YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5614 E.  ,  2024/7587 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/859 E., 2024/785 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/28 E., 2022/363 K.

Taraflar arasındaki itirazın iptali-Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne davaların kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum denetmen raporuna istinaden davalının ... sicil sayılı dosyada işlem gören iş yerindeki çalışmalarının sahte çalışma kapsamında olması nedeniyle 26.07.2016 tarihinde aylığı iptal edilerek yapılan ödemeler için yersiz ödeme kaydı oluşturulduğunu, davalı aleyhine 95.675,57 TL yersiz ödeme, 51.241,07 TL takip tarihine kadar işlemiş yasal faiz ve 146.916,64 TL takip çıkışı üzerinden icra takibi açıldığını, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu beyanla, İzmir 7. İcra Müdürlüğünün 2019/9004 Esas sayılı dosyasında davalının (borçlunun) yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına ve Kurum lehine %20’den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada ise davacının emeklilik aylığı almaya hak kazandığını, emekli aylığı almakta iken Kurum tarafından denetmen raporu gereğince ... sicil sayılı dosyada işlem gören iş yerindeki çalışmalarının gerçeği yansıtmadığı, sahte çalışma kapsamında olduğu gerekçesi ile 26.07.2016 tarihinde müvekkilinin aylığının iptal edilerek yersiz ödeme kaydı oluşturulduğunu beyanla, davacının fiilen çalıştığının tespiti ile Kurum işleminin iptaline, davacının emekli aylığının yeniden bağlanmasına, kesilen emekli aylıklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesini, yersiz ödenen aylıklar sebebiyle tahakkuk ettirilen 126.958,46 TL’nin (15.05.2017 tarihi itibari ile) borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili asıl dava dosyasında cevap dilekçesinde özetle; 15.02.2007 - 01.10.2007 tarihleri arasında ... ait ... İnşaat Tekstil ve San. Tic. Ltd. Şti.'de fiili olarak çalıştığını, müvekkilinin bahse konu iş yerinde toplam 8 ay çalışmasının mevcut olduğunu, bu iş yerinin yağmalandığını ve bu durumun emniyet kayıtlarına dahi geçtiğini, bu yağmalama sonrasında şirket ünvan değişikliğine giderek ... Tekstil İnşaat Dan. Ara. Hizm. Ltd. Şti. ünvanını aldığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

Birleşen dava dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum denetmenliği raporuna istinaden fiili olarak davacının çalışmadığının tespit edildiğini, sahte sigortalılık nedeni ile sigortalılıklarının iptal edildiğini, davacının çalıştığını iddia ettiği işverenlerin davaya dahil edilmesi gerektiğini, Kurum denetmen raporunun aksi ispat oluncaya kadar geçerli belgeler olduğunu beyanla, davanın reddini talep istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı asıl dava yönünden; davacı SGK Başkanlığının açtığı davanın reddine birleşen dava yönünden; ... TC kimlik nolu, davacı ...’nın, 19.01.2007- 30.10.2007 tarihleri arasında ... İnşaat Tekst. San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı iş yerinde çalışmış olduğunun tespiti ile aksi yöndeki Konak Sosyal Güvenlik Merkezinin, 30.01.2017 tarihli işlemi ile tesis edilen ... tahsis numarası ile aylık alan ...’nın 01.12.2018 tarihinden itibaren almakta olduğu yaşlılık aylığının iptal edilmesi ve davacı adına 95.675,57- TL yersiz ödeme nedeni ile borç çıkarılması işleminin iptaline, davacının bu işlem nedeni ile davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, davacının kesilen emekli maaşlarının ödenmesi gereken tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı Kurum tarafından davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekilinin istinaf sebepleri
Çalışma iddiasının somut delillerle ispatlanamadığını, yetersiz tanık söylemleri ile yetinildiğini, eksik inceleme ve araştırma sonucunda karar verildiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak asıl dava yönünden davanın kabulü ile Kurum lehine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, birleşen dava yönünden ise davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile uyuşmazlığın çözümünde gözetilmesi gereken 506 sayılı Kanun'un 2 nci ve 6 ncı maddeleri, sigortalılık niteliğinin kazanılması için eylemli çalışmanın varlığını zorunlu kılmakta olup dahili davalı işveren 1287197 sicil sayılı ... Ltd. Şti. ünvanlı iş yeri hakkında 31.03.2016 tarih 2016/ALK/028 sayılı, dava dışı ... sicil sayılı ... Ltd. Şti. ünvanlı iş yeri hakkında 19.12.2016 tarih 2016/BO/036 sayılı Denetim Raporları sonucunda davalı-davacının bildirimleri iptal edilmiş ise de, sigorta yoklama memuru ... ...'in 30.03.2007 tarihinde 1362 Sk. No: 39 ..., ... adresinde 1287197.035 sicil numaralı ... İnşaat Tekst. San. Tic. Ltd. Şti. ünvanlı iş yerinin faaliyette olduğunu tespit etmesi, Şirinyer Vergi Dairesi yoklama memurlarınca düzenlenen 03.08.2006 tarihli 7348 sıra no.lu, 12.09.2006 tarihli 8380 sıra no.lu ve 04.12.2006 tarihli 10749 sıra no.lu yoklama fişi tutanaklarında ... Inş. Tekstil San Tic Ltd Şti.'nin faaliyette olduğunun belirtilmesi değerlendirildiğinde, söz konusu iş yerinin sahte sigortalı bildirimleri yapan bir şirket olmasının yanı sıra belli dönemler itibariyle fiili olarak faaliyet gösteren, kısmen de olsa bünyesinde fiili çalışmaları olan gerçek sigortalıları barındıran bir yapısı olduğu, bu doğrultuda beyanları bulunan tutanak tanıkları ... , ... ve ...'ın ve davacının duruşma esnasında verdiği beyanının birbirini doğruladığı, ayrıca birleşen dosya davacısı ...'nın tanıkları ile denetmen raporunda ifadesi bulunan ...'ün beyanlarının birbiri ile uyumlu olduğu gözetildiğinde, davalı-davacının iptale konu dönemdeki sigortalılık bildiriminin fiili çalışma olgusuna dayalı olduğunun doğrulandığı anlaşıldığından; davacı-davalı Kurum vekilinin dilekçesinde yer verdiği itirazların, sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olmadığı; ayrıca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından; Kurum vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Asıl dava, Kurum işleminin iptali; birleşen dava ise itirazın iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 59 uncu maddesi ile 506 sayılı Kanun'un 2 ve 6 ncı maddeleri hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı-birleşen dava davalısı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.