yerinden 2001 - 2009 tarihleri arasında çalıştığı, tüm tanık anlatımları ve celp edilen kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde tanıkların sigortalı çalışma tarihleri dikkate alındığında, bordro tanığı ...'ın en erken kayıt tarihi 12.12.2001 olduğundan davacının davalı iş yerinde 12.12.2001 - 02.12.2009 tarihleri arasındaki çalışmasının fiili ve gerçek olduğunu ispat ettiği anlaşıldığından Kurum kayıtlarına yansıyan süreler ve davacının askerlik hizmeti süreleri dışlanarak davacının çalışmasının fiili ve gerçek olduğu kanısına varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, Kuruma bildirilen süreler dışlanarak davacının davalı işveren ... yanında;
12.12.2001 - 31.12.2001 tarihleri arasında, 19 gün, günlük 5.598.000-ETL,
01.01.2002 - 10.05.2002 tarihleri arasında, 130 gün, günlük 7.400.025-ETL,
25.08.2003 - 31.12.2003 tarihleri arasında, 125 gün, günlük 10.200.000-ETL,
01.01.2004 - 30.06.2004 tarihleri arasında, 180 gün, günlük 14.100.000-ETL,
01.07.2004 - 22.07.2004 tarihleri arasında, 22 gün, günlük 14.805.000-ETL ücretle 506 sayılı Kanun'a tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Feri müdahil Kurum vekili hak düşürücü süre itirazının dikkate alınmadığını, davacının dava dilekçesindeki talepler aşılarak karar verildiğini, taleple bağlılık ilkesi, Yerel Mahkeme tarafından ihlal edildiğini, hizmet tespiti davaları kamusal niteliği olan, hakimin re'sen araştırma ilkesi gereğince özel bir dikkat ve araştırmayla sonuca bağlaması gereken davalardan olup davada salt tanık anlatımlarıyla yetinilmeyerek somut maddi olguların yazılı ve resmi belgelerle ispatı gerektiğini, davacı tanık beyanları çelişkili olup tanıkların, davalı işyerinde sigortalı olarak çalışan kişiler olmadığını, ayrıca dinlenen bazı tanıkların da davalı işveren ile husumetleri bulunduğunu, davanın kısmen kabulüne ve lehe vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hükmedilmemesi, kararın hukuka aykırı olduğunun açıkça göstergesi olduğunu, kararın kaldırılarak davanın tümden reddine, tehir-i icra talebimizin kabulü ile kararın icrasının durdurulmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili; taleple bağlılık ilkesine uyulmadığını, davacının talebinden fazlasına hükmedildiğini, istinaf kararında belirlenen eksikliklerin tamamlanmadığını, hizmet tespiti davalarının kamu düzeni ile ilgili olduğu özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, istinaf kararında açıkça ifade edilmiş olmasına rağmen Yerel Mahkeme delilleri eksik toplamış, topladığı delillerin hatalı değerlendirildiğin, dosyanın BAM kararından sonra bilirkişiye sevk edilmediği, davacının dinlenmediği, SGK ve vergi kayıtlarının celp edilmediğini, dosyadaki bilirkişi raporunun Yerel Mahkemenin kararının kaldırılmasından önceki rapor olduğunu, dosyaya gelen SGK kayıtlarının davanın tarafları ile ilgisi olmadığını, SSK, -Aylalar İç ve Dış Ticaret Danışmanlık Ltd. Şti.-ye ait dönem bordrolarını dosyaya gönderdiğini, Yerel Mahkeme 19.04.2021 tarihli hükmünde; 14.07.2004 tarih ve 662804 numaralı vergi denetim tutanağında ...'ın kayıtsız çalıştırılan işçilerden olduğuna dair tutanak tutulduğu görülmüş ...gerekçesine dayandığını, oysa; 14.07.2004 tarihli tutanakta davacının işyerinde kayıtsız çalıştırıldığının tespit edildiği değerlendirmesi yapıldığını, yapılan bu değerlendirme Vergi Dairesinden gelen belgelerle uyumlu olmayıp hatalı olduğunu, Vergi Dairesi tutanağında davacının 05.07.2004 tarihinde işe girmiş olduğunu da tespit ettiğini, Sultanahmet Vergi Dairesi Müdürlüğünce tanzim edilen 14.07.2004 tarih R seri, 662804 sıra numaralı tutanakta, davacının işe giriş tarihi 05.07.2004 olarak belirlendiği ve davacı tarafından da imzalandığını, Sosyal Sigortalar Kurumu yoklama memurları tarafından düzenlenen 18.11.2004 tarihli işyeri durum tespit tutanağında davacının işe giriş tarihinin 23.07.2004 olarak tespit edildiğini, bu tutanakta da davacının imzası olduğunu, davalı ... işyerinde 05.07.2004 tarihinde çalışmaya başlayan davacı işçinin sigortasının 23.07.2004 tarihinde yapıldığını, davacının sigortasız çalıştığı kabul edilecek sürede en çok 05.07.2004-23.07.2004 arası süre olabileceğini, Mahkeme gerekçesinin aksine, dinlenen tanıklar...’ın ve ... ve ... Kuyumculuk Şirketinde çalışmasının bulunmadığı, davacı tanığı ...’ın dava konusu dönemde davalı işyerlerinde çalışması bulunmadığı, 01.10.2009 tarihinde 1068266 sicil sayılı ... Kuyumculuk Şirketinde çalışması başladığını, ...'ın dava konusu dönemde sadece 19 gün çalıştığını, bu hususun istinaf kararında değerlendirildiğini, Mahkeme başka delil toplamadan / dosyada başka delil olmadan; -bordro tanığı ...'ın en erken kayıt tarihi 12.12.2001-01.12.2009 tarihleri arasındaki çalışmasını- esas alarak, davacının, 12.12.2001-22.07.2004 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verildiğini, davalı/bordro tanığı ... 1999/2 nci dönemde davalı ...’e ait işyerinde çalışmaya başlamış olup bordro tanığı olduğunu, davacının 2004 de çalışmaya başladığını ifade ettiği, bordro tanığı ... 2005 yılında işe girdiğini, davacının ise kendisinden 1 yıl önce girmiş olduğunu beyan etmiş olmasına rağmen bu beyanlarının değerlendirme dışı tutulduğunu, BAM kararından sonra dosyada yeni delil olarak sadece müvekkillerle arasında husumet bulunan tanık ...'nin ifadesini aldığını, bu tanığın 2006'da çalışmaya başladığını, yapılan yazışmalar neticesinde komşu işyeri tanığı tespit edilemediği, tanık ...'nın ifadesinin alınmadığını, tanıkların emsal kararlarda açıklanan aynı dönem bordrolu çalışması bulunan tanıklar olmadığı, Kurumun yazılı kayıtları ile çelişen tanık beyanlarının hükme esas alınmaması gerektiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi 29.05.2018 tarih, 2017-1933 E., 2018-802 K. sayılı kararındaki eksiklikler tamamlanmadan, BAM kararında belirlenen şekilde delil toplanmadan verilen mahkeme kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı Kurum vekili ve davalı ... vekili istinaf başvurusunun oy birliği ile esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı işveren vekili; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, feri müdahil Kurum vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Gerekçeli karar başlığında ... Başkanlığının davalı olarak gösterildiği, 6552 sayılı Kanun'un 11.09.2014 günü yürürlüğe giren 64 üncü maddesiyle 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 7 nci maddesine eklenen 4 üncü fıkra uyarınca ... Başkanlığının davada fer'i müdahil olarak yer alması gerektiği dikkate alınarak; ... Başkanlığının ise fer'i müdahil olarak kabulü gerektiğinin gözetilmemesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
1. Feri müdahil Kurum vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının karar başlığında yer alan "Davalı: ... Başkanlığı" ibaresinin silinerek yerine "Feri Müdahil: ... Başkanlığı" ibaresinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgilisine yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.