YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5282 E.  ,  2024/6592 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/192 E., 2024/498 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/211 E., 2023/486 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı gerekçesiyle kesilen ölüm aylığının kesildiği tarihten itibaren bağlanarak, ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesini, Kuruma borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile SGK'nın rapor tarihinin 11.12.2018 olduğu, davacının aylığının kesildiği tarihin 01.10.2008 olduğu, ...'nın 07.12.2009-17.02.2015 tarihleri arasında kapalı ceza infaz kurumunda olduğu, 17.02.2015-17.02.2020 tarihleri arasında açık ceza infaz kurumunda olduğu, 2016 ve 2017 yıllarında Sivas ve Kocaeli'de bulunan ceza infaz kurumlarında bulunduğu, ...'nın cezaevine girdiği tarihten sonra davacı ve ...'nın birlikte yaşadığını gösterir iş bu dosya kapsamında ve denetmen raporu gerekçesinde yazılı delil ve tanık beyanı bulunmadığı, davacının 2015 yılından sonra ikamet adresinde komşu olduğu tespit edilen tanıklar ile Giresun'da yapılan kolluk araştırması ile tespit edilen tanıklar tarafından yazılı adres beyanının doğrulandığı, 2015 yılından itibaren davacının İstanbul'da yaşadığı, senede 10-15 gün fındık zamanı Giresun'a geldiği, davacı ve ...'nın boşandıktan sonra bir araya geldiklerinin görülmediği, davacı köye geldiğinde Orta Mahallede baba evi olduğu ve orada kaldığının beyan edildiği, davacı ve ...'nın boşandıktan sonra fiilen birlikte yaşamaya devam ettiğinin kuşkudan uzak, somut yazılı delil ve tanık beyanıyla ispat edilemediği, Kurum denetmen raporu gerekçesinin yerinde bulunmadığı, Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerli olup açıklanan sebeplerle rapordaki kanaatin aksinin eş değer belgelerle (adres kaydı, Kurumların adres bilgisine dair yazı cevapları, seçmen adres kayıtları, ceza infaz kurumu kayıtları) ve tanık beyanlarıyla ispat edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne ,davacının kesilen yetim aylığının kesildiği tarihten itibaren bağlanarak, ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi gerektiği ile davacının Kuruma borçlu olmadığının tespitine
karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı Kurum vekili; fiilen ayrı olunsa da birlikte yaşama iradesinin devam edip etmediğinin tespiti gerektiğinden Mahkemenin bu hususu göz ardı eden kararının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, rapor içeriğinde, ekinde yer alan ifade tutanakları ve diğer resmi belgelerde inceleme dönemi belli olup, Kurum işlemi de bu belgelere göre yapıldığından Mahkeme gerekçesinin de kabul edilemeyeceğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık beyanları, kolluk araştırma tutatnakları, MERNİS ve SEÇSİS kayıtları, Ceza İnfaz Kurumu kayıtları ve diğer deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının boşandığı eşinin ceza infaz kurumuna girmeden önce fiilen birlikte yaşadıklarına dair Kurum tespitinin aksinin ispatlandığı, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olduğu; Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalının istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davaya konu 2008-2019 dönemi açısından gerekli değerlendirmenin yapılmadığını, eşin cezaevinde olduğu süreçte fiilen ayrı da olunsa birlikte yaşama iradesinin devam edip etmediği hususu irdelenmesi gerekirken doğrudan bu dönemde ayrı olunduğu kanaati ile hüküm kurulmasının hukuki olmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, boşandığı eşiyle birlikte yaşadığı iddiasıyla aylığın kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ve davacının yersiz ödeme nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 56/2 maddesidir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle ;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.