YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/5114 E.  ,  2024/6237 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2453 E., 2024/72 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Adana 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/259 E., 2021/121 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 29.01.2018 tarihinde davalı Kuruma emekli olmak için başvurduğunu, davalı Kurumun 20.02.2019 tarihli cevap yazısı ile davacının 23.12.1994-29.01.2018 tarihleri arası 4/a kapsamında Kuruma bildirilen hizmetinin iptal edildiğini, bu sürelerin 4/b kapsamında değerlendirildiğini ve emeklilik için aranan şartların yerine getirilmediğini belirterek, aylık bağlanması talebini reddettiğini beyanla, Kurum işlemlerinin iptali ile davacıya 29.01.2018 tarihinden yaşlılık aylığı bağlanmasını ve aylıkların faizi ile ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ilke olarak şirket organları ile şirket arasındaki ilişkinin hukuki dayanağının hizmet sözleşmesi biçiminde değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla bunların 4/1(a) bendine göre sigortalı kabul edilemeyeceği, limited şirket ortakları az sayıda olmaları nedeniyle kendi işini yapan kimse konumunda oldukları için 1479 sayılı Kanun gerek 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b kapsamında zorunlu sigortalı sayılacağı, bunların ortağı oldukları limited şirketlerde çalışmalarının hizmet akdine değil, vekalet akdine dayalı olduğu, 506 sayılı Kanun ve 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a maddeleri kapsamında değerlendirilemeyeceği, somut olayda, davacının dava dışı ... Et San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 22.12.1994-29.01.2018 tarihleri arası ortağı ve yöneticisi olduğu ticaret sicil kaydı ile sabit olmakla limited şirkette hizmet sözleşmesine bağlı olarak çalıştığının iddia edilemeyeceği, davalı Kurum tarafından davacının 4/1-a kapsamında 23.12.1994-29.01.2018 tarihleri arasında 1005955 sicil no.lu iş yerinde yapılan bildirimlerin iptali ile karşılığı prim miktarının 4/1-b kapsamında değerlendirmesinde herhangi bir hukuka aykırılık olmadığı kanaatine varıldığı, davacının tahsis talebinin incelenmesinde ise, 2829 sayılı Kanun'a göre davacının Bağ-Kur (4/b) kapsamında emeklilik şartlarına tabi olduğu, buna göre 5400 gün prim ve 58 yaş gerektiği, ancak davacının 01.01.1968 doğumlu olması nedeniyle 58 yaş koşulunu sağlamadığı, davacının 5960 gün priminin olması nedeniyle tam aylık için gerekli prim koşulunu da sağlamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanarak usul ve yasaya aykırı verilen İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü 14.12.2020 tarih sayılı yazısına göre, davacının 22.12.1994 tarihinden itibaren dava dışı ... Et Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ortağı olduğu, davacının hizmet cetveline göre 4/1-a sigortalı hizmet bildirimlerinin, davacının ortağı olduğu dava dışı ... Et Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinden yapıldığının anlaşıldığı, Kurum'un 09.10.2018 tarihli yazısında, davacının 23.12.1994-29.01.2018 tarihine kadar kendi şirketinden tek başına sigortalı bildirildiği, söz konusu tarihlerde kendi şirketinden sigortalı bildirildiği dönemlere ait hizmetlerin 4/1-a kapsamında geçerli hizmet olarak kabul edilemeyeceğinin belirtildiği, bu nedenle davacının 23.12.1994-29.01.2018 tarihleri arasındaki 4/1-a çalışması iptal edilip, bu dönemlere ait prim ödemesi olduğundan ödenen primlerin 4/1-b kapsamında değerlendirildiğinin anlaşıldığı, ancak bu dönem içinde davacının 2016 Kasım-2017 Mart-Nisan-Mayıs-Ağusos-Eylül-Ekim-Kasım ayları primleri ödenmediğinden, anılan sürelere ait hizmetlerde bu dönemlere ait prim aktarımı yapılmadığı, davacının tahsis tarihine göre son yedi yılı içerisindeki 1260 gün hizmet süresi 4/1-b kapsamında geçtiğinden, yaşlılık aylığı şartlarının 1479 sayılı Kanun'un geçici 10 uncu madde hükümlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda davacının tahsis tarihi itibariyle bu Kanun kapsamında yaşlılık aylığı şartlarını taşımadığı anlaşıldığından, Mahkemenin davanın reddine yönelik kararın yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, davacının mesleğinin kasaplık olup bu iş yerlerinde bilfiil kasaplık yaptığını, şirket ortağı olması yanı sıra ortağı olduğu sermaye şirketinde aynı zamanda bir işçi olarak çalıştığını, SGK 2013/11 sayılı 24.4.2019 tarihli Genelgesi'nin:-(4/a) kapsamında sigortalı olup çalıştığı işyerine veya başka bir şirkete ortak olanlar başlıklı 6.3 maddesi “2008/Ekim öncesinde (4/a)kapsamında hizmet akdiyle çalışırken, çalıştıkları işyerine veya başka bir şirkete ortak, anonim şirkette ise kurucu ortak veya yönetim kurulu üyesi olanların (4/a) kapsamındaki sigortalılıkları kesintiye uğrayıncaya kadar (4/b) kapsamına alınmayacaktır şeklinde olup davacının hizmetlerinin hiç bir zaman kesintiye uğramadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının ortağı olduğu limited şirketten 4/1-a kapsamında bildirilen çalışmalarının iptaline ilişkin Kurum işlemlerinin iptali ile davacıya yaşlılık aylığı bağlanması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 53 /2 nci fıkrası hükümleridir.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.