YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4916 E.  ,  2024/5458 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/273 E., 2023/1111 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/104 E., 2021/356 K.

Taraflar arasındaki kurum işleminin iptali istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne dair karar verilmiştir.

Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Çiftçilik ile uğraştığını, yoğun ve ağırlıklı tarım ve hayvancılıkla uğraştığını, bunun dışında da herhangi bir gelirinin ve işinin bulunmadığını, tarımı kendi ad ve hesabına çalışan biri olarak kanun kapsamına girdiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu İl Müdürlüğüne 17.07.2018 tarihinde 7769907... Bağ-Kur numarası ile borçlarını yapılandırma talebinde bulunduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumunca tarafına verilen 29.08.2018 tarihli yazıda "bu tescil numarasına kayıtlı ... oğlu 1963 doğumlu ... ... adın tescil kaydı bulunduğunu, dilekçede ise ... oğlu 1964 doğumlu ... olduğundan 7141 sayılı Kanun'dan yararlanamayacağını belirttiğini, başvurunun red edildiğini, 7769907... sigorta sicil numarası ile Bağ-Kur kaydının mevcut olduğunu, Bağ-Kur kaydı yapan görevli memur tarafından sehven ... oğlu 1963 doğumlu ... ... olarak tescili işlemi yapıldığını, ekte sunmuş olduğu nüfus kayıt örneğinde görüldüğü üzere nüfus kaydının ... oğlu 1964 doğumlu ... olduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarına göre sigortalı olduğunu, tescil kayıtları ile nüfus kayıtları ile birbiri ile çelişkili olduğunu Kurum yetkililerince bildirildiğini, belirtilen eksiklik veya hatalı tescil işlemi tarafından değil Kurumun görevlendirdiği memurun sehven yaptığını, tescil işleminden kaynaklanmakta olduğunu, bu durumun şahsının maddi kayba uğramasına neden olduğu gibi emeklilik işlemlerinin de gecikmesine sebebiyet verdiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında ... oğlu 1963 doğumlu ... olarak tashihi ve tescili için davayı açma zaruretinin hasıl olduğunu, davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurum kayıtlarının incelendiğini, 7769907... Bağ-Kur numaralı dosyanın re'sen tescilli olup ... oğlu 1963 doğumlu ... ... adına kayıtlı bulunduğu tespit edildiğini, talepte bulunan davacı ...'nun beyan ettiği sicil numarasının, kendi kimlik bilgileri ile örtüşmediğinden yapılandırma talebine olumlu cevap verilmediğini, Kurum işlemlerinde mevzuata aykırılık olmadığını, Kurumca re'sen tecil edilen ancak iddia olunduğu üzere, çeşitli nedenlerle hatalı kimlik bilgileri ile kayda geçen 7769907804 no.lu Bağ-Kur dosyasında yer alan ... ... ile davacı ...'nun aynı kişi olup olmadığı hususu yöntemince açıklığa kavuşturulması gerektiğini, gerek nüfus kayıtlarından, gerekse aynı köyde yapılacak zabıta/jandarma tahkikatı ile adına tescil yapılan 1963 doğumlu ... ...'in yaşayıp yaşamadığı araştırılmasını, hayatta olması halinde ise dava konusu hakkında bilgisine başvurulması gerektiğini, davacının kendisine ait olduğunu iddia ettiği tarımsal hizmetlerin varlığı şüpheye yer bırakmayacak şekilde araştırılmasını, tarımsal faaliyetinin devamlılığının tespiti için Bağ-Kur hizmetlerinin geçtiği dönemde davacının nerede oturduğunun, nüfus Müdürlüğü, İlçe Seçim Kurulu Başkanlığı ve Muhtarlık kayıtları esas alınarak belirlenmelisini, davacının banka, Kooperatif veya Birlikler aracılığıyla "Tarımsal Amaçlı Kredi" kullanıp kullanmadığı araştırılması gerektiğini, aynı dönem içinde ürün teslimatından dolayı prim kesintisi yapılıp yapılmadığı veya sigortalılık iradesini ortaya koyacak şekilde prim ödemesinin bulunup bulunmadığı araştırılması gerektiğin, Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı bulunup bulunmadığının, doğrudan gelir desteği alıp almadığının davacının hangi ürünleri ekerek bunları nerelere sattığı araştırılması gerektiğini, belirtilen nedenlerle; haksız ve yersiz davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı Kurum vekili özetle; yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dosyada mevcut delillerin ispata elverişli olmadığını, tanık ifadeleri esas alınarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, eksik araştırma ile karar verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı, süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
Dava Kurum kayıtlarının düzeltilmesi istemine ilişkin olup aynı zamanda bir aidiyet sorunu da içermektedir. Gerçeğin tam olarak saptanması için, işin kuşku ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde etraflıca araştırılması gerekli olup vazgeçilemez ve devredilemez nitelikteki ... haklardan olan sosyal güvenlik hakkının yaşama geçirilmesine yönelik tespit ve aidiyet davalarının kamu düzenine ilişkin davalardan olduğu gözetilerek, davacının iddiasının gerçekliğinin resen araştırma ile saptanması gereklidir.

Eldeki dava dosyası değerlendirildiğinde ise mahkemece kurulan hükmün eksik araştırmaya dayandığı görülmekle, öncelikle Nüfus Müdürlüğünden hem davacı hem de Kurumda davacının iddiasına konu bildirimlerin bulunduğu kişi, kimlik bilgileri ile birlikte sorulup araştırıldıktan, davacının ve Kurumca çalışmaların mal edildiği şahsın, tüm vergi kayıtları ve sigorta sicil dosyaları eksiksiz bir biçimde getirtilerek irdelendikten, davaya konu uyuşmazlıkla alakalı yeteri kadar kamu tanığı dinlendikten ve uyuşmazlıkla ilgili etraflıca kolluk araştırması yapıldıktan sonra çekişme konusu hizmetlerin, gerçekte kime ait olduğu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip, deliller hep birlikte değerlendirildikten sonra karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir ve ilgili hususlar bozmayı gerektirir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.