YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5604 E.  ,  2024/7046 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/243 E., 2024/449 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Muğla İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/562 E., 2022/404 K.

Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 08.10.2020 tarihinde tahsis talebinde bulunduğunu, 10.02.1998-04.07.2013 tarihleri arası sigortalı çalışmalarının ortağı olduğu şirket işyerinden bildirim yapılması nedeniyle geçersiz sayıldığı ve ödenen primlerinin 4/1-b’ye aktarıldığı gerekçesi ile tahsis talebinin reddedildiğini, Kurum işlemine dayanak olan düzenlemenin 01.10.2008 tarihi itibariyle yürürlüğe giren kanuna dayalı bir düzenleme olduğunu, bu tarihe kadar olan çalışmalarının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında değerlendirilerek davacının yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 4/a kapsamındaki hizmet sürelerinin 4/b’ye aktarılmasında hukuka aykırılık olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 01.01.1997 tarihi itibariyle limited şirketi kurucu ortağı olduğu, davacının hizmet akdine dayalı olarak bir ücret karşılığında çalışmayıp ortak olarak işveren olması nedeniyle kimseden emir ve talimat almaması dikkate alınarak İş Kanununa değil genel kanunlara tabi olduğu, bu nedenle de davacının 01.08.1997-25.05.2013 tarihleri arasındaki çalışmaları ve 5551 gün prim ödeme gün sayısının 5510 sayılı Kanun' un 4-b' ye tabi olarak sigortalı sayılması gerektiği Yargıtay içtihatlarına göre de 506 sayılı Kanun kapsamında yapılan bildirimler için limited şirketi ortağı olan kişilerin aynı zamanda sigortalı çalışan olarak gösterilmesi durumunda 01.10.2008 öncesi ve sonrası bakımından geçerli bir sigortalı çalışan kabulü imkanı olmadığı, bu nedenle de 5510 sayılı Kanun' un geçici 63 üncü maddesi gereğince hizmetlerin ihya edilerek ödenen primlerin 4-b kapsamındaki sigortalılığa aktarılması gerektiği, her ne kadar davacı taraf 4-b'ye aktarım yapılan günleri Kanun değişikliği öncesine dayanması sebebiyle 4-a kapsamında değerlendirilerek bu kapsamın gereğince emekliliğe hak kazandığının tespitini talep etmiş, kazanılmış hakların korunması gerektiğini belirtmiş ise de yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince davacının çalışmasının 5510 sayılı Kanun yürürlüğe girmeden öncesine ait olmasının bu hususta kazanılmış hak oluşturmayacağı, şirket ortağı olan bir kişinin sigortalı çalışan olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenlerle de davacının 01.08.1997-25.05.2013 tarihleri arasında ödemiş olduğu 5551 gün prim ödeme gün sayısının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamında ihbar kabul edilerek Bağ-Kur sicil numarasına zorunlu 4/1-b kapsamına aktarılması gerektiği kanaatine varıldığı, davalı Kurumun işleminin yerinde olduğu, davacının belirtilen sürelerdeki günlerin 4/1-a kapsamında değerlendirilmesi gerektiği yönündeki talebinin kabulünün mümkün olmadığı, neticeten davacının yeterli prim gün sayısını sağlamaması nedeniyle de 4/1-a maddesi gereğince emekliliğe hak kazanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, eksik inceleme sonucunda hatalı karar verildiğini, 01.10.2008 tarihinden sonra yürürlüğe giren şirket ortaklarının çalıştığı şirketten sigortalı olamama durumu ve 5510 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 63 üncü maddesine göre değerlendirme geriye yürümek suretiyle müvekkilinin kazanılmış haklarına zarar vereceğini, böyle bir durumun Hukuk Devleti ilkesine ters olup aynı zamanda Anayasaya aykırı olduğunu beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, dava dışı ... Gıda ve Turizm Ticaret Limited Şirketi'nde şirket ortağı olduğu 01.08.1997 - 25.05.2013 tarihleri arasındaki sigortalılığının, Kurum tarafından 1479 sayılı Kanun (5510 sayılı Kanun'un 4/1-b maddesi) kapsamında kabul edilmesinde Yerleşik Yargıtay içtihatları ve 5510 sayılı Kanun'un 53/2 nci maddesi uyarınca isabetsizlik bulunmadığını tespit ederek davayı reddeden mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesi içerini tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ortağı olduğu limited şirket iş yerinden 5510 sayılı Kanun'un 4/I-a maddesi kapsamında yapılan sigortalılık bildirimlerinin iptal edilerek 4/b kapsamına aktarılmasına dair Kurum işleminin iptali ile davacıya yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası, 5510 sayılı Kanun'un 53/2 nci maddesi

3. Değerlendirme
Dosya kapsamından, davacının 10.02.1998 ile 05.06.2013 tarihleri arasındaki 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddesi kapsamındaki sigortalılığının, ortağı olduğu ... Gıda Ltd. Şti.'nden bildirildiği gerekçesi ile iptal edilerek 4/1-b sigortalılığına aktarıldığı, 5458 sayılı Kanun kapsamında 4/1-b sigortalığına aktarılan primlerin 10.02.1998 ile 30.09.2001 arası dönemi karşıladığı, bu tarihten sonraki dönemin 63 terk kodu ile durdurulduğu anlaşılmaktadır. Davacının hizmet cetvelinden anılan dönem dışında kalan 816 günlük 4/a prim ödeme gün sayısı bakımından Kurum tarafından muaraza çıkarılmadığı açık olup, ihtilaf bulunmayan bu sigortalılık süresini de içine alacak şekilde 5551 prim ödeme gün sayısının 4/1-b kapsamına aktarılması gerektiğinin belirtilmesi, ayrıca 4/1-a kapsamında ödenen primlerin bire bir gün sayısı olarak 4/1-b kapsamına aktarılmasının mümkün olmadığı dikkate alınmadan, Mahkeme gerekçesinde " davacının 01.08.1997-25.05.2013 tarihleri arasında ödemiş olduğu 5551 gün prim ödeme gün sayısının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamında ihbar kabul edilerek Bağ-Kur sicil numarasına zorunlu 4/1-b kapsamına aktarılması gerektiğinin " belirtilmiş olması bozma sebebidir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibarıyla doğru bulunan İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek onanması, 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin dördüncü fıkrası hükmü gereğidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2.İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe bölümünde yer alan "bu nedenlerle de davacının 01.08.1997-25.05.2013 tarihleri arasında ödemiş olduğu 5551 gün prim ödeme gün sayısının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamında ihbar kabul edilerek Bağ-Kur sicil numarasına zorunlu 4/1-b kapsamına aktarılması gerektiği kanaatine varılmış" ibaresinin gerekçe bölümünden çıkarılmasına İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.