YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4832 E.  ,  2024/6099 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2085 E., 2024/542 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/4 E., 2023/265 K.

Taraflar arasındaki iş kazası olmadığının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, Kurum sigortalıları ... ..., ... ... ve ...'in 06.04.2011 tarihinde geçirdikleri iş kazası sonucu vefat ettiklerini, davalı SGK'nın meydana gelen olayı iş kazası olarak kabul ettiğini, davalılara dul ve yetim aylığı bağladığını, İstanbul 21. İş Mahkemesinin 2016/196 E. No.lu dosyası ile müteveffalardan ...'in davalı hak sahiplerine bağlanan dul ve yetim aylıkları için rücu davası açıldığını, yargılama sırasında alınan kusur raporuna istinaden, müvekkilinin ve adi şirket niteliğindeki ...&... iş ortaklığı ortakları aleyhine de İstanbul 19. İş Mah. 2020/3881 E. Sayılı dosyası ile aynı kaza nedeniyle ayrıca rücu davası ikame edildiğini, irtibat nedeniyle bu dosyanın İstanbul 21. İş Mahkemesi dosyası ile birleştirildiğini, İstanbul 21. İş Mahkemesinin 2016/196 Esas No.lu dosyasındaki ara karara göre; SGK'yı ve hak sahiplerini davalı göstermek suretiyle tespit davası açılmasına karar verildiğini belirterek; 06.04.2011 tarihinde meydana gelen ve bir kısım davalıların desteğinden yoksun kaldıklarını iddia ettikleri müteveffaların vefatı ile sonuçlanan müessif kazanın, iş kazası olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP
1.Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde; hukuki yarar yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamı itibariyle; İstanbul İl Özel İdaresi tarafından Hacı Ethem Üktem İlköğretim okulunun yıkılarak yerine yenisinin yapılması işinin ihale ile dava dışı ... Elektrik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verildiği, sözleşmenin özel şartlar bölümünün 1.1'nci maddesinde proje müdürünün ... iş ortaklığının proje müdürlüğü yapacağının düzenlendiği, işe başlama tarihinin 17.03.2011 tarihi olarak belirlendiği, ... ..., ... ... ve ...'in söz konusu okulun yıkımı işinde çalışmak üzere 06.04.2011 tarihinde işe başladıkları, yıkılacak olan okulun bir odasını koğuş olarak düzenledikleri, odanın soğuk olması nedeniyle ısıtılması amacıyla boya tenekesi içerisinde odun yakmak suretiyle ısınmaya çalıştıkları, ancak karbonmonoksit zehirlenmesi nedeniyle her üçünün de vefat ettiği, ölen sigortalıların dava dışı ... Elektrik Taah. Tic. Ltd. Şti'nin işçileri olduğu, davacı şirketin ise, diğer iş ortakları ile birlikte söz konusu inşaat işinde proje müdürlüğü yaptığı, işin fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapma yükümlülüğünün denetiminin davacı şirketin de içinde bulunduğu ortak girişimi tarafından üstlenildiği anlaşılmakla, 06.04.2011 tarihinde gerçekleşen kazanın iş kazası olduğu, davacı şirketin de müteselsil sorumluluğunun bulunduğu, dinlenen davalı tanıklarının beyanları ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri
Davacı vekili, kararın eksik araştırma ve inceleme sonucu verildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda, İstanbul İl Özel İdaresi tarafından Hacı Ethem Üktem İlköğretim okulunun yıkılarak yerine yenisinin yapılması işinin ihale ile dava dışı ... Elektrik İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verildiği, sözleşmenin özel şartlar bölümünün 1.1'nci maddesinde proje müdürünün ... iş ortaklığının proje müdürlüğü yapacağının düzenlendiği, işe başlama tarihinin 17.03.2011 tarihi olarak belirlendiği ve bu tarihte yer tesliminin yapıldığı, iş yeri bildirgesinin 17.03.2011 tarihinde Kuruma verildiği, aynı tarihte işe başlayan ... ..., ... ... ve ...'ün işe giriş bildirgelerinin 16.04.2011 tarihinde e-bildirge sisteminden bildirildiği, ... ... ve ... ...'ın müfettişe verdikleri ifadelerinde, iş yerinde gece bekçisi olarak çalıştıklarını, ... ..., ... ... ve ...'in olay tarihinde çatı sökme işinde çalıştıklarını ve gece inşaatta kaldıklarını, ısınmak için boya bulunan bir tenekeyi boşaltıp içinde ateş yaktıklarını, boyanın tam olarak boşaltılmamış olması nedeniyle gece zehirlendiklerini belirttikleri, çalışan olarak ismini verdikleri kişilerden bazılarının mahkeme tarafından da davalı tanığı olarak beyanlarının alındığı, tanıkların da yaşanan olayı benzer şekilde anlattıkları, ölen sigortalıların iş yeri çalışan oldukları ve davacı şirketin de yaşanan kazada müteselsil sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve Kanun'a aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla davacı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili istinaf gerekçelerini tekrarla temyiz başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, 06.04.2011 tarihinde yaşanan kazanın iş kazası sayılıp sayılmayacağı hususundadır.

2. İlgili Hukuk
1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi.

2. " Hizmet Akdiyle veya Kendi Adına ve Hesabına Bağımsız Çalışan Sigortalıların Tabi Olduğu Kısa Vadeli Sigorta Hükümleri " başlıklı 3. Bölümde bulunan "İş kazasının tanımı, bildirilmesi ve soruşturulması" başlıklı 13 üncü madde iş kazasının; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle, bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda, bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda, sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay olarak tanımlanmaktadır.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve Kanun'a uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

30.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.