YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5514 E.  ,  2024/5543 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/298 E., 2024/3 K.
KARAR : Kısmen kabul

Taraflar arasındaki rücuen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacı Kurum vekili ile davalı ... Halinde ... Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi temsilen tasfiye memuru vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum sigortalısı ...'ün 31.01.2001 tarihinde geçirdiği trafik-iş kazasında vefat ettiği, hak sahiplerinden ...'e 132,863,11 TL ve Hülya Türk'e 45,212,76 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığı, Kurum zararının böylelikle 178,075,87 TL ye ulaştığı, iş müfettişi raporuna göre ... yönetimindeki ... ...'e ait ... plakalı konteynır yüklü kamyonun İETT ye ait kazalı Kurum sigortalısı ... yönemitimindeki ... plakalı otobüsün sol ön yan kısmına çarpması şeklinde meydana gelen kazada her iki sürücününde vefat ettiği, hak sahipleri tarafından İstanbul 1. İş Mahkemesinin 2001/1087 Esas sırasına kayıtlı dosyada açılan davada alınan bilirkişi raporunda, ...'a % 100 oranında kusurlu bulunduğu, ... mirasçıları tarafından İstanbul 2. İş Mahkemesinin 2001/1154 Esas sırasına kayıtlı dosyada açılan davanın yargılaması sırasında alınan bilirkişi raporunda ise ...'ın % 30, ... Ulaştırma Aş. Nin % 10, ... İnşaat San ve Tic Ltd Şti nin % 5, ... Nak. San ve Tic. Ltd. Şti. nin % 5 oranında kusurlu bulundukları, ... 01.12.1998 tarihinde yaşlılık aylığı bağlandığı ve iş kazası sonrasında vefatı nedeni ile hak sahiplerine ölüm sigortalısı kolundan maaş bağlandığı, meydana gelen kazada ... kusurlu olduğu için mirasçılarının uğranılan zarardan sorumlu olduğu ve Aksigortanında ... plakalı kamyonun sigortasını yapan şirket olarak sorumluluğu bulunduğu iddiasıyla fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 17.311,99 TL nin tahsis onay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
1.Davalı rkas Ulaştırma Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; İstanbul 2. İş Mahkemesinin 2001/1154 Esas sayılı dosyasında açılan davada ... ın % 30 ... ün % 50, ... Nakliyatın % 5 ... nakliyatın % 5 ve davalı Arkasın % 5 kusurlu oldukları belirtilen bilirkişi raporu esas alınarak verilen kararın Yargıtay 21. Hukuk Dairesinin 2008/6719 Esas 2008/8463 Karar sayılı 03.06.2008 tarihli ilamı ile onanmak suretiyle kesinleştiği ve bu kusur oranlarının dikkate alınması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın davalı şirketten sigortalandığı ve poliçe limitinin 11,000 TL olduğu, aynı kazada ölen ... varislerine SSK tarafından karşılanmayan zararları için 13.06.2001 tarihinde 7,000 TL ödediklerini bu nedenle poliçe limitinden kalan sorumluluk miktarlarının 4,000 TL ile sınırlı olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... Uludağ mirasçıları vekili cevap dilekçesinde özetle, davalıların murisi ...'ın da aynı kazada hayatını kaybetmesi nedeni ile Kurumun rücu hakkı bulunmadığı ve taleplerinin zaman aşımına uğradığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

4.Davalılar ... Nakliyat ve ... Nakliyat şirketlerine usulune uygun tebligat yapılmış ancak duruşmalara katılmamış ve cevap vermemişlerdir.

III.MAHKEME İLK KARARI
Mahkeme tarafından 08.05.2013 tarihli ve 2009/96 Esas, 2013/320 Karar sayılı kararı ile davacı kurumun ... mirasçılarına bağladığı peşin sermaye değerli gelirlerden kaynaklanan zararını 506 sayılı Kanun'un 26 ve 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi gereğince kazanın meydana gelmesinde kusurları olduğu tespit edilen davalılardan ve kazaya karışan aracın zorunlu malimesuliyet sigorta poliçesini yapan sigorta şirketinden talep etmesi mümkün olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 17,311,99 TL rücuan tazminat alacağının bağlanan peşin sermaye değerli gelirlerin tahsis ve onay tarihi olan 30.04.2008 tarihinden itibaren işeleyecek yasal faizi ile birlikte(davalı ... Sigortanın sorumluluğu poliçenin bakiye limiti olan 4,000 TL ile sınırlı olmak kaydı ile ve daha önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamayan dava tarihi olan 03.02.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... tarafından 4,000 TL si asıl alacak için ve 2,500 TL si işlemiş faiz , yargılama gideri ve vekalet ücreti için olmak kaydı ile 28.12.2012 tarihinde ödendiği anlaşılan miktarın infaz sırasında nazara alınmasına karar verilmiştir.

IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin 08.05.2013 tarihli ve 2009/96 Esas, 2013/320 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı Kurum ile davalılardan ..., ..., ..., ... Ulaştırma A.Ş. ve ... Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce 16.06.2020 tarihli ve 2018/6859 Esas, 2020/3267 Karar sayılı ilamla aşağıdaki gerekçeyle Mahkeme kararı bozulmuştur:

"...Eldeki davada ise, davalılardan ... Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. ile ... Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’ne dava dilekçesi ve gerekçeli kararların usulüne uygun şekilde tebliğ yapılmaksızın ve taraf teşkili sağlanmaksızın yargılamaya devam edildiği anlaşılmakta olup, taraf teşkili sağlanmadan, ilgili davalıların cevap ve savunma hakkı kısıtlanarak davanın esasına girilip hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir..."

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkeme tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı ZMS sigortacısı Aksigorta A.Ş. vekili 29.03.2013 tarihli dilekçesinde olay tarihinde geçerli ZMSS Tarifesine göre ölen her kişi başına 11.000,00 TL olan teminat limitinin 13.06.2011 tarihinde hak sahiplerine 7.000,00 TL, kalan 4.000,00 TL ana para ve kalan kısmı faiz, yargılama gideri ve vekalet ücreti olmak üzere toplam 6.500,00 TL de 28.12.2012 tarihinde davacı Kuruma ödendiği beyan edilerek Banka Dekontu ibraz edilmiş olup, ana para olarak ödenen 4.000,00 TL'nin davacı Kurumun toplam rücu alacağından mahsup edilmesi gerektiği, olay tarihinde geçeli ZMSS Tarifesine göre ölen her kişi başına teminat limiti 11.000,00 TL olup, hak sahiplerine 7.000,00 TL ve davacı Kuruma 4.000,00 TL ödeyen ZMS sigortacısının bakiye teminat sorumluluğunun kalmadığı anlaşılmakla bu davalı yönünden yapılan ödemelerin dava tarihinden sonraki bir tarihte olduğu göz önünde bulundurulduğunda açılan davanın konusuz kaldığı, davacı kurumun bağlanan gelirlerin ilk peşin sermaye değerlerinden talep edebileceği rücu alacağının 6.924,80 TL, olduğu ZMS sigortacısı davalı ...Ş. tarafından yapılan ödemenin 4.000,00 TL olduğu dikkate alındığında kurumun bakiye rücu alacağının 2.924,80 TL olduğu hesaplandığı, 2.924,80 TL'lik bakiye rücu alacağının 30.04.2008 onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ulaştırma A.Ş. ile ... Nakliyat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Nakliyat İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti.den müştereken ve müteselsilen tahsili gerektiği gerekçesiyle davanın davalılar ... Ulaştırma A.Ş., ... Nakliyat İnş.San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Nakliyat İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. yönünden kısmen kabulü ile 2.924,80 TL'' nin 30.04.2008 onay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Ulaştırma A.Ş. ile ... Nakliyat İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti, ... Nakliyat İnş.San. ve Tic. Ltd. Şti.den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalılar ... Ulaştırma A.Ş. ile ... Nakliyat İnş.San. ve Tic.Ltd.Şti, ... Nakliyat İnş.San. ve Tic. Ltd. Şti yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine, davalılar ..., ... ve ... yönünden açılan davanın reddine, davalı AXA Sigorta A.Ş yönünden açılan dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı Kurum vekili ile davalı ... Halinde ... Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi temsilen tasfiye memuru vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalıların %100 kusurlu olduğu, sigortalılara atfedilen kusurun fazla olduğunun ortada olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Davalı ... Halinde ... Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili temyiz dilekçesinde özetle; atfedilen %5 kusurun yerinde olmadığı, sigorta şirketinin ödemesinin alacaktan kusur oranında tenzili gerektiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, iş kazası sonucu vefat eden sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirlerden oluşan Kurum zararının rücuen tahsili davasıdır.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 ve devamı maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 26 ncı maddesi ilgili hükümlerdir.

3. Değerlendirme
1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz kapsam ve nedenlerine göre, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı Kurum vekili ile davalı ... Halinde ... Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi temsilen tasfiye memuru vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

20.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.