YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4932 E.  ,  2024/7086 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/44 E., 2024/420 K.
KARAR : Karar verilmesine yer olmadığına
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ovacık(Tunceli) Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2023/10 E., 2023/101 K.

Taraflar arasındaki iş kazası olduğunun tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar Milli Eğitim Bakanlığı ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının muris eşi ...'in 2003 yılından 2011 yılına kadar davalılardan MEB'e bağlı ilk öğretim ve lisede, eş zamanlı olarak da davalı ... Bakanlığına bağlı Ovacıktaki hastanede iş kazasının olduğu 19.03.2011 tarihine kadar kömürcü olarak çalıştığını, müteveffanın ilk olarak davalılara ait işyerindeki çalışması esnasında 27.05.2005 tarihinde kalp krizi geçirdiğini, devamla yine davalılara ait işyerinde çalışmakta iken 19.03.2011 günü geçirdiği iş kazası sonucu yaşamını yitirdiğini, müteveffanın ölüm nedeninin kalp krizi olarak tespit edildiğini, kalp krizi sonucu ölümün iş koşullarının ağırlığından, çalıştığı kalorifer kazanının bulunduğu mekanın havasızlığından, tozlu bir ortamda ve uzun saatler çalışmasından kaynaklı meydana geldiğini, iş kazasının meydana gelmesinden kusurun tamamen davalılara ait olduğunu ileri sürerek, ... ...'in ölümü ile sonuçlanan 19.03.2011 tarihli olayın iş kazası olduğunun tespitini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, husumet itirazlarının olduğunu, vefat eden ...'in Milli Eğitim Bakanlığında çalıştığına dair herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının olduğunu, ... ...’in lojmanda oturan personel ile anlaştığını, lojmanın kömür ve kalorifer işinde çalıştığını, Sağlık Bakanlığının bu anlaşma ile hiçbir ilişkisi olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda, 19.11.2021 tarihli denetmen raporu ile Kurumca iş kazası olduğuna karar verildiği, davacının Sosyal Güvenlik Kurumuna müracaat etmesi ve bu müracaat hakkında anılan yasal düzenleme uyarınca Kurumun ret iradesini gösterir işlem veya eyleminin olduğunun belgelenmesi durumunda dava açması gerekirken dava şartı yerine getirilmeden dava açılması nedeniyle davacının dava açmakta haklı olmadığı dikkate alınarak yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesi ile dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı işverenlerin müteveffanın çalışması ile iş kazasını Kuruma bildirmeyerek davanın açılmasına sebebiyet verdiğini, SGK denetim raporunda da bu hususların tespit edildiğini, davalı SGK'nın da denetim görevini yerine getirmediğini, bu nedenle davanın açılmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine yargılama giderleri ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararı bu yönüyle istinaf etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki kayıt ve belgelerden, davacı murisi ... ...'in vefatı ile sonuçlanan olayın iş kazası olduğunın 19.11.2021 tarihli denetmen raporu üzerine Kurumca tespit edildiği, davacının dava açmasından önce davalı ... işverenince iş kazası bildiriminin yapılmaması, davalı SGK'nın kazadan davacıların başvurusu üzerine haberdar olup tahkikat yaparak iş kazası tespitinde bulunması nedeniyle SGK dava açılmasına sebep olmamış ise de davalı işverence süresinde bildirim yapılmadığından davalı işverenin vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerekirken davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu, anılan hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davaya ilişkin olarak yeniden hüküm kurularak, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalı ... Bakanlığının yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu olduğuna dair hüküm kurulmuştur.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar Milli Eğitim Bakanlığı ve ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, davanın açılmasında kusuru bulunmayan davalı lehine vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek, kararı bu yönüyle temyiz etmiştir.

2.Davalı ... Vekilinin Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili, husumet itirazlarının yanı sıra Kuruma başvuru yapılmadan davanın açılmasına sebebiyet veren davacı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, kararı bu yönüyle temyiz etmiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, iş kazası olduğunun tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 59 uncu, 297 nci ve 343 ilâ 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

3.Değerlendirme
1.Dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra meydana gelen bir olay nedeniyle dava konusunun ortadan kalkması; eş söyleyişle tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması halinde, bu olayın hükümde göz önüne alınması ve Mahkemenin, davanın konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekir. Dava tüm tarafları bakımından konusuz kalmadıkça inceleme yapılması ve uyuşmazlığın sonuçlandırılması gerekir.

2.Somut olayda, davacı tarafından davalılara karşı 19.03.2011 tarihinde murisi ...'in geçirdiği kazanın 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi kapsamında iş kazası olduğunun tespiti istemli açılan eldeki davada, Mahkemece, 19.11.2021 tarih ve 413304/3/İR/3 kararı ile olayın iş kazası olduğunun kabul edilmesi nedeniyle yazılı şekilde davanın konusuz kaldığı gerekçesi ile karar verilmiş ise de, aslen Kurumca alınan kararın tek taraflı ve sadece davalı ... bağlayıcı olduğu, diğer davalılar bakımından da olayın nasıl olduğu ve 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde belirlenen şartları taşıyıp taşımadığı ve iş kazası olup olmadığı hususunun belirlenmesi ve uyuşmazlığın tüm taraflar yönünden kesin surette çözülmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Kabule göre de davalı işverence süresinde iş kazası bildirimi yapılmadığından bahisle davalı işverenin vekalet ücretinden sorumlu tutulması hatalıdır.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.