YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/542 E.  ,  2024/1641 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/269 E., 2023/309 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/857 E., 2021/737 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekillince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurumun, davacı işyerinde sigortasız işçi çalıştırıldığı iddiası ile idari para cezası uyguladığını, yapılan itiraza karşı verilen kararda ise Kartal Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporu ile "..." adlı çalışanın işyerinde çalışmasına rağmen çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin belirtildiğini, oysa "..." isimli kişinin 01.06.2015-01.10.2015 tarihleri arasında çalıştığını ve kendi isteği ile işten ayrıldığını, ancak işten ayrılmasına rağmen adı geçen kişinin İlçe Sağlık Müdürlüğüne sonradan verilen listede sehven isminin geçtiğini, şirketteki tüm çalışanlarının kaydının bulunduğunu, sehven yapılan bir yanlışlıktan dolayı davalı Kurum işleminin ve bu tespite konu prim borçlarının iptaline karar verilmesini dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yersiz açıldığını, Kurum kayıtlarında davacı firmanın 15.09.2005 tarihi itibariyle kanun kapsamına alındığını, çalışmanın geçtiği iddia olunan dönemlere ilişkin yapılan teftişte Kuruma bildirilen listede adı yazılı "..."nun 06.11.2015 tarihli çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespit edildiğini, dolayısıyla da Kurum işleminin usule uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile olağan olarak sigortalılık niteliğinin hizmet akdinin kurulması ve çalışmaya başlaması ile edinileceği, sigortalılığın oluşumu yönünden çalışma olgusunun varlığı zorunlu olduğu, kaldı ki fiili çalışma saptanmadıkça, sadece hizmet akdine dayanılması halinde sigortalılık söz konusu olamayacağı, alınan davacı tanıkları ve resen seçilen bordrolu beyanlarından ...'nun 2015 yılının Haziran ve Ekim ayları arasında işyerinde çalıştığının bildirildiği, duruşmada dinlenen ...'nun beyanında da aynı tarihlerin zikredildiği ve işten ayrıldıktan sonra fiili çalışmada bulunmadığının belirtildiği, hesap hareketlerinde de görüleceği üzere davacı adına maaş (ücret) ödemesi açıklaması ile 01.07.2015, 31.07.2015, 01.09.2015 ve 01.10.2015 tarihlerinde havale yapıldığı, ek prim tahakkukuna konu 2015/11. aya ilişkin ücret ödemesi bulunmadığı, davalı Kurumun işleme temel aldığı Kartal İlçe Sağlık Müdürlüğü'ne sunulan çalışan listesinin fiili ve gerçek çalışmaya tek başına delil olamayacağı, toplanan bütün delillerden ... hakkında düzenlenen işten ayrıldığı tarihten sonra davacı şirket nezdinde çalışmadığı kanaatine varılarak; davanın kabulüne davalının ... hakkında davacı işyerinde 06.11.2015 tarihinde fiilen çalıştığını tespit eden işleminin ve buna dair düzenlenen pirim bordrolarının iptaline, ...'nun davacı işyerinde 06.11.2015 tarihinde çalışmadığının tespitine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarında yapılan incelemelerde davacı firmanın 15.09.2005 tarihi itibariyle mülga 506 Kanun kapsamına alındığını, 28.06.2016 tarihli idari para cezası komisyon raporunda karar kısmında da belirtildiği üzere 'Kartal Kaymakamlığı İlçe Sağlık Müdürlüğü' tarafından gönderilen 22.02.2016 tarih 45100507 sayılı yazısı eki Dr. ...imzası onaylı liste ile ..., ..., ...,...,..., ..., , ..., ve ...'nun iş yeri çalışanları olarak kayıt altına alındığını, Kurum kayıtlarından yapılan araştırma işlemi sonucu listede adı bulunan ...'nun 06.11.2015 tarihli çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin anlaşıldığını, Kurum işleminin usulüne uygun olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İstanbul Anadolu 29. İş Mahkemesi'nin 17.11.2021 tarihli, 2017/857 Esas - 2021/737 Karar sayılı kararı usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan, davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; Kurum işleminin ve resen düzenlenen prim tahakkuklarının iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
Husumet konusu, davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek Mahkemece, gerekse Yargıtay’ca tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur.

Kurum işleminin iptali istemli iş bu davada; 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124 üncü maddesinde “…maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir…” hükmü uyarınca, sigortalı ...'na usulüne uygun şekilde husumet yöneltilmesi gerekir.

3.Değerlendirme
Davacı iş yerinde çalışmadığı iddia edilen sigortalıya husumet yöneltilmesi ve bu kapsamda davaya dahil edilerek yargılamaya devam edilip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken; Kurum işleminde çalışmaları iptale konu edilen sigortalının davaya dahili sağlanmaksızın yargılamaya devam edilerek hüküm kurulmuş olması hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının, sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.