YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5296 E.  ,  2024/6359 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/50 E., 2024/68 K.
KARAR : Kısmen Kabul

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulü ile incelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi ile davacının, davalı ...'a ait işyerinde 01.09.2000 ve 27.05.2002 ile 01.08.2003 ve 20.04.2013 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalı Cevat Kahraman cevap dilekçesi ile davanın 5 yıllık hakdüşürücü süre yönünden ve esastan reddini talep ettiğini, davacının işçilik alacaklarının tespiti için açtığı davanın Gebze 3. İş mahkemesinin 2013/318 Esas sayılı dosyası ile görülüp sonuçlandığını, bu davada davacının çalışma süresinin 01.10.2005 tarihinden başladığının belirlendiğini, bu davanın Yargıtay da olduğunu ve sonucunun beklenmesi gerektiğini, davacının iddilarının maddi gerçeklerle bağdaşmadığını ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesi ile özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 24.03.2016 tarihli ve 2015/509 E. 2016/224 K. sayılı kararıyla; "Davanın kısmen kabulü ile davacının,
-22.06.2008 - 01.08.2010 tarihleri arasında 611 gün,
- 01.10.2010 - 22.04.2011 tarihleri arasında 202 gün,
- 01.01.2012- 15.08.2012 tarihleri arasında 225 gün,
- 15.08.2012 - 20.04.2013 tarihleri arasında 55 gün olmak üzere toplam 1093 gün asgari ücret ile davalı işyerinde çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Birinci Bozma Kararı
1.Mahkeme kararına karşı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 29.05.2017 tarihli ve 2016/11616 E.-2017/4535 K. sayılı kararında;"... dava konusu dönemde işyeri devri yada işverenler arasında organik bağ bulunup bulunmadığı araştırılmalı, davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler resen saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı, bunun dışında sigortalının kayıtlarda gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle kayıtlara geçmediği ya da bildirim dışı kaldığı hususu gereğince araştırılmalı, tespiti istenen dönemde davalı işyerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, yargılama sürecinde dinlenen tanık anlatımlarının değerlendirilmesinde, iş yerinin kapsamı, kapasitesi ve niteliği nazara alınmalıdır. Ayrıca, davacıya ait askerlik belgesi celp edilmeli ve süre belirlenmeli, işçilik alacağı dosyası gözetilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçelerine dayalı olarak karar bozulmuştur.

B. İkinci Bozma Kararı
1.Bozmaya uyan Mahkemece verilen 21.01.2022 tarihli ve 2017/393 E. 2022/28 K. sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı taraf vekilleri tarafından temyiz talebinde bulunulmuştur.

2. Dairemizin 13.09.2022 tarihli ve 2022/4058 E., 2022/10406 K. sayılı kararında; "Mahkemece, öncelikle davacıya talebi açıklattırılarak, dava dışı işyerlerinde geçen hizmetlerin aslında davalı işyerinde geçtiğinin iddia edilip edilmediği ve bu hizmetlerin iptalinin talep edilip edilmediği açıklığa kavuşturularak, hizmetlerin iptalinin talep edilmesi halinde dava dışı işverenlerin de hak alanını ilgilendirdiğinden ve davanın kamu düzenine ilişkin niteliği gereği ...124 üncü maddesi dikkate alınmak suretiyle, anılan dava dışı işverenlere karşı husumet yöneltmesi için davacıya mehil verilmeli, davaya katılımı sağlanan işverenlerin göstereceği bütün delilleri toplanmalı, ayrıca hizmetlerin geçtiği iddia edilen halı saha tesisinin emniyet veya ilgili spor il müdürlüğünden izin alıp almadığı sorularak, yılın tüm dönemi açık olup olmadığı araştırılıp, halı saha tesisinin açık olduğu dönemler belirlenmeli dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek sonucuna göre infaza elverişli bir karar verilmelidir." hususlarına işaret edilerek karar bozulmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar;
Davanın kısmen kabulü ile davacının ... Halı Saha Tesisleri ... unvanlı işyerinde hizmet akdine dayalı olarak ayda 30 gün esası ile çalıştığının kabulü ile davacının;
22.06.2008-01.08.2010 tarihleri arasında 499 gün süre ile
01.10.2010-22.04.2011 tarihleri arasında 202 gün süre ile
01.01.2012-15.08.2012 tarihleri arasında 225 gün süre ile asgari ücret üzerinden çalıştığının tespitine, fazlaya dair istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; 01.10.2010 tarihinden sonraki süre yönünden davanın hak düşürücü sürenin geçmediği yönündeki Mahkeme kabulünün hatalı olduğunu, eksik inceleme sonucu karar verildiğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın tümden reddi gerektiğini, davada hak düşürücü sürenin geçtiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin 7, 8, 9 uncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrası, 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleridir.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.