YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5890 E.  ,  2024/6108 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1278 E., 2023/2230 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/252 E., 2022/144 K.

Taraflar arasındaki asıl davada, Kurum işleminin iptali ile kesilen ölüm aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi, birleşen itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Asıl davada davacı vekili; müvekkilinin ev hanımı olduğunu, 7 tane çocuğu bulunduğunu, eşinden boşanmış olup çocukları ile birlikte yaşadığını, müvekkili ve çocuklarının geçimini bu davaya konu edilen yetim aylığı ile sağladıklarını, yetim aylığının kesilmesi ile son derece zor durumda kaldıklarını, bağlanan yetim aylığının boşanmanın muvazaalı olduğu gerekçesiyle kesildiğini, müvekkiline yapılan ödemelerin iadesinin istenildiğini, boşanmanın muvazaaya dayanmadığını ve eşlerin fiilen birlikte yaşamadıklarını belirterek, dava konusu Kurum işleminin iptalini, aylığın yeniden bağlanmasını, ödenmeyen aylıkların faizleriyle tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosyada davacı Kurum vekili; davalıya ölüm aylığı bağlandığını, bağlanan aylığın yersiz olduğunun tespit edilmesi üzerine iptal edildiğini, yersiz ödemelerin tahsili için ilamsız takip başlatıldığını, davalı borçlunun takibe itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek, itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin mevzuata ve hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

... vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin hukuka aykırı olduğunu, aylığın kesilmesinin gerekçelerinin ispatlanamadığını, tanık beyanlarının kurum aleyhine olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile denetmen raporu, tanık anlatımları, işin niteliği, yerleşim yeri bilgileri yönünden yapılan araştırma sonucunda Mahkemece asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kabulüne, icra inkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığından bu isteminin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı/birleşen dava davalısı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı müvekkili ile boşandığı eşinin adreslerinin farklı olduğunu, müşterek çocuklar nedeniyle yakın oturduklarını, Kurum incelemelerinin hatalı olduğunu, tanık beyanlarının Kurum aleyhine olduğunu, davacının annesi ile yaşadığını, icra-inkar tazminatına hükmedilmemesinin hukuka uygun olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı/birleşen dava davacısı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; birleşen dava yönünden verilen kararının müvekkili Kurum aleyhine olan icra inkar tazminatına ilişin kısımlarının hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın birleşen dava yönünden kaldırılmasını, talepleri doğrultusunda kabulünü talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamından davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşadıklarının MEDULA kayıtları ve tanık beyanları ile de ... olduğu, Mahkemece dinlenen tanık beyanları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde kontrol memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin aksi ispat edilemediği, Kurumun aylık kesmeye yönelik işleminin yasal olduğu, yersiz aylıkların davalıdan tahsiline ayrıca itirazın iptali davalarında icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, takibe konu alacağın likit olması yanında yargılamayı da gerektirmeyecek açıklıkta olmasının gerektiği icra inkar tazminatına hükmedilmemesinde isabetsizlik olmadığı, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Taraf vekilleri istinaf gerekçeleri ile karar temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, asıl davada Kurum işleminin iptali ile aylıkların yeniden bağlanması, birleşen dava itirazın iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı/birleşen davada davalı vekilinin tüm, davalı/birleşen davada davacı Kurum vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece boşanılan eşle fiili olarak birlikte yaşama olgusunun gerçekleştiğinin kabulü hususunda bir isabetsizlik bulunmamakla beraber, asıl alacağın, icra takip ve dava tarihi itibarıyla varlığı ve tutarının belli ve ..., dolayısıyla, likit nitelikte olduğu belirgin bulunduğundan, takibe haksız itiraz eden borçlu hak sahibinin, alacaklı Kurum yararına hüküm altına alınan alacak tutarının %20’si oranında tazminatla sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, Mahkemece yanılgılı değerlendirme sonucu, anılan istemin reddi yönünde hüküm kurulması, bozmayı gerektirmektedir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davalı-birleşen dava davacısı Kurum vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün 9 numaralı bendinde yer alan "İcra İnkar tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına," ibaresinin silinerek yerine "Hükmolunan alacak üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davacı-birleşen dava davalısıdan alınarak davalı-birleşen dava davacısı Kuruma ödenmesine," sözcüklerinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacı-birleşen dava davalısına yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.