YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5190 E.  ,  2024/8174 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2603 E., 2023/2646 K.
KARAR : Esastan red
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bergama 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2015/646 E., 2023/463 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve prime esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı, davalılar ve fer'i müdahil ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; davacının 01.04.1999 - 28.08.2014 tarihleri arasında davalı ...'ya ait iş yerinde aylık 2.000,00 TL net maaş ve 430,00 TL yol parası ile kesintisiz ve sürekli olarak, 03.12.2011 tarihine kadar ''Tüp Satışı'' yapılan iş yerinde çalıştığını, daha sonradan ise özel bina inşaatı iş yerlerinde çalıştığını ileri sürerek tespit talebinde bulunmuştur.

II. CEVAP
1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle davacının Kuruma bildirilmeyen süresi ve eksik bildirilen ücreti olmadığını, işe giriş bildirgesinin davacının imzasını taşıdığını, iddianın yazılı deliller ile ispatlanması gerektiğini, davacı tanıklarının site ile husumetleri olup beyanlarına itibar edilmemesi, dinlenilmemesi gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil Kurum vekili ceavap dilekçesinde özetle; hizmet tespiti davaları kamu düzenine ilişkin olduğundan Mahkemece re'sen inceleme ve araştırma yapılarak çalışmanın varlığının hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde saptanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile ... TC kimlik numaralı davacı ...'ün, davalı ...'ya ait iş yerinde 01.04.1999 - 28.08.2014 tarihleri arasında hizmet akdine istinaden, kesintisiz ve asgari ücretle çalıştığı, 1999 yılında 241 gün, 2000 yılında 253 gün, 2001 yılında 4 gün, 2002 yılında 9 gün, 2004 yılında 178 gün, 2005 yılında 275 gün, 2007 yılında 11 gün, 2008 yılında 8 gün, 2009 yılında 5 gün, 2010 yılında 68 gün, 2011 yılında 51 gün olmak üzere toplam 1103 günlük çalışmasının ...’na bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalılar ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
1- Davacı vekili, müvekkilinin ücretinin talep gibi olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2- Davalılar vekili iddianın gerçek dışı olduğunun kanıtlanmasına rağmen verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

3. Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacının kendi kusurlarını ve davalı işverenin kusurlarını Kuruma yükleyemeyeceğini, yapılan tüm işlemlerin yasal mevzuata uygun olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre beyanların bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu ispat edildiği anlaşılmakla Mahkemenin kararında usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi hükmü yerinde görülerek istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı, davalılar ve fer'i müdahil ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davalılar vekili ve de fer'i müdahil Kurum vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2.Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin (2) nci fıkrasında, “hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir”, hükmü öngörülmüştür. Hükümlerin çelişkiden uzak ve infaza elverişli olması kamu düzeniyle ilgili olup, hükmü temyiz etmeyen yönünden sonuç doğurması gerekeceği de gözetilerek, gerçeğe ve hukuka uygun bir karar verilmesi gerekir.

3. Eldeki davada, davacı , 01.04.1999 - 01.06.1999 tarihleri arası 29 gün, 14.09.2000 - 02.07.2004 tarihleri arası 1356 gün, 07.10.2005 - 30.04.2006 tarihleri arası 205 gün ... sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 01.05.2006 - 31.05.2006 tarihleri arası 30 gün ... sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 01.06.2006 - 16.04.2007 tarihleri arası 316 gün ... sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 17.04.2007 - 30.06.2007 tarihleri arası 74 gün ... sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 13.07.2007 - 30.11.2011 tarihleri arası 1488 gün ... sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 03.12.2011 - 29.02.2012 tarihleri arası 89 gün 1413525 sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 01.03.2012 - 06.11.2012 tarihleri arası 246 gün ... sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 07.11.2012 - 30.06.2013 tarihleri arası 234 gün ... sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 01.07.2013 - 07.02.2014 tarihleri arası 217 gün ... sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 08.02.2014 - 19.05.2014 tarihleri arası 100 gün 1461830 sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden, 20.05.2014 - 08.09.2014 tarihleri arası 33 gün 1515650 sicil numaralı davalı ...'ya ait iş yerinden bildirimli olmakla; Mahkemece, kabul edilen hizmet sürelerinde davacının hangi ay kaç gün davalı nezdinde hangi sicilli iş yerinde çalıştığı hususu, ay be ay açıkça belirlenerek hüküm kurulması gerekirken infaza elverişsiz şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.07.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.