YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5399 E.  ,  2024/6223 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/549 E., 2024/439 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Denizli 6. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/77 E., 2023/336 K.

Taraflar arasındaki Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının tarım faaliyetleri ile uğraştığını, üzüm ve tütün ürünlerini kendi adına sattığını beyanla 01.10.2013 - 14.03.2019 tarihleri arasında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının kendi adına ve hesabına tarımsal faaliyette bulunan ancak Bağ-Kur’lu olmayan evli bayanların satmış oldukları ürün bedellerinden Bağ-Kur adına yersiz tevkifat kesintisi yapılmaması amacıyla da İl Müdürlüklerine müracaat eden kadınlardan evli olanlara süresiz geçerli tevkifat muafiyet belgesi verildiğini, davacının muafiyet belgesi bulunup bulunmadığının araştırılarak muafiyet belgesinin mevcudiyeti halinde davanın reddine karar verilmesini, davacının Kuruma ibraz ettiği belgelerin incelenmesinde davacıdan kesilen ürün bedellerinin Kuruma intikal etmediği tespit edildiğinden tescil işlemi yapılamadığını 01.03.2013 tarih ve 28574 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan tebliğe göre tevkifat kesintisi yapan firmalara tevkifat kesintisini Kurum hesaplarına yatırma zorunluluğu ve yükümlülüğü getirildiğini Kurum tarafından yapılan işlemin usulüne ve kanuna uygun bulunmadığını beyanla davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulü ile; davacının 01.10.2013 - 31.12.2018 tarihleri arasında Kurum tarafından kabul edilmeyen süreler yönünden, 2926 Sayılı kanun kapsamında tarım Bağkur sigortalısı olduğunun tespitine, davacının 01.01.2019 - 14.03.2019 tarihleri arasındaki dönem yönünden tespit talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde; davacıdan yapılan bağ-kur prim kesintilerinin Kurum hesaplarına aktarılmadığını beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ihtilaflı dönemi de kapsayacak şekilde davacının teslim ettiği ürünler nedeniyle bağ-kur prim kesintisi yapılmıştır. Ürünlerin özel kuruluşa verilmesi sebebiyle primlerin Kurum kayıtlarına intikali koşulu mevcuttur. Dairemizin iade kararı gereği bu konuda araştırma yapılmıştır. Davalı Kurumun 25.05.2023 tarihli yazısı ve özel kuruluşun yazısı ve ekli belgelerle bu husus açıklığa kavuşturulmuş olup mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, istinaf sebeplerini tekrarla temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının 01.05.2005 - 02.09.2021 tarihleri arasında tarım bağ-kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2926 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.