YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5829 E.  ,  2024/7590 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/136 E., 2024/25 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... A.Ş. vekili ile fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı iş yerinde Cezayir'de inşaat projesinde elektrik ustası olarak 10.12.2015-02.06.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitini, primlerin işverence ödenmesini istemiştir.

II. CEVAP
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; ... firmasının Cezayir'deki inşaatında elektrik taşeronu olduğunu, bu kapsamda davacı ile birlikte 5 usta ile anlaşıldığını, davacının 2300 Dolar alacağını, yol barınma ve yemek giderinin de ... firması tarafından karşılanacağını, çalışmanın 6 ay sürdüğünü, aylıklar ödenmediğinden tartışma çıktığını, sigortalarının da ... firması tarafından yapılması gerektiğini ancak yapılmadığını, yazılı sözleşmesi bulunmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... A.Ş. vekilinin Cezayir'de inşaat işi yapıldığını, çalıştıracağı işçilerin vizesini alarak kendisinin götürdüğünü, davalıya bazı işlerin verildiğini, taşeronluk sözleşmesi bulunmadığını, davalının başka firmalar için Cezayir'e gelen işçilere iş yaptırdığının öğrenildiğini bu sebeple ...'a verilen işin sona erdirildiğini, davacıyı kendilerinin götürmediğini, aralarında hizmet akdi bulunmadığını, davacının davalı ... işçisi olduğunu, kendilerine sorumluluk düşmediğin, buna rağmen konunun Büyükelçiliğe yansıdığını, mağduriyetin önlenmesi için işçilerin ibraname karşılığında bir kısım alacaklarını ödediklerini belirterek davanın reddini istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; çalışmanın ispatlanması gerektiğini, Kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, davanın yersiz olduğunu beyanla, reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 03.02.2021 tarih, 2017/268 E., 2021/26 K.
sayılı kararıyla; davalının Türkiye'de tescilli iş yerinin olmadığı davacının da bu kapsamda çalışması olmayıp ... firması ile dahi benzer bir bağlantısı bulunmamakta olup yapılan sözlü sözleşme gereği her iki tarafında kabul ettiği üzere davalı işçisi olarak yurt dışında çalışma gerçekleşmiş ise de Kanun'un 5/g maddesine göre uzun vadeli sigorta kollarına tabi tutulamayacağı gerekçesiyle davanın reddine
karar vermiştir.

IV. İSTİNAF
Davacı vekili istinaf yolu ile dilekçesinde, kararın bozulmasını talep etmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesinin 17.11.2022 tarih, 2021/927 E., 2022/1907 K. Karar sayılı kararı ile somut olayda, davalının Türkiye'de tescilli iş yeri bulunmayıp, dosyadaki diğer bilgi belge ve beyanlara göre davanın reddine dair Mahkeme kararı yerinde bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 15.03.2023 tarihli ve 2023/1826 Esas, 2023/2565 Karar sayılı bozma kararında; davacının 10.12.2015-02.06.2016 tarihleri arasında Cezayir'de bulunan inşaat projesinde alt işveren davalı ...'ın işçisi olarak çalıştığı iddia etmesi de göz önünde tutularak; Mahkemece öncelikle ... A.Ş.'ye usulüne uygun husumet yöneltilerek davaya dahili sağlanmalı ve göstereceği bütün deliller toplanmalı, ... A.Ş. ile davalı ... arasındaki asıl-alt işverenlik ilişkisi araştırılmalı, ... A.Ş.'nin Türkiye'de kurulan ilgili sicilli iş yeri üzerinden işçilerini Cezayirde'ki işyerine götürdüğü hususunu da araştırarak, bordro tanıkları da dinlenilmek suretiyle toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur.

B. Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen bordro tanıklarının çalışmayı doğruladıkları, bu konuda dosyaya sunulan yazılı belgelerde de çalışmanın varlığı kanıtlanmış olup Yargıtay bozma kararına göre yapılan değerlendirmede davacının davalı şirketin taşeronu ... işçisi olduğu emsal 8. İş Mahkemesi kararı ile birebir aynı dosya bakımından benzer kararın verilmesi gerektiği anlaşılmış, davanın kabulüne davacının davalı ...'ın işçisi olarak asıl işveren dahili davalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş. ye ait iş yerinde 10.12.2015-02.06.2016 dönemi alt işveren davalı ... işçisi olarak 5510 sayılı Kanun'un 5/g maddesi kapsamında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... San. ve Tic. A.Ş. vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1-Davalı vekili; davanın reddinin gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir.
2-Fer'i müdahil Kurum vekili; davanın reddinin gerektiğini belirterek temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının davalı iş yerinde Cezayir'de inşaat projesinde elektrik ustası olarak 10.12.2015-02.06.2016 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 nci maddeleri,

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 72 nci maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle davalı vekillinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

03.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.