YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5758 E.  ,  2024/5954 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/427 E., 2024/546 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 41. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/39 E., 2023/490 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı bünyesinde 01.05.2008-04.09.2013 tarihleri arasında kesintisiz ve aralıksız çalıştığının tespitini istemiştir.

II. CEVAP
1.Davalı vekili, cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.
2. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davacının, ... sicil numaralı ... ünvanlı işyerinde hizmet akdiyle 18.04.2009-14.03.2013 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
1. Davacı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

3.Fer'i müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde özetle; kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

2.Davalı vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

3. Fer'i müdahil Kurum vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
Dosyanın incelenmesinde, davacının 01.05.2008-04.09.2013 tarihleri arasında geçen çalışmalarının tespitini talep ettiği, davacının talep konusu dönemde hiç bildirimi bulunmadığı, davalı ... adına kayıtlı 1203939 sicil sayılı "konfeksiyon satışı" işyerinin 27.05.2011 tarihinde kanun kapsamına alındığı ve halen faal olduğu, İlk Derece Mahkemesince işyerinde çekilen fotoğraf ve işyeri adresine gelen banka hesap ekstreleri dikkate alınarak davacının davalı nezdinde 18.04.2009-14.03.2013 tarihleri arasında çalıştığının tespitine dair davanın kısmen kabulüne karar verilmişse de, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya elverişli değildir.

Dinlenen bordro tanıklarından ..., ..., ...'ün davacının davalı işyerinde çalışmadığını, bordro tanığı ... ise davacının çalıştığını, ...'ın ifadesinde, davacının davalı ...'in ağabeyi ... ile gönül ilişkisi olduğunu, bu nedenle dükkana gidip geldiğini beyan ettikleri, bir kısım komşu işyeri tanıkları davacının davalı işyerinde çalıştığını ifade etmeleri karşısında tanık beyanları arasında oluşan çelişkili durum giderilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur.

Öte yandan, işyerinin 27.05.2011 tarihinde kanun kapsamına alınması karşısında, hizmet akdinin oluşabilmesi için işyerinin varlığı öncelikli koşul olduğundan vergi kaydı, yoklama fişleri, davalı işyerine ait elektrik, su abonelikleri, kira sözleşmesi ve Belediye ve zabıta aracılığıyla araştırılmalı, Çalışma Sosyal Güvenlik Bakanlığına, Emniyet Müdürlüğüne, Dernekler Masasına, faaliyet tarihleri ve kayıtları sorulmalı, tespit konusu dönemde davalı işyerinin faal olup olmadığı belirlenmeli, davacı bankadan kredi kartı alırken ücreti ile ilgili işyerinden verilmiş bir belge verilip verilmediği sorulmalı, davacının yetim aylığı alması karşısında, davacının Kuruma çalışmayla ilgili herhangi bir bildirimde bulunup bulunmadığı saptanmalı, dava sırasında dinlenen tanıkların ve yeni tespit edilecek davalı işyerinin bordrolu tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadeleri alınarak aradaki çelişkiler giderilmeli, dinlenen tanıkların hizmet cetvelleri dosya arasına alınmalı, gerektiğinde Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri/konut sahipleri araştırılıp tespit edilerek, hizmet akdinin unsurları, çalışmanın varlığı ve süresi hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya koyarak toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurulmalıdır.

4. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

28.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.