YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5711 E.  ,  2024/5846 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1390 E., 2024/273 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 19. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/72 E., 2023/40 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde müvekkilinin davalı işyerinde kapıcı ve kaloriferci olarak 01.01.1999-30.04.2014 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını, bu süreçte SGK’ya çalışmasının bildirilmediğini beyanla; 01.01.1999-30.04.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili, Işıklar Site Yönetiminin 21.03.2014 tarihinde kurulduğunu, kuruluşun noterlikte tasdik edildiğini, bu nedenle öncelikle husumet itirazında bulunduklarını, davacının eşi ile birlikte bodrum katında tek göz odada inşaatı yapan müteahhidin yardım amaçlı yerleştirmesi ile oturmaya başladıklarını, sitede ilk yerleşiminin 1999 Ağustos ayının son haftalarında başladığını, davacının 2000 yılının ortalarında oturduğu bodrum kata geldiğini, davacının binada çalışmadığını, başka evlere temizliğe gittiğini, sitenin 2 blok ve 12 daireden oluştuğunu, kapıcılık hizmetine ihtiyaç duyulmadığını, sadece çöplerin toplanması ve merdiven silinmesi karşılığı hizmeti alındığını, bu durumun Konut Kapıcıları Tüzüğünde kapıcıların görevleri arasında sayılan hizmetler olmadığını, bu işleri de davacının eşi ...’ın yaptığını, haftalık çalışma süresinin toplam 2 saati dahi bulmadığını, kat kaloriferinin sitenin kullanıma başlandığı ilk birkaç yıl kullanıldığını, bu dönemde kaloriferin site sakinleri tarafından ortaklaşa çalıştırıldığını, daha sonra sitenin bulunduğu yere doğalgaz hattı geldiğinde maliklerin kendi dairelerinde doğalgaz kullanılmaya başlandığını, davacının olsa olsa zaman zaman kendi rızası ile eşine yardım ettiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile ihtilaflı dönemde davalı işyerine komşu "Kooperatif Evleri" unvanlı işyerinde kapıcılık yaptığı hizmet dökümünden anlaşılan tanık ...'in, davacının bu sitede kapıcılık yaptığına yönelik iddiasını doğruladığı, dava konusu işyerine komşu Karadenizliler Kültür ve Dayanışma Derneğinde 05.01.2003 sonrası müdür olduğu ve ihtilaflı dönemde Işıklar Apartmanına komşu mahalde ikamet ettiği kayıtlar ile sabit olan tanık ...'nun da davacının eşinin kapıcılık yapacak düzeyde akli melekelerinin yerinde olmadığını, Işıklar Apartmanında davacı ...'nin kapıcılık yaptığını ifade ettiği, davacının çöpleri aldığını, apartman için alışveriş yaptığını, merdivenleri sildiğini, davacının sürekli olarak apartmanda çalıştığını belirttiği, tanık ...'ın 01.02.2013 döneminden itibaren davalı apartmana komşu işyeri işletmekte olup, davacının apartmanın temizlik görevini yerine getirdiğini beyan ettiği, davalı tanıklarının kat malikleri ya da kat maliki ile yakın akrabalığı bulunan kimseler olup işbu dava yönünden husumetli olduklarından beyanlarına itibar edilmediği, davacının eşinin dava konusu apartmanda kapıcılık yaptığına yönelik savunmanın davalı tarafça ispatlanamadığı gibi komşu işyeri tanıkları kapıcının davacı olduğunu açıkça belirttikleri, davacı ...'ın dava konusu sitenin apartman ve çevre temizliği, çöp toplama, servis hizmetlerini yerine getirdiği, mahallinde yapılan keşif ve tanıkların bu yöndeki beyanlarına göre davacının çalışmasının yaptığı hizmetlere göre tam zamanlı olduğu değerlendirildiği, 6552 sayılı Kanun'un 64 üncü maddesinin yürürlük tarihinin 11.09.2014 olduğu; davacı tarafından açılan davanın ise işbu yürürlük tarihinden önceki tarih olan 04.07.2014 tarihi olduğu anlaşılmakla; davanın açılış tarihi itibariyle SGK'ya fer'i müdahil olarak değil davalı olarak husumet yöneltilmesi yerinde bulunarak; işbu davalı SGK yönünden de vekalet ücreti takdiri ile aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiği gerekçeleriyle usuli kazanılmış haklar doğrultusunda davanın kısmen kabul kısmen reddine, davacının, davalı işyerinde 01.01.2000 - 30.04.2014 tarihleri arasında asgari ücret üzerinden hizmet akdine dayalı olarak sigortasız çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde özetle; fiili çalışmanın ispat edilemediğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının iş akdinin sona erdiği 2014 tarihine göre hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde davanın açıldığından hak düşürücü sürenin geçmediği, talep edilen dönemde iş yerinin faal ve kapsamda olduğu, tanık beyanlarına göre davacının Mahkemece kabul edilen dönemlerdeki fiili çalışmasının ispatlandığı anlaşılmış olup, HMK.'nın 355 inci maddesi ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı madde hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Somut davada, davacının 01.01.1999-30.04.2014 tarihleri arasında davalı apartmanda kapıcı ve kaloriferci olarak çalıştığının tespitini talep ettiği, uyuşmazlık döneminde herhangi bir bildirimi bulunmadığı Mahkemece davanın kısmen kabulüne davacının 01.01.2000 - 30.04.2014 tarihleri arasında çalıştığının tespitine karar verildiği anlaşılmaktadır.

2.Eldeki davada verilen karar eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Davacının davalı apartmanda çalıştığı hususu tartışmasız olup, çalışma süresi konusunda yapılan araştırma ve değerlendirme yeterli değildir. Davacının çalıştığını iddia ettiği apartmanın 3 katlı 12 daireli olduğu, davacının özel hayatı ile iş hayatının iç içe geçtiği anlaşılmakla; buna göre çalışmanın tam zamanlı mı kısmi zamanlı mı olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda tanıklar yeniden dinlenmek suretiyle, davacının kapıcılık hizmetlerinden hangilerini yaptığı, bu hizmetler için günlük ne kadar mesai harcadığı sorularak belirlenmelidir.

3. Yukarıda izah edilen kapsamda araştırma ve belirleme yapıldıktan sonra, davacının çalışma süreleri 7,5 saat bir gün kabul edilmek suretiyle haftalık ve aylık çalışma günleri belirlenerek, sonuca göre karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.