YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5217 E.  ,  2024/5808 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/344 E., 2024/13 K.
KARAR : Kabul

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin davalı ... İnşaat San.Tic.Ltd.Şti.'ne ait işyerinde 01.05.2000-28.08.2005 tarihleri arasında sürekli ve kesintisiz çalıştığını, davalı işverenin, davacının 01.05.2000 tarihinde sigortalı işe giriş bildirgesini kuruma ibraz etmiş ve tescil yapılarak davacıya sigorta sicil numarası verildiğini, davacının prim tahakkuk belgesinde görüleceği üzere giriş-çıkış yapılmak suretiyle eksik işçilik bildirildiğini, davacının 01.05.2000 tarihinden 28.08.2005 tarihine kadar sigortaya bildirilmeyen sürelerinin asgari ücret karşılığı sigortalı olarak çalıştığının tespitine ve sigortalı günlerine eklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Fer'i müdahil Kurum vekili, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, davacının talep edilen dönemde çalışması bulunmadığından bu hususta herhangi bir bilgi ve belge sunamadıklarını, sosyal güvenlik ... kamu düzenini ilgilendirdiğinden hakkın doğumunun ispatının zorunlu olduğunu, bu nedenle gerekli kamu araştırma yapılması gerektiğini, bir kimsenin sigortalı sayılabilmesi için işe giriş bildirgesinin verilmesinin yeterli olmadığını, 506 sayılı Kanun'un 79/1 inci maddesine göre çalıştırılan işçilerin sigorta primlerinin hesabına esas tutulan kazançlar toplamı, prim ödeme gün sayıları ile sigorta primlerini gösteren kayıt ve belgelerin Kuruma bildirilmesinin mecburiyetinin işverene ait bir yükümlülük olduğunu, davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davanın süresinde açılmadığını, hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacı işçinin çalışmasının tam ve kesintisiz olarak bildirildiğini, aksi yöndeki iddialarının haksız olduğunu, davacının dava dilekçesinde belirttiği 2000, 2001 ve 2002 yıllarında kesintili çalışmasının mevcut olup fiili çalışmasına paralel biçimde primleri eksiksiz yatırıldığını, 2003 ve 2005 yılları arasında davacının şirkette çalışmasının söz konusu olmadığını, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 08.07.2021 tarih, 2016/110 E., 2021/475 K. sayılı kararıyla; "Davacının bildirdiği tanıklar ve dönem bordrolarından tespit edilen bordro tanıkları dinlenmiştir.

Davacı tanıklarından ... ... 1997-2003 yılları arasında , ... ... 1998-2002 yılları arasında, ... ... 1995-2004 yılları arasında, davacının davalı iş yerinde kesintisiz ve sürekli inşaat teknikeri, sekreter olarak çalıştığını beyan etmiştir. Mahkememizce resen dinlenen bordro tanıklarından ... davacının 2000-2002 yıllarında kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığını beyan etmiştir. Kolluk araştırması ile tespit edilen ve mahkeme huzurunda dinlenen komşu iş yeri tanıklarından ..., ..., davacıyı iş yerinde gördüğünü fakat ne iş yaptığını tam bilmediğini, beyan etmişlerdir. Komşu iş yeri tanığı ...; tam tarihlerini hatırlamasa da davacının 2-3 yıl kadar kesintisiz olarak davalı iş yerinde sekreter olarak çalıştığın beyan etmiştir. Dinlenen diğer komşu iş yeri tanıklarının davacıyı tanımamasına ilişkin beyanlarının çalışmanın üzerinden uzun yıllar geçmesi ve iş yerlerinin başka iş kollarında faaliyet göstermesi nedenleri ile davacının talebinin aleyhine olarak değerlendirilmemiştir.

Dosya arasına alınan belgeler ve dinlenen tanıkların beyanları ile davacının 2005 yılına kadar davalı iş yerinde kesintisiz ve sürekli olarak çalışmaya devam ettiğine kanaat getirilmiştir. Davacının çalışmalarına yönelik hizmet süresi bilirkişi marifetiyle hesaplanmıştır. Davacının davasının kabulü ile 01.05.200-28.08.2005 yılları arasında günlük asgari ücret karşılığı sürekl, ve kesintisiz olarak çalışmalarının hizmetinin tespiti gerektiği" gerekçesiyle;

"1-Davanın kabulü ile davacının; 26807.05.01 sicil numaralı ... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adlı iş yerinde 01.05.2000-28.08.2005 yılları arasında sürekli ve kesintisiz olarak, asgari ücrete denk prime esas kazanç ile çalıştığının tespitine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Fer'i müdahil Kurum vekili, gerekçeye esas alınan tanık beyanlarında çelişkiler olduğunu, davacının fiili çalışmasını ispatlayamadığını, davacının gerçek çalışma olgusunu somut ve inandırıcı bilgilere dayalı şekilde 506 sayılı Kanun'un 2, 6, 9 ve 79/10 maddeleri gereğince kanıtlandıktan sonra karar verilmesi gerektiğini, Kurum davanın açılmasına sebebiyet vermediğinden aleyhe yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmediğini, feri müdahil konumunda olan kurumun yargılama giderine hükmedilmemesini beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "somut davada; dinlenen bordro tanıkları, komşu işyeri tanıkları, davacı tanıklarının beyanları ve davacının Amasya 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2006/139 Esas ve 2010/296 Karar sayılı dosyasındaki davalı işyerinde 2000 yılından 2005 yılı eylül ayına kadar davalı işyerinde çalıştığına ilişkin beyanı, aynı dosyada tanık olarak dinlenen işveren ...'ın davacının işyerinde çalıştığına dair beyanları birlikte değerlendirildiğinde Mahkemece verilen kararın isabetli olduğu anlaşılmıştır.

Dosyadaki yazılara, hükmün dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine, usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik fer'i müdahil kurum vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK 'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine" karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 14.09.2023 tarih, 2023/6911 E., 2023/8210 K. sayılı kararında; "...Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davacının çalıştığı şirketin dava konusu dönemde birden fazla adres değişikliği yaptığı, komşu işyeri tanıklarının belirlenmesinde ve beyanları alınırken, adres değiştirme tarihleri belirlenmeksizin beyanları alındığından beyanlarının denetlenemediği anlaşılmakla; öncelikle davalı işyerinin hangi tarihlerde hangi adreslerde çalıştığı belirlenmeli, tespit edilecek tanıkların beyanları bu kapsamda alınmalı, çelişki varsa giderilmeli, yeterli görülmediği takdirde komşu işyeri tanıkları belirlenerek beyanları alınmalı, davalı işyerinin vergi kayıtları ve adresleri belirlenerek sonucuna göre karar verilmelidir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin 16.01.2024 tarih ve 2023/344 E., 2024/13 K. sayılı kararı ile "Mahkememizce 16.01.2024 tarihinde uyulmasına karar verilen Yargıtay ilamı doğrultusunda Mahkememizce davalı şirketin 2000-2005 yılı arasındaki adres değişiklikleri ve vergi yoklama fişlerinin dosyaya celbi sağlanmıştır.

Vergi dairesinin müzekkere cevabında; 31.07.2021 tarihinden itibaren davalı şirketin Yeni Sanayi Sitesi f 2 blok numara 4 adresindeki kereste doğrama işini ve Paşam Mah. ... ... Caddesi adresindeki züccaciye işini terk etmiş olduğu, 2021 yılı itibari ile 2002 yılındaki yoklama fişlerinde davalı iş yerinin adresinin Yüzevler Mah. ... Sokak Kat 1 No 2 olduğu bu yoklama fişinin içeriğinde 13.02.2002 tarihinden itibaren davalı şirketin yeni adresinin Derekocacık Çarşı ... Sokak No 4/2 büro olarak değişiklik gösterdiği, yoklama fişlerinden anlaşılmaktadır. 2002 yılı sonrasında SGK tarafından davalını andesi de son adres bildiriminin yapılmış olduğu adrestir.

Bu kapsamda bozma ilamı öncesinde 31.07.2019 tarihli kolluk araştırması (ilgili yazıda 2. ve 3. Adreslerdeki kişiler sehven ters olarak yazılmıştır) sonucu dinlenen tanıkların beyanlarının yeniden değerlendirilmesi ile davacının çalışmalarının Yüzevler Mah. ... Sokak Kat 1 No 22'de 2021 yılındaki adresin terkine kadarki dönem yönünden komşu iş yeri tanığı ... tarafından çalışma dönemi ile uyumlu şekilde beyan edilmiş olması, bu adresteki diğer komşu iş yeri tanığı ...'ın davalının iş yerine girip çıkarken davacıyı gördüğünü ve arada sırada kendi iş yerine gelerek fotokopi çektirdiğini hatırladığını beyan etmesi, diğer tanığın ise davacıyı tanımadığını, sokakların farklı olması nedeni ile çalışanları bilemediğini belirtmesinin davacının çalışmadığına karine teşkil etmeyeceği, Derekocacık Çarşı ... Sokak No 4/2 adresindeki çalışmaları bakımından dinlenen tanık ... ...'nın davacıyı tanıdığını söylemesi; ... ...'nın davalının arkadaşı olduğunu ve davacının davalının büro personeli olduğunu söylemesi ile komşu iş yeri tanıklarının beyanlarına itibar edilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacı tanıklarından ... ... 1997-2003 yılları arasında, ... ... 1998-2002 yılları arasında, ... ... 1995-2004 yılları arasında, davacının davalı iş yerinde kesintisiz ve sürekli inşaat teknikeri, sekreter olarak çalıştığını beyan etmiştir. Mahkememizce resen dinlenen bordro tanıklarından ... davacının 2000-2002 yıllarında kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığını beyan etmiştir. Bu kapsamda davanın kabulüne" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
1.Fer'i müdahil Kurum vekili, eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı, eksik araştırma ile hüküm kurulduğunu beyanla İlk Derece Mahkemesince verilen kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
Eldeki davada, davanın kabulüne ilişkin verilen karar yerinde olmakla birlikte; davalı şirket unvanı "Tasfiye Halinde ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti." olmasına rağmen karar başlığında şirketin tasfiye memuru olan "..." şeklinde gösterilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu konuların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden hüküm bozulmamalı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370 inci maddesi gereğince düzeltilerek onanmalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekillerinin yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi ile

Karar başlığında davalı konumunda yer alan "..." ibarelerinin silinerek yerine "Davalı: Tasfiye Halinde ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti." ibarelerinin yazılmasına,

Hüküm fıkrasının 1, 2 ve 3 nolu bentlerinde yer alan "... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti." ibarelerinin silinerek yerine "Tasfiye Halinde ... İnşaat San. Tic. Ltd. Şti." ibarelerinin yazılmasına ve hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.