YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4831 E.  ,  2024/5467 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/170 E., 2024/88 K.
KARAR : Davanın Kabulü

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında İlk Derece Mahkemesince verilen davanın kabulüne dair karara karşı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması ve Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine davalılar vekillerinin temyiz istemleri hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 2001 yılı Ekim ayından 02.01.2014 tarihine kadar, davalılara ait ... ve ... plakalı minibüslerde ve davalıların bir kısım özel işlerinde sürekli ve kesintisiz çalışmasına rağmen Kuruma bildirilmeyen hizmetlerinin tespitini talep etmiştir.

II. CEVAP
1. Davalı işverenler vekili cevap dilekçesinde; davalılara ait olan ... ve ... plakalı araçların mülkiyetleri ve vergi kayıtlarının ayrı olduğunu, davalıların akrabalık ilişkileri sebep gösterilerek davanın birlikte açılmasının kabul edilemez olduğunu, davacının çiftçi Bağ-Kur sigortalısı olduğunu, iddia ettiği dönemlerde başkaca işlerle meşgul olduğunu, davacının dava konusu araçlarda çalışma olgusunun tamamen kiralama sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, davacının dava konusu dönemde söz konusu araçlarda hiçbir zaman sürekli çalışmasının olmadığını, davacının istediği gün gelerek, belirli bir yevmiye bedelini mal sahibine ödemek kaydı ile çalışma yaptığını, çalışmanın başladığı tarihin tespiti bakımından ilk ceza tutanağı tarihinin nazara alınmasının gerektiği, davacı adına kesilen ceza tutanaklarında, çalışmaları arasındaki kopuklukların görüleceğini, aynı şekilde son ceza tutanağı tarihinin de çalışmasının bittiği tarihi gösterdiğini, dava konusu dönemde davacının başka işyerinde sigortalı olarak çalışmış olduğunu, çiftçi Bağ-Kur kaydı olmakla birlikte çiftçilik yaptığını, çalıştığı dönemlerle asgari ücretler seviyesinde çalıştığını beyanla davanın reddini istemiştir.

2. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 19.03.2019 tarih ve 2015/262 Esas, 2019/82 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile davacının davalılara ait ticari plakalı minibüslerde 01.10.2001 ile 02.01.2014 tarihleri arasında, 506 ve 5510 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin 01.06.2022 tarih ve 2020/1223 Esas, 2022/1147 Karar sayılı kararı ile davalılar ..., ... ve Kurum vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

2.Dairenin 09.01.2023 tarihli 2020/10784 E. - 2023/26 K. sayılı kararında; davalılara ait farklı iki minibüs bulunması, maliklerinin farklı olmasına rağmen davacının hangi işveren yanında hangi sürelerde çalıştığı belirlenmeksizin infaza elverişsiz hüküm kurulmuş olması usul ve kanuna aykırı bulunarak, davacıya davası açıklattırılarak, ne zamanlarda, ne kadar süre ile hangi araçla çalıştığının sorulması, davalı işverenlerden hangisinin yanında hangi dönemlerde ne kadar süreyle çalıştığı belirlenerek, infaza elverişli hüküm kurulması gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile
Davacının davalılardan ...'ya ait ... plakalı minibüs işyerinden,
01.10.2001-31.12.2001 tarihleri arasında 90 gün, günlük 7,00 TL ücretle,
01.01.2002-31.03.2002 tarihleri arasında 90 gün, günlük 7,40 TL ücretle,
01.04.2002-30.06.2002 tarihleri arasında 90 gün, günlük 9,26 TL.ücretle,
01.07.2002-31.12.2002 tarihleri arasında 180 gün, günlük 10,92 TL.ücretle,
01.01.2003-31.03.2003 tarihleri arasında 90 gün, günlük 10,92 TL.ücretle,

01.04.2003-30.06.2003 tarihleri arasında 90 gün, günlük 13,10 TL.ücretle,

01.07.2003-31.12.2003 tarihleri arasında 180 gün, günlük 15,27 TL.ücretle,
01.01.2004-30.06.2004 tarihleri arasında 90 gün, günlük 18,32 TL.ücretle,
01.07.2004-31.12.2004 tarihleri arasında 180 gün, günlük 14,81 TL.ücretle,

01.01.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 360 gün, günlük 16,29 TL.ücretle,

01.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında 360 gün, günlük 17,70 TL.ücretle,

01.01.2007-30.06.2007 tarihleri arasında 180 gün, günlük 18,75 TL.ücretle,
01.07.2007-31.12.2007 tarihleri arasında 180 gün, günlük 19,50 TL.ücretle,
01.01.2008-30.06.2008 tarihleri arasında 180 gün, günlük 20,28 TL.ücretle,
01.07.2008-31.12.2008 tarihleri arasında 180 gün, günlük 21,29 TL.ücretle,

01.01.2009-30.06.2009 tarihleri arasında 180 gün, günlük 22,20 TL.ücretle,

01.07.2007-31.12.2009 tarihleri arasında 180 gün, günlük 23,10 TL.ücretle 506 ve 5510 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine,
Davacının davalılardan ...'ya ait ... plakalı minibüs işyerinden,
01.01.2010-30.06.2010 tarihleri arasında 180 gün, günlük 24,30 TL ücretle,
01.07.2010-31.12.2010 tarihleri arasında 180 gün, günlük 25,35 TL.ücretle,
01.01.2011-30.06.2011 tarihleri arasında 180 gün, günlük 26,55 TL.ücretle,

01.07.2011-31.12.2011 tarihleri arasında 180 gün, günlük 27,90 TL.ücretle,
01.01.2012-30.06.2012 tarihleri arasında 180 gün, günlük 29,55 TL.ücretle,
01.07.2012-31.12.2012 tarihleri arasında 180 gün, günlük 31,35 TL.ücretle,

01.01.2013-30.06.2013 tarihleri arasında 180 gün, günlük 32,62 TL.ücretle,

01.07.2013-31.12.2013 tarihleri arasında 180 gün, günlük 34,05 TL.ücretle,

01.01.2014-02.01.2014 tarihleri arasında 2 gün, günlük 35,70 TL.ücretle 5510 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri
1. Davalılar Şinasi ve Ebubekir vekili, davanın İstanbul 19. İş Mahkemesinde açıldığını, Mahkemece yetkisizlik kararı verildiğini, kararın Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından onandığını, yetkisizlik kararı nedeniyle lehlerine vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini, davalılar arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunmadığını bu nedenle davalılar yönünden davanın tefrik edilmesi gerektiğini, hak düşürücü sürelerin dikkate alınmadığını açıkça hak düşürücü sürelerin geçtiğini, sürekli çalışma olgusunun Mahkemece dikkate alınmadığını, davacının iddia ettiği dönemlerde başka işlerle meşgul olduğunu, ek gelir için çalıştığının açık olduğunu, bu yönüyle iş ilişkisinin bulunmadığını beyanla Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı Kurum vekili, davacı tarafın talep sonucunu açıkça belirtmediğini, davacının kesintisiz çalıştığı iddialarını ispatlayamadığını, sadece tanık anlatımları ile çalışmanın ispatının mümkün olmadığını, Kurum kayıtları ile eş değerde belgeler ile iddiasının ispatlaması gerektiğini, hak düşürücü süre yönünden davanın reddi gerektiğini, kararın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu beyanla kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacının davalılar yanında 2001 yılı Ekim ayından 02.01.2014 tarihine kadar geçen çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 344 üncü maddesi, 370 ve 371 inci maddeleri, mülga 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun’un 86/9 uncu maddeleri.

3. Değerlendirme
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Fazla yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

16.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.