YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5798 E.  ,  2024/6096 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2043 E., 2024/374 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/436 E., 2023/164 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak müvekkilinin davalıya ait ... Geçitli Mahallesi ... Mevkiinde bulunan bahçede Kasım 2001 tarihinden, sözleşmesinin feshedildiği Nisan 2013 tarihine kadar bekçi olarak çalıştığını, müvekkilinin, bahçenin eski sahibi ...' in yanında Şubat 1998 de çalışmaya başladığını, davalı ... bahçeyi satın aldıktan sonra ara vermeden, kesintisiz bir şekilde sözleşmesinin fesih tarihi olan Nisan 2013 tarihine kadar davalının yanında çalışmaya devam ettiğini belirterek 01.03.2007- 30.04.2013 arası çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili, davacının, müvekkiline ait ... Geçitli Mahallesi .... Yolu Mevkiinde bulunan taşınmazlarında Kasım 2001 tarihinden Nisan 2013 tarihine kadar bekçi olarak çalıştığını iddia etmiş ise de bu iddialarının asılsız olduğunu, davacının bu iddialarını somut kanıtlarla ispatlaması gerektiğini, haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, Mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Fer'i müdahil SGK vekili, davacının hizmet tespitini istediği dönemlerin 2007-2013 yılları arası bir dönemi kapsadığını, dolayısı ile tespite konu dönemlerin büyük kısmının üzerinden 5 yılı aşkın bir süre geçtiğini, tespit davalarında hak düşürücü sürenin 5 yıl olduğunu, davacının çalışmalarının büyük kısmının hak düşürücü süreye uğraması nedeni ile tespitinin istenemeyeceğini, Kurum kayıtları celbedildiğinde davacının davalı nezdinde böyle bir çalışması olmadığının görüleceğini, davacının tespit istediği dönem üzerinden uzunca bir zaman geçmiş olması karşısında açılan davanın Medeni Kanundaki dürüstlük ilkesi ile de bağdaşmadığını, davanın açılmasına sebebiyet vermediklerinden davanın kabulü halinde aleyhlerine yargılama gideri ve ücreti vekalete hükmedilmemesi gerektiğini, müvekkilinin davada fer'i müdahil sıfatı taşıdığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davacıya ait SGK hizmet cetvelinde dava dışı ... Taşımacılık San. ve Ltd.. Şti.'ye ait hizmetlerin bildirildiği ve dava konusu dönemle de bir kısım dönemin çakıştığı görülmekle ... Taşımacılık San. ve Ltd. Şti.'ye ait dava konusu tüm döneme ait dönem bordroları celbedilmiş ve davacının çalışması hususunda bilgi sahibi olma durumları dikkate alınarak bordro tanıkları ..., ..., ..., ..., ... ve ... dinlenmiş dinlenen tanıklar narenciye bahçesinde davacının çalışmadığını, zaman zaman ... Taşımacılık Ltd. Şti.'de davacının bazı işlere yardımcı olmak üzere çalıştığını belirtmiş, tanık ... her ne kadar aksi beyanda bulunsa da bordro tanıkları ..., ..., ..., ..., ... istikrarlı beyanları ile davacının Havraniye Mahallesinde bulunan narenciye bahçesinde çalışmadığını beyan etmiş, bu nedenle tanık ...'nin beyanlarına itibar edilmemiş, ayrıca davacı vekili 29.11.2022 tarihli beyan dilekçesinde ve 12.11.2019 tarih 2.celsede davacının çalıştığı dönem boyunca maaşını elden aldığını beyan etmiş, uzun yıllar çalışması bulunduğu iddia olunan davacının hiç bir ücrete esas belge yahut davalı tarafından banka kanalıyla kendisine gönderilmiş ücrete ilişkin makbuz sunamaması bozma sonrası kamu tanıklarının davacının sürekli ve kesintisiz çalışan olmadığına ilişkin beyanlarını destekler mahiyette bulunmuş, açıklanan tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, müvekkili davacı ..., davalıya ait (... Mahallesi .... Yolu Mevkiinde bulunan .... parsel ile 798 parsel sayılı taşınmazlar) bahçesinde Kasım 2001” tarihinden, sözleşmesinin feshedildiği Nisan (sonu) 2013 tarihine kadar, bekçi olarak çalıştığını, davacı ..., bahçenin eski sahibi ...'in yanında Şubat 1998'de çalışmaya başlamış davalı ... da bahçeyi satın aldıktan sonra, ara vermeden, kesintisiz bir şekilde sözleşmesinin fesih tarihi olan Nisan 2013 tarihine kadar davalının yanında çalışmaya devam ettiğini, davacı ...'nin yaptığı iş "bahçe bekçiliği" olduğunu, davacının SSK kayıtları incelendiğinde, 01.03.2007-30.04.2013 tarihleri arasında sigortasının yaptırılmadığının görüleceğini, davalı taraf 6. İş Mahkemesine sunulan) 03.09.2013 tarihli “davaya cevap dilekçesinde; davacının ... Taşımacılık Ltd. Şti.'de çalışmadığını ikrar ettiğini, yukarıda izah edildiği üzere davalı tarafın, hem 2.İş Mahkemesinde hem de 6.İş Mahkemesinde, gerekse 6.İş Mahkemesinin dosya beyanlarında, davacının davasında haklı olduğunu gösterdiğini, davalı asil, Adana 6.İş Mahkemesine sunduğu 28.11.2013 tarihli dilekçede, yanında çalışmadığını açıkça beyan ettiğini, ancak tüm tanıkları ise yanında çalıştığını itiraf etmekte, ancak “bahçede bekçi olduğunu” beyan etmediklerini, bu durumun bile davalı tarafın kötüniyetini gözler önüne serdiğini, bu sebeplerle neticesinde, “istinaf taleplerinin kabulü ile Adana 2. İş Mahkemesinin 13.07.2023 tarih, 2018/436 Esas ve 2023/164 Karar sayılı Mahkeme Kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, işyerinde fiilen çalıştığını ispatlayamadığından dolayı Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin isabetli olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 124 üncü maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Dosya kapsamı incelendiğinde, davacının 01.03.2007-30.04.2013 tarihleri arasında kesintisiz olarak çalıştığının tespitini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince dinlenen tanık beyanları doğrultusunda, davanın reddine karar verildiği ne var ki hükmün eksik incelemeye dayalı olduğu anlaşılmıştır.

2.Davacının 01.01.2002 - 15.03.2007 tarihleri arasında 1008516 sicil no.lu ... Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.'den bildirimleri olduğu, davalı ...'ın bu şirketin kurucusu ve ortağı olduğu, davacının ikametgah adresinin 26.02.2007 tarihinden itibaren çalıştığını iddia ettiği narenciye bahçesinin de bulunduğu Havraniye Mahallesi olduğu, sokak numaralarının değiştiği, yapılan emniyet araştırmasında mahalle muhtarı ...'ın beyanında davacının 10 yıla yakın bir süre davacının davalıya ait çiftlikte çalıştığını belirttiği anlaşılmıştır.

3.Davanın yasal dayanağı olan 506 sayılı Kanun'un 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddelerinde, hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi Mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip Mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

4.Belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya dönüldüğünde, İlk Derece Mahkemesince, davacının uyuşmazlık konusu dönemde ikamet ettiği adresler araştırılmalı, ayrıca tüm dönemi aydınlatacak şekilde ilgili dönemde davalıya ait bağlantılı işyerlerinden bildirimi bulunan bordrolu tanık araştırması ile daha geniş bir araştırma yapılıp, gerektiğinde ilgili Belediyeden sorularak, komşu işyeri tanığı (söz konusu dönemde çalışmasının bulunup bulunmadığı da araştırılarak) araştırması yapılıp tespit edildiği takdirde beyanlarına başvurularak elde edilecek sonuca göre bir karar verilmelidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.