YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4973 E.  ,  2024/8453 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1907 E., 2023/2589 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Uşak 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/329 E., 2019/288 K.

Taraflar arasındaki kesilen aylığın yeniden bağlanması ve alacak davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Kurum tarafından davacıya gönderilen borç bildirim belgesine binaen 20.07.2018 tarihinden itibaren kendisine yersiz ödeme yapıldığı gerekçesiyle hakkında 22,344,00-TL meblağında borç tahakkuk ettirildiğini, davacının hatalı yersiz ödeme işlemine karşı 09.08.2018 tarihinde itiraz ettiğini, davalı Kurum tarafından itirazına herhangi bir cevap verilmediğini, davacının vefat eden babasından doğan yetim aylığına hak kazandığını ve 01.04.2013 tarihinden bu yana yetim aylığı aldığını, yasal şartları sağladığını ve 01.01.2017 tarihinde müvekkilinin kendi çalışmasından doğan yaşlılık aylığını almaya hak kazandığını ve o tarihten bu yana da emeklilik aylığını almaya devam ettiğini, davalı Kurum tarafından hak edilen yetim aylığının kesildiğini, farklı sigortalılık statülerine sahip olma durumu göz önüne alınmadan haksız ve hukuka aykırı olark aylığının kesildiğini beyanla davacının babasından dolayı bağlanan yetim aylığının kesilmesine ilişkin Kurum işleminin iptali ile aylığının yeniden bağlanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın açmış olduğu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacının kendi sigortalılığından dolayı gelir veya aylık almama şartı olduğunu, davacı tarafın kendi sigortalılık statüsünden dolayı emekli aylığı aldığından babasından dolayı yetim aylığı alma hakkı bulunmadığını, müvekkilleri Kurumun davacının babasından dolayı almış olduğu yetim aylığını kesme işlemi ve yersiz ödeme çıkartma işleminin yerinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafın kendi sigortalılığından dolayı 01.01.2017 tarihinden itibaren 4/b kapsamında gelir ve aylık almaya başladığı, davacının babasının 5510 sayılı Kanun kapsamına 4/a statüsünde sigortalı olup, ölüm tarihinin 01.10.2008 öncesi (19.08.2007) olduğundan davacının babasından dolayı yetim aylığı alabilmesi için kendi sigortalılığı dolayısıyla aylık veya gelire hak kazanmamış olması gerektiğini, davalı Kurumca yapılan yetim aylığı kesintisi ve yersiz ödenen aylıklara ilişkin işlemi usul ve yasaya uygun görüldüğünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, kendi çalışmasından dolayı 4/b statüsünden aylık alan müvekkilinin 1 Ekim 2008 tarihinden önce 19.08.2007 tarihinde vefat eden ve 4/a statüsünden aylık alan babasından dolayı almakta olduğu yetim aylığının Kurum tarafından belirtilen tarih aralığı ve farklı sigortalılık statülerine sahip olma durumu göz önüne alınmaksızın haksız ve hukuka aykırı olarak borçlandırıldığını, müvekkilinin kendi çalışmasından doğan aylığından da yersiz ödeme borcuna istinaden kesinti yapıldığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Uşak 2. İş Mahkemesi'nin 26.11.2019 tarih, 2018/329 Esas ve 2019/288 Karar sayılı kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesi ile benzer nedenlerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulmasını istemişlerdir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 01.01.2017 tarihinden itibaren kendi çalışmasından dolayı 1479 sayılı Kanun kapsamında yaşlılık aylığı almaya hak kazanan davacının, 506 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı bulunan babası üzerinden ölüm aylığına hak kazandığının tespiti ile aksine Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 68 ve 5510 sayılı Kanun'un 34 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

11.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.