YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5226 E.  ,  2024/6842 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2019/1110 E., 2022/1473 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 5. İş Mahkemesi
SAYISI : 2015/237 E., 2019/111 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın, davalı ... Tv Radyo ve Yayıncılık A.Ş. ve fer'i müdahil vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Tv Radyo ve Yayıncılık A.Ş. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; davacının 10.08.2006-11.06.2015 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz olarak ... TV Radyo ve Yayıncılık A.Ş. dışında diğer davalılarda gözüken sigorta hizmet sürelerinin iptaline dair karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Davalılara dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunmadıkları belirlenmiştir.

2. Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; bu davaların 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 maddesi gereğince 5 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, bu nedenle araştırma sonucu saptanan hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren dava tarihine kadar 5 yıl geçmiş ise davanın hak düşürücü süre yönünden de reddini talep ettiklerini, Yargıtay kararları uyarınca da uzun süreli hizmet tespiti davalarında yazılı delil ve belge bulunmadığını, açıklanan nedenlerle Kurum kayıtları ile çelişen davanın reddine, davacıya ait Kurum kayıtları incelendiğinde davacının davalı işverene ait işyerinde tespitini istediği dönemlerin bir kısmında çalışmasının sigortalı olarak bildirilmiş ise de bu dönemlerin tespitinde hukuksal fayda bulunmadığından davacının Kurum kayıtlarında görülen çalışmasının reddine dair karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kabulüne, davacının davalılardan ... Tv Radyo ve Yayıncılık A.Ş.'ne ait 1005336 sicil sayılı işyerinde 10.08.2006-11.06.2015 tarihleri arasında hizmet akdine tabi olarak sigorta primine esas kazancın alt sınırından çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen günlerin infazda nazara alınmasına, davacının davalılar ... Gazetecilik Matbaa Yayıncılık İnşaat ve Turizm Sanayi Tic. Ltd. Şti., ... Gazetecilik Matbaa Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve ...'e ait işyerlerinde gözüken sigorta hizmet sürelerinin iptaline, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... Tv Radyo ve Yayıncılık A.Ş. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1- Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın eksik inceleme ile verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2- Davalı ... Tv Radyo ve Yayıncılık A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve araştırma sonucu karar verildiğini, belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf istemlerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ... Tv Radyo ve Yayıncılık A.Ş. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Temyiz eden davalı ... Tv Radyo ve Yayıncılık A.Ş. ve fer'i müdahil Kurum vekilleri özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

Eldeki davada, davacının dava konusu talep dönemi itibari ile 13.05.2009 ile 25.01.2010 arasında ... şirketi tarafından, 12.03.2011 ile 22.10.2012 tarih aralığında ... Şirketinden, 22.10.2012 ile 11.12.2012 tarih aralığında ... işyerinden bildirimlerinin olduğu ve davacı tarafından iş bu bildirimlerin iptali ile davalı ... şirketinde çalıştığının tespitinin talep olunduğu anlaşılmakla, bu kapsamda davacının gerçek işverenliğinin tespiti açısından davalı işverenliklerden bildirim dönemleri nazara alınmak suretiyle ayrı ayrı bordro tanıkları tespit edilerek ve bu tespit edilen bordro tanıklarının da kendi çalışma dönemleri de gösterilmek suretiyle davalı ...'te mi yoksa bildirim yapılan işverenlik nezdinde mi çalıştığı hususu sorularak saptanmalıdır. Öte yandan yine bu kapsamda davalı ...'in de dosya kapsamına tescil kayıtları ve iş yeri sicil kayıtları celp edilmeli keza aynı şekilde belirlenecek bordro tanıklarının beyanlarına başvurulmalıdır.

Ayrıca davacıya davalı işverenliğin tespiti açısından ücret ödemelerinin kim tarafından nasıl yapıldığı hususu hem davacıdan sorulmalı hem de araştırılmak suretiyle açıklığa kavuşturulmalıdır.

Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.