YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/578 E.  ,  2024/1694 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1130 E., 2023/2418 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/166 E., 2022/86 K.

Taraflar arasındaki ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanması ve borçlu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin .... sigorta sicil ve ....tahsis numarası ile yetim aylığı almakta iken, davalı Kurum'un 13.07.2018 tarihli yazısı ile almakta olduğu aylığın "eski eşinizle beraber yaşadığını tespit edildiğinden" denilerek durdurulduğu ve karardan önce almış olduğu aylıklar için borç oluşturulduğunun bildirildiği, müvekkilinin Kuruma müracaat ederek boşandığı eşiyle birlikte yaşamadığını, boşanma davasının 10.01.2018 tarihinde sonuçlandığını, boşanma davası açıldıktan sonra farklı adreslerde ikamet ettiklerini, Kurumca yaptırılan tespitin gerçeği yansıtmadığını, bu karardan dönülerek durdurulan aylığın tekrar ödenmesini istediğini, SGK ... İl Müdürlüğü tarafından talebinin reddedildiği, müvekkilinin eşi ile yaşadığı şiddetli geçimsizlik nedeniyle ... 2. Aile Mahkemesinin 05.12.2017 tarih ve 2017/603 Esas, 2017/630 K, sayılı ilamı ile boşandığı, biri zihinsel engelli olan iki çocuğu ile birlikte yaşamaya başladığı, boşanmadan önce ikamet ettiği Kaletepe Mah. 984. SK. 2/9 Merkez/... adresinde boşandıktan sonra Haziran 2018 tarihine kadar oturmaya devam ettiği, bu tarihten sonra ise halen oturduğu adrese taşındığı, boşanma davasından sonra eski eşi ile hiç birlikte oturmadığı, eski eşinin .... Bahçelievler ... adresinde yaşayan annesi .....ile birlikte oturduğu, dosya içerisinde yer alan sağlık kurulu raporundan da anlaşılacağı üzere ağır zihinsel engelli kızının tedavisini tek başına yaptırabilecek durumda olmadığı için kızının hastaneye götürülüp getirilmesi işiyle zaman zaman eski eşinin de ilgilendiği, bu nedenle tespitin yapıldığı ileri sürülen adrese gidip geldiğini, ayrıca eş ... ile diğer kızı ... arasında varılan anlaşma uyarınca Kalepete Mah. 984 sokak No: 2/9 ... adresindeki evin kira ve yönetim giderleri boşanılan eş tarafından ödeniyor bu nedenle apartman kayıtlarında eski eşinin adının geçtiği, davalı Kurum boşanan çiftlerin müşterek çocuklar, hastalıklar ve diğer sosyal sebeplerle görüşüyor olmasının gayet normal olduğu, hayatın gerçeklerine uygun olmasına rağmen kin, nefret, düşmanlık, kıskançlık, vs. gibi mesnetsiz ihbarlar üzerine yeterli ve sağlıklı tespitler yapmadan benzer boşanmaların tümünü muvaazalı olarak değerlendirmekte ve bağlanan aylıkları keserek mağduriyetler yaratıldığı, müvekkilin olayında gerçek olmayan beyanlar ve husumet nedeniyle yapılan ihbar ve sağlıksız tespit yeterli görülerek yetim aylığını durdurulduğu, belirtilen nedenlerle davanın kabulü ile davalı Kurum tarafından durdurulan yetim aylığının kesilme tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizi ile birlikte tekrar bağlanarak ödenmesine, davacının davalı Kuruma herhangi bir borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, Kurum tarafından yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Dosya kapsamında aldırılan medula sisteminde ki kayıttan davacı ile dava dışı eski eşi ...'nün aynı adreste yaşadıklarına ilişkin hastane kayıtlarının bulunmadığı, Bahçelievler Mahallesi 2093 Sokak No:19 .... ... adresine yapılan emniyet araştırmasında ...'nün eski eşi ... ile boşandıktan sonra 2093 Sokak No:21 ... adresinde annesi ...ile birlikte yaşadıklarının tespit edildiği, Kaletepe Mahallesi 984 Sokak, No: 2/9 ... adresinde yapılan emniyet araştırmasında davacı ile eski eşi ...'in boşandıktan sonra bu adresten ayrıldığı ve eski eşi ile birlikte bu adreste yaşamadığını bildirdiği görülmüştür. Dosya kapsamında dinlenilen mahalle muhtarının davacı ile eski eşi ...'yü tanımadığını ...'in oturduğu binada ki komşularının ise eski eşi ...'yü özürlü kızlarının hastaneye götürürken gördüğünü beyan etmiş ise de bozma ilamında önce verilmiş olan Mahkememiz kararını kaldıracak nitelikte emniyet araştırması ve tanık beyanları bulunmadığından davacı ile eski eşi ...'nün birlikte yaşadığına ilişkin kanaat oluşmadığından davacı ile eski eşinin birlikte yaşamadıkları" gerekçesiyle;
"Davacının davasının kabulü ile
1-Davacının yetim aylığının kesilmesi ve kendisine 15.01.2018-15.09.2018 tarihleri arasında ödenen aylıkların tahsiline ilişkin Kurum işlemlerinin iptaline,

2-Kesinti tarihinden itibaren ödenmeyen yetim aylıklarının davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; Yerel Mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "Somut olayda, davacının eşinden 10.01.2018 tarihinde boşandığı, Kurumun ihbar üzerine 28.06.2018 tarihli denetim raporunda davacının ikamet adresinde yapılan araştırmada komşu ...'ın davacının boşandığı eşi ile birlikte yaşadığını beyan ettiği, aynı adreste ikamet eden apartman yöneticisi tanık ...'ın davacının boşandığı eşinin engelli olan kızlarını doktora götürmek üzere geldiğini, birlikte yaşamaya ilişkin bilgisi olmadığını ifade ettiği, davacının boşandığı eşinin boşanma tarihinden önce adresini değiştirdiği, adreste yapılan kolluk araştırmasında annesi ile birlikte ikamet ettiğinin belirlendiği, davacının 10.07.2018 tarihinden itibaren kayıtlı ikamet adresinde yapılan araştırmada kızı ile birlikte yaşadığının tespit edildiğinin anlaşılması karşısında Mahkemenin davanın kabulüne dair kararında, vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin 1 numaralı alt bendi uyarınca esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf dilekçesinde belirttiği gerekçelerle kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davacının 5510 sayılı Kanun'un 56/2 nci fıkrası uyarınca boşandığı eşi ile birlikte yaşadığının tespit edilmesi nedeni ile ölüm aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanması ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 56 ve 96 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.