YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5136 E.  ,  2024/5172 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/3561 E., 2024/204 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/117 E., 2023/332 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair karar verilmiştir.

Kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili özetle; 10.01.1985 ile 31.03.1993 tarihleri arası hizmet tespiti ile 10.01.1985 tarihinin sigorta başlangıç tespitini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
Davalı vekili, Sosyal Güvenlik Mevzuatı açısından işyeri yasal kayıt ve belgelerini saklama süresi dolması sebebiyle müvekkiline ait kayıtlarda davacıya ilişkin bir kayıt bulunamadığını, zamanaşımı süresi geçmiş olduğundan herhangi bir kayda rastlanılmadığını, hizmet tespit davaları kamu düzeninden olduğundan hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek ölçüde ispatlanması gerektiğini, hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

2. Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili, Kurum kayıtları resmi yazılı belge vasfında belgeler olup, kayıtların aksi yönünde iddiaların aynı nitelikte belgelerle desteklenmesi ve ispatlanması gerektiğini, hizmet tespit davaları kamu düzeninden olduğundan hiçbir kuşku ve duraksamaya meydan vermeyecek ölçüde ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, 01.05.1988-31.03.1993 tarihleri arasındaki dönem yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, sigorta başlangıç tarihinin 10.01.1985 tarihi olduğunun ve 01.01.1988-30.04.1988 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti talepleri yönünden davanın reddine dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; her davanın açıldığı tarihteki fiili ve hukuki duruma göre karara bağlanabileceğini, 10.01.1985-01.01.1988 tarihleri arasındaki döneme ilişkin hiçbir karar verilmediğini, İlk Derece Mahkemesi kararını kabul etmemekle birlikte, Kurumun hatası ve davalı şirketin dosyaya hiçbir evrak sunmamasına rağmen, dava açıldığı tarih ve karar tarihi itibariyle müvekkiline yargılama gideri ve vekalet ücreti yükletilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, bilirkişi incelemesi yapılmadığını, dava dilekçesi ekinde yer alan hizmet döküm cetvelinde işe giriş tarihinin yazmadığını, müvekkilinin davalı işverene ait işyerinde 10.01.1985-31.03.1993 tarihleri arasında ara vermeden sürekli çalıştığının ... olduğunu, tüm tanıkların ortak beyanlarının göz ardı edilerek karar verildiğini beyanla, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dilekçesinin ekinde yer alan hizmet dökümünden de anlaşılacağı üzere, davacının 10.01.1985 tarihinden itibaren 38725.045 sicil numaralı işyerinden hizmet bildirimlerinin bulunduğu görülmekle, sigorta başlangıç tarihinin tespiti isteminde hukuki yararın bulunmadığı, 01.01.1988-30.04.1988 tarihleri arasındaki dönem yönünden ise hizmet bildirimlerinin bulunmadığı, işveren tarafından 1988/2 dört aylık dönem bordrosunun verilmediği, dinlenen tanıkların uyuşmazlık konusu dönemdeki çalışmalarının kayıtlara yansımadığı ve tanık anlatımlarının davacının çalışması yönünden ispat için tek başına yeterli olmadığı. 01.01.1988-30.04.1988 tarihleri arasındaki dönem yönünden davanın reddine karar veren Mahkeme kararının yerinde olduğu gerekçesi ile başvurunun esastan reddine dair hüküm verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi.

3. Değerlendirme
Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.

2. Eldeki davada, 01.05.1988 ile 31.03.1993 tarihleri arasındaki konusuz kalmaya dair hüküm isabetli olup dosya içeriğine göre 10.01.1985 tarihi ile 01.05.1988 tarihi arasındaki dönemin Kurumca kabul edilip hizmet cetveline işlenmesi karşısında bu döneme yönelik istemler bakımından dahi davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekirken bu yönde hüküm tesis edilmemiş olması yerinde görülmemiştir.

Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

09.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.