YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5454 E.  ,  2024/6393 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/493 E., 2024/577 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Trabzon 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2019/11 E., 2022/468 K.

Taraflar arasındaki (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 05.11.1990 tarihinde 2.2513.027032.58.03 nolu iş yerinde çalışmaya başladığını, davalı işverenin bu çalışma ile ilgili olarak işe giriş bildirgesini Kurum kayıtlarına 03.12.1990 tarih ve 218563 varide sayılı verdiğini, davalı Kurumun, 05.11.1990 tarihli işe giriş bildirgesi Kuruma verilmesine rağmen hizmet cetveline işe giriş bildirgesini işlemediğini ve bordroda adının görülmediğini, bunun üzerine 20.12.2018 tarihli yazı ile işe giriş bildirgesindeki tarihin bordrolara işlenmesini istediğini, davalı Kurumun davacının talebine olumlu bir cevap vermediğini belirterek, davacının 05.11.1990 tarihinde bir gün yapılan çalışmasının tespitine, aksi yöndeki Kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, 2703206103-46 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Doğ. Atöl. ... ... ünvanıyla tescilli iş yerinin 06.05.1994 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamından çıkartılarak on yıllık zaman aşımının dolmuş olması sebebiyle imha edildiinden iş yeri dosyasının davalı Kurumda bulunmadığını, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrasına göre, çalıştıkları Kurumca tespit edilemeyen sigortalıların çalıştıklarını hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan ispatlayabilirlerse bunları mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınabileceğini, davacı tarafından tespiti istenen tarihin 1986 yılı içerisinde olduğunu dolayısıyla 5 yıllık hak düşürücü sürenin sona erdiğini, davacının çalıştığını iddia ettiği tarihlerde davalı iş yerinde çalıştığına dair herhangi bir resmi kaydın bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulü ile davacının, ... ... isimli iş yerinde, 20517408 sigorta sicil numarası ile 05.11.1990 tarihinde bir gün süre ile asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçesinde, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, yerel mahkemece verilen kabul kararının hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "..İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamından, Anayasal sosyal güvenlik ... kapsamında, davacının kimlik bilgilerini içerir, yasal süresinde Kuruma intikal etmiş ve sahteliği de ileri sürülmeyen işe giriş bildirgesinin varlığı, işe giriş bildirgesinde verilen sigorta sicil numarasının 1990 yılı serilerinden olması, kayıtlı tek dönem bordro tanığı ... ve Kurum kayıtları gereğince komşu işyeri çalışanı olduğu anlaşılan tanıkların çalışmayı doğrulayan beyanı ve dava dışı 2703206103-46 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Doğ. Atöl.- ... ... unvanlı işyerinin kanun kapsamına alınış ve kanun kapsamından çıkış tarihlerinin (14.06.1990-06.05.1994) dava konusu 05.11.1990 tarihiyle uyumlu olması karşısında sigortalılık başlangıcının tespitine yönelik mahkemenin değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı...." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı SGK vekili istinaf dilekçe içeriğini tekrarla kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık 05.11.1990 tarihinde (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 2, 9, 79 uncu,108 inci maddesi hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Mahkemece davanın kabulü yönündeki kararı yerinde görülmekle birlikte sigortalılığın başlangıcı, işverence yasal süresinde verilmekle zorunlu sigortalılık tescilinin dayanağını oluşturan bildirgede işe giriş günü olarak yazılı tarihin kabul edilmemesi yönündeki Kurum işleminin iptali ile anılan bir günlük çalışma süresinin geçerliliğinin tespiti niteliğinde olduğundan ve davacının talebinin de (1) gün süre ile sigortalı olduğunun tespiti olduğundan davacının, ... ... ünvanlı 2703206103-46 sicil sicil no.lu işyerinde, 05.11.1990 tarihinde tarihinde asgari ücretle 1 gün çalıştığının da tespiti şeklinde hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

2.Ne var ki bu konunun düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı Kurumun diğer temyiz itirazlarının reddine;
2.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.Davalı Kurumun temyiz itirazının kabulü ile, İlk Derece Mahkemesi ilamında,

(2) no.lu bendinin silinerek yerine " davacının ... unvanlı 2703206103-46 sicil no.lu işyerinde, 05.11.1990 tarihinde tarihinde asgari ücretle (1 )gün süre ile sigortalı çalıştığının tespiti ile sigortalılık başlangıç tarihinin 05.11.1990 tarihi olduğunun tespitine, " ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.