YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5625 E.  ,  2024/8491 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/485 E., 2024/483 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/256 E., 2023/404 K.

Taraflar arasındaki aksine işlemin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarih itibariyle yeniden tahsisi, yersiz aylık borcu olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin, yurt dışı borçlanması, askerlik borçlanması ve Türkiye'de bulunan sigortalılık süresi üzerinden 01.11.2012 tarihinden itibaren aldığı yaşlılık aylığının, yurt dışı borçlanmasının geçersiz kabul edilmesi nedeniyle 2018 yılında kesilerek yersiz aylık borcu çıkarıldığını, haksız ve hukuka aykırı Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasını, çıkarılan yersiz aylık borcunun bulunmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili, Kurum işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, müvekkilinin yaşlılık aylığına esas yurt dışı borçlanma süresince yurt dışında çalıştığını, davalı Kurumun hukuka aykırı işlemleri nedeniyle başka geliri de olmayan müvekkilinin, yıllardır yaşlılık aylığı alamadığını, yargılama aşamasında sunulan tüm belgeler ve Mahkemece dinlenen tanıkların beyanlarıyla, davacının yurt dışında geçen çalışmalarının ispat edildiğini, Mahkemenin usul ve yasaya aykırı olarak davanın reddine karar verdiğini belirterek, temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, aksine işlemin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren bağlanması ,yersiz aylık borcunun olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 3201 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3.Değerlendirme
İnceleme konusu davada, davacının 01.11.2012 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı aldığı, davalı Kurumun müfettiş tahkikatı sonucunda davacının yurt dışı borçlanma işlemlerine esas hizmet belgesinin sahte olduğu gerekçesi ile borçlanma işlemini geçersiz kabul ederek aylığın bağlandığı tarih itibariyle kesildiği, 01.11.2012-22.06.2018 tarihleri arasında ödenen 80.427,77 TL' nin yersiz aylık borcu olarak çıkarıldığı, eldeki dava ile aksine işlemlerin iptali ile aylığın kesildiği tarihten itibaren bağlanmasının ve yersiz aylık borcunun iptalinin talep edildiği, Mahkemece davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya içinde bulunan bilgi ve belgelere göre, davacının 22.11.2011 tarihli yurt dışı çalışma süresini borçlanma talebine istinaden hazırlanan tahakkukla 21.09.1986-29.12.1993 tarihleri arasında Suudi Arabistan'da geçen çalışmalarından 2619 günü borçlanıp süresinde ödediği, borçlanmanın iptaline dayanak müfettiş raporunda davacının ifadesinin alınmadığı, memura para havalesi yaparak borçlanma işlemlerini yaptıran sigortalı ve hak sahipleri listesinde davacının adının bulunmadığı, davacı hakkında yapılan suç duyurusunun takipsizlik kararı ile sonuçlandığı, davacının pasaportunun İş ve İşçi Bulma Kurumu Konya Şube Müdürlüğü'nün yazısına istinaden hazırlandığına dair kaşe ve onayın bulunduğu, pasaportunun 27.08.1986 tarihinde verildiği, üzerinde mesleğinin işçi ve çiftçi olarak belirtildiği, pasaportun süresinin temditlerle 16.06.1994 tarihine kadar uzatıldığı, yine pasaport üzerinde bulunan kaşe ve onaylara göre borçlanma süresini kapsar şekilde Habur sınır kapısından giriş ve çıkışlarının bulunduğu, dosyada asılları ile birlikte, davacının Suudi Arabistan'da yanında çalıştığı işveren ile imzalanan ve İş ve İşçi Bulma Kurumu tarafından onaylı iş sözleşmelerinin bulunduğu, fotoğraflı çalışma belgelerinin sunulduğu, 29.09.2019 tarihli Riyad Ticaret ve Sanayi Odası tarafından hazırlanan ve Riyad Büyükelçiliği Konsolosluk Şubesinin "belgenin tercümesinin yeminli tercüman tarafından yapıldığına dair" onayına taşıyan belgede, davacının hali hazırda ticaret siciline kayıtlı ... ... Tic.Ltd. Şti'de 01.09.1986-30.12.1993 tarihleri arasında teknik soğutucu ustası olarak çalıştığının bildirildiği, Mahkeme tarafından dinlenen tanıkların beyanı ile dosya içine alınan tüm bilgi ve belgelere göre davacının borçlanma yaptığı 21.09.1986-29.12.1993 tarihleri arasında Suudi Arabistan'da çalıştığının ve yaşlılık aylığı tahsis talep tarihi itibariyle yaşlılık aylığı koşullarının bulunduğu anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.09.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.