YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5731 E.  ,  2024/5995 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/24 E., 2024/103 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/184 E., 2022/240 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı işveren yanında 09.10.2009 - 06.06.2014 tarihlerinde kesintisiz yardımcı hizmetler personeli olarak çalıştığını ancak çalışmasının Kuruma geç bildirildiğini belirterek, Kuruma bildirilmeyen 09.10.2009-06.06.2013 tarihlerinde hizmet akdiyle çalıştığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı işveren vekili; davaya cevap vermemiştir.

2.Fer'i müdahil Kurum vekili; Kurum kayıtlarının esas olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinafında özetle; ekte sunulan 29.08.2014 tarihli davalı şirketin müvekkiline kıdem tazminatı ödemesi yaptığına dair PTT makbuzu ve SGK’dan gelen hizmet dökümü başta olmak üzere dinlenen tanıklar ve toplanan diğer tüm delillerden anlaşıldığı üzere müvekkilinin davalı şirket personeli olarak çalıştığının tartışmasız olduğunu, çalıştırdığı tüm süreyi kapsamasa da davalı şirketin müvekkilini eksikde olsa nezdinde sigortalamasının ve kıdem tazminatını şirket hesaplarından şirket adına ödemesinin başka kanıta gerek bırakmaksızın müvekkilinin davalı şirket çalışanı olduğunu kanıtladığını, şirket yetkililerinin zaman zaman evlerinde de müvekkili çalıştırmalarının bu gerçeği değiştirmediğini, esas işverenin müvekkilinin istihdam edildiği şirket olduğunu, davalı tarafın müvekkilinin şirkette çalışmadığı şeklindeki iddiasının temelsiz olduğunu, zira şirket çalışanı olmayan bir kişinin şirket adına sigortalı işe giriş bildirgesi verilmesi ve gene şirket adına kıdem tazminatı ödemesi yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bozma sonrası dinlenen tanık ...'in Avcılar Belediyesinin sigortalı resmi çalışanı olduğunu, bu tanığın çalıştığı Avcılar Belediyesine ait Atatürk Evi Müzesi hem davalı şirkete hem de dahili davalıların evine evinin balkonundan görünecek kadar yakın olduğunu, Avcılar Belediyesinden gelen 20.04.2020 tarihli yazıdan bu durumun açıkça anlaşıldığını, esasen davalıların da müvekkilinin kendi yanlarında çalıştığını ikrar ettiklerini, müvekkilinin şirkette çalıştığına dair dosyada yeteri kadar tanık anlatımı bulunduğunu, durum böyle olmasına rağmen Mahkemenin davanın reddine karar vermesinin hukuken kabul edilmesinin mümkün olmadığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki beyanlarını tekrarlamıştır.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
Hizmet tespiti yönünden davanın yasal dayanağı; 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesidir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

İlgili yasalarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

3. Değerlendirme
Dosyanın incelenmesinde; davacının davalı şirkette 09.10.2009-06.06.2013 tarihleri arasındaki aralıksız çalışmalarının tespitini talep ettiği eldeki davada, Mahkemece yargılama esnasında, dinlenen tanık ifadelerinde ağırlıklı olarak, davacının şirket ortağı olan ...'ın evinde çocuk bakıcısı olarak bazen de ...'ın annesi olan ...'ın evinde ev hizmetlerinde çalıştığının belirtilmesi üzerine, davaya dahil edildikleri, Mahkemece davaya dahil edilen ... ve ... hakkında olumlu veya olumsuz bir hüküm kurulmadığı, davalı şirket yönünden ise dava sübut bulmadığından reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Mahkeme hükmü eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup, davacının talebine konu dönemde dahili davalılar nezdinde çalışması olup olmadığı konusunda araştırma yapılmalı, dahili davalılara ait ev hizmetleri kapsamında hangi işleri yaptığı konusunda, kanaat edinmeye yeter sayıda komşu iş yeri çalışanı veya komşu malikler tespit edilerek ayrıntılı beyanları alınmalı, ev hizmetlerinde geçen çalışmalar tereddütsüz şekilde ortaya konulmalı ve çalışmanın kısmi süreli olup olmadığı belirlendikten sonra varılacak sonuç uyarınca dahili davalılar yönünden de bir karar verilmelidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Peşin yatırılan temyiz harcın istek halinde ilgiliye iadesine,

29.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.