YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5618 E.  ,  2024/7164 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1014 E., 2024/455 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 16. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/254 E., 2022/56 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemli davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, dava dilekçesinde; davacıya 01.11.2010 tarihinde emekli aylığı bağlandığını, fakat davacının 1346201035 sicil numaralı iş yerindeki çalışmalarının sahte olduğu gerekçesi ile 477 günlük hizmetlerinin iptal edildiğini ve Kurum tarafından emeklilik aylığının kesildiğini, davacının iş yerindeki çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunu beyanla, Kurum işleminin iptali ile davacının çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespitine, yaşlılık aylığının iptaline ilişkin Kurum işleminin iptaline, yaşlılık aylığın iptal tarihinden itibaren yeniden bağlanarak ödenmesine, Kuruma borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; ... İnş. Turz. Teks. Rek. Org. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinden yapılan 2008/12 ila 2011/03 sigorta bildirimlerinin sahte çalışmaya dayandığı Kurum denetmenlerinden Emre ... tarafından tanzim edilen 31.05.2019 tarihli 2019/EG/066 sayılı rapor ile işyerinin haksız sigortalılık bildiriminde kullanılmış olduğu saptanarak, yapılan bildirimlerin fiil çalışmaya dayanmadığı, bu iş yerinden yapılan haksız bildirimlerde ismi bulunan kişilerin Kurumdan emekli olup olamadığının kontrol edilerek emekli olmuş ise bu kişilerin emeklilik aylıklarının iptali ile bunlar hakkında 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi gereğince işlem yapılması, iş yerinden yapılan 2001/03 dönemi ve sonrası tüm bildirimlerin tamamının gerçek dışı olması nedeniyle re’sen iptal edilmesi sonucunda Kurumdan haksız menfaat temin eden kişilerden ve/veya yakınlarından Kurum kayıtlarının incelenmesi sonucu tespit edilecek diğer kişilerden Kurumca yapılan tüm sarf ve ödemelerin talep edilmesi gerektiği yönünde rapor tanzim edildiğini, söz konusu denetmen raporuna göre davacının sahte sigorta bildirimine konu günleri iptal edilmiş olup, toplam gün sayısının düşmesi nedeniyle aylık hakkını kaybettiğini, bu sebeple davacı adına yersiz ödenen aylıklara Kurumca borç kaydı oluşturulduğunu, iptal işlemine dayanak denetmen raporu ile davacının fiilen çalışmadığı ve sigortalılık niteliğini haiz olmadığı halde sigortalı gösterildiği belirlenmiş olup söz konusu denetmen raporuna göre gerçekleştirilen Kurum işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, dinlenen tanık beyanları ile davanın kabulüne, davacı ..... TC kimlik numaralı ...’ın davalı .... sicil sayılı ... İnş. Turz. Teks. Reg. Org. Tiz. Ltd. Şti. ünvanlı işyerinden 05.12.2008– 31.03.2010 süresinde bildirilen 447 gün 4/a sigorta bildirimlerinin gerçek ve fiili çalışmayı ihtiva ettiğinin, davacının aylık iptalinden kaynaklı Kuruma borçlu olmadığının tespiti ile davacının ....tahsis numaralı yaşlılık aylığının kesilmesine ve aylık iptalinden kaynaklı borç kaydına dair Kurum işleminin iptali ile davacının yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi tarafından tespit yapılırken salt tanık beyanlarının esas alındığını, dava konusu Kurum işleminin iptali olsa da bu tür davaların bir nevi hizmet tespiti davası niteliği taşıdığını ve kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ile yürütülmesi gerektiğini, Mahkeme tarafından dinlenilen bordro tanıklarının da çalışmalarının iptal edilmesi nedeni ile bu tanıkların dinlenilmemesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının çalışmalarının sahte olduğu gerekçesi ile iptaline karar verilmiş ise de Kurum denetmeni tarafından çalışmalarının fiili olduğu tespit edilen ve sigortalılıkları iptal edilmeyen tanıklardan ..., ... ve...'ın davacının, davalı şirkete ait iş yerinde şoför olarak çalıştığına, getir - götür işleri yaptığına ve aynı zamanda şirket müdürü olduğu belirtilen ...'ın da şoförlüğünü yaptığına yönelik beyanda bulundukları, tanık ...'ın da çalışmaları iptal edilmiş ise de bu tanıkların beyanlarını doğrulayıcı nitelikte beyanda bulunduğu görülmekle bu tanıkların beyanlarının davacının çalışmalarının gerçek ve fiili bir çalışma olduğunu ortaya koyar nitelikte olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır gerekçesi ile davalı Kurum vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; birebir aynı istinaf gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali ile kesilen emekli aylığının yeniden bağlanmasına, ödenmeyen aylıkların yasal faizi ile ödenmesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 86/9 uncu maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler ve özellikle davalı işyerinden bildirimi yapılan ve hizmetleri iptal edilmeyen tanıkların beyanları ile dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

26.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi