YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5426 E.  ,  2024/5232 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2284 E., 2024/749 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 61. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/57 E., 2022/127 K.

Taraflar arasındaki ödeme emrinin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı aleyhine dava dışı ... Yayıncılık Reklam San. Tic. A.Ş'nin prim, damga vergisi, işsizlik sigortası prim borçlarından dolayı düzenlenen 2019/16481, 16482, 16483, 27359, 27360, 27361, 90634, 90635, 90636, 2020/15978, 15979, 15980 sayılı ödeme emirlerinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumca davacı hakkında yapılan işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu, dava konusu ödeme emirlerinin tebliğinde hiçbir hukuka aykırılık bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı ... Yayıncılık Reklam San Tic A.Ş.'nin yönetim kurulu başkanı olsa da, bu görevinin 23.11.2020 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği gibi sona erdiğini, temsil yetkisinin kalmadığını, dava dışı şirketin bu borçlarının yapılandırıldığını, asıl borçlu şirketin yapılandırma kapsamında yaptığı başvuru sonrası yeni bir borç doğduğunu, dolayısıyla davacının herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı hakkında dava dışı ... Yayıncılık Reklam San. Tic. A.Ş.'nin prim, işsizlik sigortası primi, damga vergisi borçları nedeniyle düzenlenen 2019/16481, 2019/16482, 2019/16483, 2019/27359, 2019/27360, 2019/27361, 2020/15978, 2020/15979, 2020/15980, 2019/90634, 2019/90635, 2019/90636 sayılı ödeme emirlerinin 01.02.2022 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı, ticaret sicili kayıtlarına göre 25.04.2014 tarihinde yönetim kurulu başkanı olan davacının şirketi her hususta münferiden temsil ve ilzama yetkili olduğu, 15.12.2020 tarihli yönetim kurulu karar tarihine kadar başkanlık görevinin aynı yetkilerle devam ettiği, dava konusu ödeme emirlerinin 2016/1-2019/12. ayları arasındaki döneme ilişkin olduğu, davacının ödeme emirlerine konu borç dönemleri itibariyle şirket yönetim kurulu başkanı olduğundan ödeme emirlerine konu borçlardan teselsülen sorumlu olduğu anlaşılmakla istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf sebeplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, ödeme emrinin iptali davasıdır.

2.İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Ödeme emrine konu prim borçları yönünden, tüzel kişi işverenlerin ortak ve yetkililerinin kamu alacaklarından sorumluluğu; mülga 506 sayılı Kanun'un 80, bazı maddeleri dışında 01.10.2008 tarihinde yürürlüğe giren 5510 sayılı Kanun'un 88, 6183 sayılı Kanun'un 35 ve mükerrer 35 inci maddelerinde düzenlenmiştir.

506 sayılı Kanun'un 80 inci maddesi; "Sigorta primlerini haklı sebepleri olmaksızın, birinci fıkrada belirtilen süre içerisinde tahakkuk ve tediye etmeyen kamu kurum ve kuruluşların tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri mesul muhasip, sayman ile tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri kuruma karşı, işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü öngörmüş; 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinde de bir kısım farklar dışında anılan maddeye benzer düzenleme getirmiş olup, "Kurumun sigorta primleri ve diğer alacakları haklı bir sebep olmaksızın bu Kanunda belirtilen sürelerde ödenmez ise kamu idarelerinin tahakkuk ve tediye ile görevli kamu görevlileri, tüzel kişiliği haiz diğer işverenlerin şirket yönetim kurulu üyeleri de dahil olmak üzere üst düzeydeki yönetici veya yetkilileri ile kanuni temsilcileri Kuruma karşı işverenleri ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur." hükmünü getirmiştir.

6183 sayılı Kanun'un 35 inci maddesinde; limited şirketlerin ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olacakları düzenlenmiş; mükerrer 35 inci maddesinde ise amme alacakları ve bu bağlamda davalı Kurumun işveren tüzel kişilerden prim ve diğer alacaklarının, tüzel kişinin mal varlığından kısmen veya tamamen tahsil edilememesi ya da tahsil edilemeyeceğinin anlaşılması halinde kanuni temsilcilerin şahsi mal varlıklarıyla sorumlu olacağı belirtilmiştir.

Yukarıdaki düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, Kurumun prim alacağına ilişkin olarak işveren ile birlikte müteselsilen sorumluluk koşullarının oluşması için, işveren kamu kurum ve kuruluşu ise, kamu görevlilerinin tahakkuk ve tediye ile görevli olması, tüzel kişiliği haiz diğer işyerlerinde ise üst düzey yönetici ya da yetkilisi ve kanuni temsilci sıfatıyla işveren tüzel kişiliği temsil ve ilzama yetkili bulunulması gerekir. Ancak, 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesi burada bir ayrıma giderek özellikle şirket yönetim kurulu üyelerinin, temsil ve ilzam yetkisi aranmaksızın (haklı sebepleri olmazsa) müştereken ve müteselsilen sorumlu olacaklarını ayrıca belirtmiştir.

3.Değerlendirme
Dava ödeme emrinin iptali davasıdır. Davacı, dava dışı şirketin prim, işsizlik sigorta primi ve damga vergisi borçlarından dolayı aleyhine düzenlenen ödeme emirlerinin yönetim kurulu başkanlığı görevinin sona ermesinden dolayı ve ayrıca dava dışı şirketin borçlarının yapılandırıldığını beyanla ödeme emirlerinin iptalini talep etmiş, Mahkemece ödeme emirlerinin 2015/11 ila 2020/3 dönemlerine ait olduğu, borçların zamanaşımına uğramadığı ve bu borçlardan davacının sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Verilen karar hatalı değerlendirmeyle verilmiştir. Mahkemece dava dışı şirketin davaya konu borçlarının yapılandırılması üzerinde durulmamıştır. Bu husus Kurumdan sorulup değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmemiş olması bozmayı gerektirmiştir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.05.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.