YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5862 E.  ,  2024/6598 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/190 E., 2023/390 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı, davalı ... feri müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı işyerinde 17.06.1987 tarihinden 01.04.1996 tarihine kadar kesintisiz yılda 360 gün, 01.04.1996 tarihinden 2000 yılı sonuna kadar yılda 8 ay çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı Bakanlık vekili; davacının 1987-2000 tarihleri arasında fasılalı olarak geçici işçi pozisyonunda çalıştığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri müdahil Kurum vekili; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 04.06.2018 tarihli 2016/456 Esas 2018/313 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacının 16566 5901 sicil nolu davalıya ait işyerinde, 17.06.1987-31.12.1987 tarihleri arasında Kuruma bildirilen 24 gün dışında 156 gün süre ile 01.01.1988-31.12.1988 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1989-31.12.1989 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1990-31.12.1990 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1991-31.12.1991 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1992-31.12.1992 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1993-31.12.1993 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1994-31.12.1994 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1995-31.12.1995 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1998-31.12.1998 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 180 gün süre ile çalıştığını tespitine fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 04.06.2020 tarihli 2018/2506 Esas 2020/488 Karar sayılı kararıyla, feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece, ".. Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne puantaj cetvelleri ve ücret ödemelerine ilişkin belgelerin gönderilmesi için yazılan müzekkerelere verilen cevap eklerinde sadece dönem bordroları gönderilmiştir. Davacının tespite konu dönemde çalıştığını iddia ettiği Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü ve Tekirdağ Bağcılık Araştırma İstasyonu Müdürlüğünden özellikle 1987-1996 arasındaki döneme ilişkin ücret ödeme bordrosu, puantaj kayıtlarının tekrar titizlikle araştırılması istenilerek, davacının resmi kayıtlara geçmeyen dönemlerde çalıştığını ve ücretini aldığını gösterir belgelerin ibraz edilememesi halinde bunun nedeni ve davalı nezdinde davacı sigortalının çalışmalarına ilişkin herhangi bir kayıt içeren belgenin bulunmamasının haklı ve izah edilebilir nedene dayanıp dayanmadığı araştırılmalı, davalı işverenin muhasebecisi, müdürleri dinlenerek davacının ücretini nasıl aldığı belirlenmeli, davacıdan ücret ödendiğini kanıtlayan belge olup olmadığı sorulmalı, varsa mahkemeye sunması için süre verilmeli, kamu kuruluşlarında geçen çalışmanın yazılı belge ile kanıtlanması asıl olduğundan ancak ücretin başkaca şekilde ödendiğini fiili ve somut olarak tespit etmek suretiyle gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde ortaya koyduktan sonra sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm tanık beyanlarından ve tanıkların çalışma süresi ve bildirim yapılan günlere göre davacının ilk olarak 01.08.1987 yılında çalışmaya başladığı, Kurum iç yazışmasına göre çalışmanın en son 31.12.1999 tarihine kadar devam ettiği, iş yerinden hizmet cetvelinde bildirilen süreler kadar bildirimde bulunulduğu, bunların dışlanması gerektiği, yıl içersinde çalışma süresinde tanık beyanlarında farklılıklar olsa da ortalama çalışma süresinin 6 ay olacağı, dinlenen tanık beyanlarına hizmet cetveline göre yapılan bildirimler nedeniyle itibar edilebileceği, tanıkların davacının iddia edilen dönemde çalıştıklarını beyan ettikleri, davacının 01.08.1987-31.12.1999 yılları arasında ortalama yılda 180 gün çalıştığı kanaatine varılarak davacının bildirilen günler dışlanmak suretiyle yılda 180 gün üzerinden bildirilmesi gereken günlerde çalıştığının tespitine karar verildiği gerekçesiyle, davacının 16566 5901 sicil nolu davalıya ait işyerinde, 01.08.1987-31.12.1987 tarihleri arasında 75 gün süre ile 01.01.1988-31.12.1988 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1989-31.12.1989 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1990-31.12.1990 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1991-31.12.1991 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1992-31.12.1992 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1993-31.12.1993 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1994-31.12.1994 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1995-31.12.1995 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1998-31.12.1998 tarihleri arasında 180 gün süre ile 01.01.1999-31.12.1999 tarihleri arasında 180 gün süre ile çalıştığının tespitine fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ... feri müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; davacı aleyhine hükmedilen yargılama gideri ve vekalet ücreti kaldırılmak suretiyle kararın düzeltilerek onanmasını istemiştir.
Feri Müdahil Kurum vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, Kurum kayıtlarının aksini ispatlayan belge sunulmadığını,davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.
Davalı ... vekili; hak düşürücü sürenin geçtiğini, kamu kuruluşlarında geçen çalışmanın yazılı belge ile kanıtlanması asıl olduğundan soyut tanık beyanlarına dayalı karar verilemeyeceğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesidir.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.