YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5317 E.  ,  2024/5266 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/47 E., 2024/109 K.
KARAR : Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Kurum işleminin iptali ile borçlu olmadığının tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacı ile dava dışı eski eşi ...'ın Düziçi Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.03.2013 tarih, 2012/350 Esas ve 2013/91 Karar sayılı ilamı ile boşandıklarını, işbu ilamın 29.05.2013 tarihinde kesinleştiğini, müvekkile yaşadığı bu boşanma dolayısıyla 5434 sayılı kanunun 5510 sayılı Kanun'la mülga 75 inci maddesi uyarınca 01.06.2016 tarihinde yetim aylığı bağlandığını, davacının boşandığı eski eşi ile birlikte yaşadığı iddiası ile iptal edildiğini, 01.06.2013-31.05.2016 tarihleri arasında yersiz ödendiği iddia edilen 14.818,96 TL’nin iadesi Osmaniye Muhasebe Birimi tarafından istenildiğini, davacı aleyhine Osmaniye 1. İcra Müdürlüğünün 2016/6414 Esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, ancak davacının hukuken de fiilen de boşanmış ve dava dışı eski eşinden ayrı olarak yaşamakta olduğunu, davacının eski eşinden uğramış olduğu şiddete ilişkin dava dışı eski eşi, Düziçi Sulh Ceza Mahkemesinin 2011/133 Esas ve 2011/460 Karar sayılı ilamı uyarınca mahkum edildiğini ve yine davacı müvekkilin boşanma davası açıldıktan sonra dava dışı eski eşinin hakaret eyleminden dolayı şikayetçi olduğunu, Düziçi Sulh Ceza Mahkemesinin 2012/92 Esas sayılı dosyası ile de yargılamasının yapıldığını, davacının eski eşi ile yaşamış olduğu bu hakaret ve şiddet eylemleri nedeniyle boşandığını, bu sürecin ceza davaları ile birlikte devam ettiğini, bu kadar kapsamlı ve davalı olayların yaşandığı bir boşanma sürecinin gerçeği yansıtmadığının iddia edilmesinin hayatın olağan akışına uymamakta olduğunı, aylığın iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanmasına, iptal edilen aylık kapsamında aylığın yeniden bağlanması sürecine kadar ödemesi yapılmayan aylıkların, davalı Kuruma başvuru tarihi olan 05.06.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine, yersiz ödendiği iddiası ile davacıdan talep edilen 14.818,96 TL’lik asıl alacak ve işleyen faizler yönünden davacının borcunun bulunmadığının tespitini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı Kurum vekili, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 09.11.2022 tarih ve 2021/86 E., 2022/786 K. sayılı ilamı ile davanın kabulüne, davalı ... Kurumunun; davacının aylığının kesilmesine ve adına 01.06.2013 - 31.05.2016 dönemlerine ilişkin muvazaalı boşanma bedeli olarak borç tahakkuk ettirilmesine ilişkin Kurum işleminin iptaline, davalı Kurum tarafından davacıya yönelik olarak 01.06.2013 - 31.05.2016 dönemlerine ilişkin muvazaalı boşanma bedeli olarak tahakkuk ettirilen Osmaniye 1. İcra Müdürlüğünün 2016/6414 E. sayılı dosyası kapsamında icra takibine konu 14.818,96 TL borçtan davacının sorumlu olmadığının, davacının aylığının kesildiği tarih itibariyle davacıya bağlanması gerektiğinin ve işbu kesilen aylığa, davacının talebi ile bağlı kalınarak davacının Kuruma başvuru yaptığı 05.06.2016 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 05.07.2023 tarih ve 2022/3130 E., 2023/970 K. sayılı kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar vermiştir.

V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 28.11.2023 tarih ve 2023/11538- 2023/11962 sayılı kararında; davalı Kurum denetmeni tarafından düzenlenen tutanaktaki imzalı beyanında ... ve Naile Duzcu'nun davacı ile boşandığı eşinin birlikte yaşadığını beyan etmesine rağmen, Mahkemede tutanak içeriğinin aksine yönelik beyanlarına itibar edilmesi isabetsiz bulunmuştur. 5510 sayılı Kanun'un 59 uncu maddesinin başlığı kurumun denetleme ve kontrol yetkisi olup maddeye göre; "bu Kanunun uygulanmasına yönelik işlemlerin denetimi, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları eli ile yürütülür ...", maddenin 2 nci fıkrasında "Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurlarına görevleri sırasında tespit ettikleri kurum alacağını doğuran olay ve bu olaya ilişkin işlemler, yemin hariç her türlü delile dayandırılabilir. Bunlar tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerlidir..." şeklinde düzenlenmiştir. Mahkemece Kurum denetim tutanağının aksinin ispat edilinceye kadar geçerli olduğu, aksinin eş değer belgelerle ispatı gerektiği gözetilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği hususlarına işaret edilerek bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 5510 sayılı Kanun'un 56 ncı maddesi uyarınca aylığın kesilmesine ilişkin kurum işleminin iptali, aylığın yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle ödenmesi, icra dosyasıyla talep edilen 14.818,96TL asıl alacak ve faizler yönünden borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir.

3.Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.