YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5681 E.  ,  2024/6574 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2167 E., 2024/231 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/280 E., 2020/259 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili, davacının 2003-2009 yılları arasında Adana İncirlik Üssünde odacı olarak çalıştığını iddia etmiş, davacının 2003-2009 yılları arası çalışmalarının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile bu tarihler arasında tüm çalıştığı süreler için sigortalı sayılması ve bu sürelerin sigortalılık süresine ilave edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum, davaya cevap vermemiş, davalı vekilinin duruşmada alınan beyanında davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının İncirlik Üssünde kendilerine tahsis edilen konutlarda barınan ABD'li personelin ev hizmetlerinde; 03.11.2003 - 21.04.2004 tarihleri arasında James Robertson işverenliğindeki 1180581.01 sicil sayılı işyerinde 167 prim günü, 22.04.2004 - 28.04.2005 tarihleri arasında ... işverenliğindeki 1180583.01 sicil sayılı işyerinde 340 gün, 29.04.2005 - 20.04.2006 tarihleri arasında ...işverenliğindeki 1140035.01 sicil sayılı işyerinde 348 gün, 21.04.2006 - 22.07.2008 tarihleri arasında Todd K. Weıdensaul işverenliğindeki 1180582.01 sicil sayılı işyerinde 832 gün, 23.07.2008 - 19.09.2008 tarihleri arasında sivil günü birlik hizmet amaçlı yer tahsisli personel olarak 71 gün olmak üzere toplam 1758 prim günü, günün prime esas asgari ücretleri üzerinden sigortalılığının tespiti ile SGK denetmenlerince önce tespit edilen sonrasında 10. Tanker Üs Komutanlığında üsse giriş ve çıkış kayıtları getirtilmediği cihetle davacının sigortalılığının silinmesine yönelik Kurum işleminin iptaline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davacının davasını ispatlayamadığını, davada karara etki eden davacı tanıklarının iş yeri ile alakası olmayan, iş yerinde sigortalı olarak çalışmamış kişiler olduğunu, bu nedenle karara dayanak olarak kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu savunmuş İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, tanık beyanları, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesi ile birebir aynı sebeplerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının iptal edilen çalışmalarına ilişkin Kurum işleminin iptali ile 2003-2009 yılları arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79 ncu maddeleridir.
3. Değerlendirme
İnceleme konusu dosyada; davacının 07.11.2003 - 25.07.2008 tarihleri arasında değişik işverenler nezdinde İncirlik Hava Üssünde çalıştığı, İncirlik 10. Tanker Üs Komutanlığı davacı ile ilgili bilgi ve belge bulunmadığını Kuruma bildirdiği, Kurumun 15.11.2011 tarihli inceleme raporuna istinaden davacının çalışmalarının iptal edildiği anlaşılmaktadır. Davacının hizmet cetvelinde İncirlik Hava Üssünde bulunan 07.11.2003 - 20.04.2004 döneminde 1180581 sicil nolu,19.04.2004 - 30.04.2005 döneminde 1180583 sicil nolu, 29.04.2005 - 21.04.2006 döneminde 1140035 sicil nolu, 22.04.2006 - 25.07.2008 döneminde 1180582 sicil nolu iş yerlerinden bildirimleri yapılmış olup, söz konusu bildirimler iptal edilmiştir. İncirlik Hava Üssüne giriş çıkış kayıtları esas alınarak iptal edilen sürelerin giriş ve çıkış tarihlerinin farklı tespit edildiği, hizmet cetvelinde 1180581 sicil nolu iş yerinden yapılan bildirimler 07.11.2003 tarihinden başladığı halde başlangıcın 03.11.2003 olarak alındığı, 23.07.2008 - 19.09.2008 döneminde daha önce bildirim olmadığı halde sivil günü birlik hizmet amaçlı yer tahsisli personel olarak çalıştığı yönünde hüküm kurulduğu görülmektedir.

Mahkemece Kurum işleminin iptaline ve iptal edilen sürelerde çalıştığına karar verilmesi yerinde olmakla birlikte hizmet cetvelinde bildirildiği şekilde hüküm tesis edilmemesi hatalıdır. Diğer yandan hizmet cetvelinde görünmeyen ve iptale de konu olmayan süreler de tespit edildiğinden; öncelikle davacı tarafa iptal edilen sigortalılık sürelerinin yanı sıra çalıştığı diğer günlerin de tespitini talep edip etmediği sorulmalı, bu şekilde davacının talebi açıklığa kavuşturulmalıdır. İptal edilen süreler dışında hizmet talebi var ise bu talep işverenlerin de hak alanını ilgilendirdiğinden işveren veya işverenler tespit edilip taraf teşkili sağlanmalı işverenin göstereceği deliller de toplanmak suretiyle elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir.

Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.