YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/478 E.  ,  2024/1633 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2017 E., 2023/1894 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 8. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/2 E., 2023/257 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 30.05.2005- 05.08.2019 tarihleri arasında davalının işçisi olarak çalıştığının tespitini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 2005-2014 arası hizmet tespitine yönelik isteminin Ankara 13. İş Mahkemesinin 2016/414 Esas, 2018/110 Karar sayılı kararı ile ret edildiğini, müvekkilinin lokal işletmeciliği yaptığını, davacının ise hemşehrisi olduğunu, zaman zaman lokale gelerek vakit geçirdiğini, aynı zamanda davacının dernek üyesi olduğunu, 2018 yılına kadar aralarında iş ilişkisi kurulmadığını, 03.07.2018 tarihinde davacının zor durumda olduğunu öğrenen müvekkilinin iyi niyetli olarak davacıyı garson olarak işe aldığını, 28.02.2019 tarihinde davacının daha kazançlı bir iş bulduğunu belirterek istifa ettiğini, bu konuda kendi el yazısı ile istifa ve ibraname verdiğini, bir müddet sonra davacının tekrar işe dönmek istemesi üzerine 19.04.2019 tarihinde işe başladığını, 2 ay kadar sonra sebep göstermeden imzalı ve el yazısı ile yazdığı ibraname ile istifa ettiğini, başka bir hizmetinin olmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; çalışmanın ispatlanması gerektiğini, davanın yersiz olduğunu beyanla, reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının sunduğu 1 adet kimlik kartı fotokopisinin dosyada yer aldığı, bu belgede davacının polem çalışanı olduğu, kartın ise veriliş tarihinin 01.10.2012 olarak belirtildiği, davalının kefil olduğu 1 adet kira kontratının bulunduğu bu sözleşmenin hizmet ilişkisine ait bilgiyi içermediği, 01.09.2012'de dernek işletmeciliğinin davalıya verildiği, 20.06.2011 tarihli karara göre de öncesinde dernek işletmeciliğinin derneğe ait olduğunun yazılı olduğu, dinlenilen tanıkların davacının dönem dönem çalıştığını beyan ettikleri, davalı iş yerinden de 2018 ve 2019 yılında 2 dönem hizmetin bildirildiği, bu hizmetlerin her birisinin sonlanmasında istifa dilekçesinin bulunduğu, bu belgelerde yer alan imzaların davacı tarafından inkar edilmediği anlaşılmakla;
davanın kısmen kabulü ile davacının, davalıya ait iş yerinde 15.08.2016 - 02.07.2018, 01.03.2019 - 14.04.2019, 17.06.2019 - 05.08.2019 tarihleri arasında da hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı vekillerinin tutarsız kendi içerisinde çelişkili haksız ve hukuka aykırı taleplerinin olduğunu, 15.12.2014-15.08.2016, 03.07.2018 - 01.03.2019, 15.04.2019 - 17.06.2019 tarihleri arasında da davacının, davalıya ait iş yerinde çalıştığının tespiti gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın kabulünü, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını istemiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının iddialarının ispatlanamadığı, davacı tarafından dosyaya sunulan kimlik kartı hizmet ilişkini ispatlamadığını, kamu ve bordro tanıklarının ifadeleri davacının iddialarını çürüttüğünü belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyadaki tanık beyanları tüm bilgi ve belgeler davacının tesipiti gereken hizmet süresi bulunmadığını gösterdiğini belirterek, kararın kaldırılmasını, davanın reddini istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davalı işyerinden davacı adına 03.07.2018-28.02.2019, 15.04.2019-16.06.2019 tarihleri arasında bildirimi yapıldığı, davacının 30.06.2005-15.12.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespiti talebi ile Ankara 13. İş Mahkemesinin 2016/414 E.,-2018/110K sayılı dosyasında açtığı davanın reddine karar verildiği, bu nedenle davacının ilk davada talep ettiği 30.06.2005-15.12.2014 tarihleri arasındaki süre yönünden kesin hüküm bulunduğu, dinlenen tanık beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının çalışmasının sabit olduğu anlaşılmakla istinaf başvurularının esastan reddin karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.
Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.
Feri Müdahil vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava; davacının davalı iş yerinde 30.05.2005-05.08.2019 tarihleri arasındaki çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinde; aylık prim ve hizmet belgesi veya muhtasar ve prim hizmet beyannamesi işveren tarafından verilmeyen veya çalışmaları Kurum tarafından tespit edilemeyen sigortalıların, çalıştıklarını, hizmetlerinin geçtiği yılın sonundan başlayarak beş yıl içerisinde iş mahkemesine başvurarak, alacakları ilam ile ispatlamaları halinde, mahkeme kararında belirtilen aylık kazanç toplamları ile prim ödeme gün sayılarının dikkate alınacağı düzenlenmiştir.

İlgili Kanunlarda hizmet tespiti davasında ispat yönteminin ne şekilde olması gerektiğine dair herhangi bir açıklama bulunmadığından, kamu düzenine ilişkin bu tür davalarda taraflar her türlü delile dayanabileceği gibi mahkemece kendiliğinden araştırma ilkesine göre delil toplanabilir ve inceleme yapılabilir. Bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğu da gözetilerek davacının işyerinde eylemli olarak çalışıp çalışmadığı yeterli ve gerekli bir araştırmayla hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak sağlıklı bir biçimde belirlenmelidir. Bu nedenle fiili çalışma olgusunun somut şekilde ispatlanabilmesi için sadece taraf delilleriyle yetinilmeyip mahkemece resen araştırma yapılmalıdır.

3.Değerlendirme
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerektirici sebeplere göre; davacı vekilinin tüm, davalı ve fer'i müdahil vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddi gerekir.

2- Davacının 30.05.2005-05.08.2019 tarihleri arasında davalı yanında çalışmalarının tespiti istemiyle açılan eldeki davada; davalı işyerinden davacı adına 03.07.2018- 28.02.2019, 15.04.2019-16.06.2019 tarihleri arasında bildirimi yapıldığı, davacının 30.06.2005-15.12.2014 tarihleri arasında davalı işyerinde çalıştığının tespiti talebi ile Ankara 13. İş Mahkemesinin 2016/414 E.,-2018/110K sayılı dosyasında açtığı davanın reddine karar verildiği, bu nedenle davacının ilk davada talep ettiği 30.06.2005-15.12.2014 tarihleri arasındaki süre yönünden kesin hüküm bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece; davacının, davalıya ait iş yerinde 01.03.2019 - 14.04.2019, 17.06.2019 - 05.08.2019 tarihleri arasında çalıştığına yönelik verilen kabul kararı yerindedir. Mahkemece hükme esas kılınan bilirkişi raporunda; davacının kesinleşen Ankara 13. İş Mahkemesinin 2016/414 E.,-2018/110 K sayılı dava dosyasının dava tarihi olan 15.08.2016 tarihine kadar çalıştığının kabul edilerek, 15.08.2016-02.07.2018 tarihleri arası için de kabul kararı verilmiş ise de, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden 15.08.2016-02.07.2018 tarihleri arasında davacının fiili çalışmasının mevcut olmadığı anlaşılmakla; bu dönemin de reddine karar verilmesi gerekirken verilen karar hatalı olup bozmayı gerektirir.

VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgiliye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

21.02.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.