YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4760 E.  ,  2024/8786 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/619 E., 2024/359 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kayseri 7. İş Mahkemesi
SAYISI : 2021/274 E., 2022/46 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali, menfi tespit ve yaşlılık aylığı bağlanması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA
Davacı vekili, davalı Kurumun, davacının sürekli %46 olan maluliyet oranına rağmen yeniden sevk ile maluliyet oranınını düşürülmesi işleminin iptalini, müvekkilinin 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddesi uyarınca engellilik indiriminden yararlanarak bağlanmış olan yaşlılık aylığının kesilmesi işleminin iptalini, müvekkilinin kesilen maaşının kesintinin yapılmış olduğu günden itibaren yeniden bağlanmasına, maaş kesintisinin yapıldığı günden karar kesinleşinceye kadar işleyecek olan maaşların yasal faizi ile birlikte davalı Kurumdan alınarak müvekkile verilmesini, müvekkilinden 25.09.2019 tarih, 13996861 sayılı borç bildirim belgesi ile istenen borcun iptaline ayrıca, Bayram ikramiyesi yersiz ödeme konulu borcun da iptali ile müvekkilin davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitini, davalı Kurum tarafından tahakkuk ettirilmiş olan borcun tahsil edilmemesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verilerek Kurum işleminin tedbiren durdurulmasını dava ve talep etmiştir.

II. CEVAP
Davalı SGK vekili, davanın haksız ve yersiz olduğunu, davacının kontrol muayenesinde maluliyetinin %28 belirlendiğini, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanun'un 31 inci maddesi gereği engellilik indiriminden faydalanması için çalışma gücünün en az %40 olması gerektiğinden engellilik indirimi hakkını kaybettiğini, Kurumca yapılan işlemlerin hukuka ve usule uygun olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Davacıya ait Kurumdan celp edilen tahsis dosyasından, Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin 31.05.2012 tarihli B5468 sayılı Özürlü Sağlık Kurulu raporuyla davacı ...’nın özür durumunda göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %46 olarak tespit edildiği, raporun sürekli olduğu, ancak Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 31.07.2012 tarih 78997 sayılı yazısı ile Merkez Sağlık Kurulunca davacının gelecekte sakatlık derecesinde değişiklik olabileceği dikkate alınarak bir yıl sonra yeniden hastaneye sevki uygun görüldüğünden (31.05.2013) sakatlık indiriminden yararlanmak istemesi halinde; yeniden hastaneye sevk edilerek alınacak raporun incelenmek üzere gönderilmesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan 26.03.2013 tarihli B2624 sayılı Özürlü Sağlık Kurulu raporuyla davacı ...’nın özür durumunda göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %46 olarak tespit edildiği, raporun sürekli olmadığı ve geçerlilik süresinin bir yıl olduğu görülmüştür.

Kurum tarafından teftiş incelemesi sonucunda davacının kontrol muayenesine tâbi tutulduğu, Kayseri Şehir Hastanesinin 19.04.2019 tarih ve B20194534 sayılı Erişkinler için Engellilik Sağlık Kurulu raporuyla davacının engel oranının %28 olduğunun tespit edildiği; Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 02.09.2019 tarih 121880 sayılı yazısı ile davacı ...'ya ait 19.04.2019 tarih ve B20194534 sayılı raporunun Merkez Sağlık Kurulunca incelendiği ve çalışma gücü kayıp oranı yüzde yirmi sekiz (%28) kaybettiği, 193 sayılı Kanun'un 31 inci maddesi uyarınca engellilik indiriminden faydalanılması için çalışma gücünün en az %40’ının kaybedilmesi gerektiğinden davacının engellilik indiriminden yararlanmasının mümkün olmadığının bildirildiği; Mahkememizce alınan Yüksek Sağlık Kurulu raporu ile davacının Kayseri Şehir Hastanesinin 19.04.2019 tarih, 1320194534 sayılı sağlık kurulu raporu Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulü Raporları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde değerlendirildiğinde davacının çalışma gücü kayıp oranının % 10 olduğu; Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu raporu ile davacının 20.02.2019 tarih 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde; Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesinin 31.05.2012 tarihli ve B5468 sayılı sağlık kurul raporunda; depresyon ve atersklerotik kalp hastalığı tanıları olduğu, ilgili tarihte geçerli 30.03.2013 tarihli ve 28603 sayılı resmi gazetede yayımlanan özürlülük ölçütü yönetmeliğine göre verilen %46,0 engellilik oranının uygun olduğu, Kayseri Şehir Hastanesinin 19.04.2019 tarihli ve B20194534 sayılı raporunda aynı tanılar ile % 28,0 engellik oranı verildiği, orandaki değişikliğin bu tarihte geçerli olan 20.02.2019 tarih 30692 sayılı Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelike göre yapılan değerlendirmeden kaynaklandığı, ATK 3. İhtisas Kurulunda 06.08.2021 tarihinde yapılan muayenede aktif psikopatoloji tespit edilmediği, bu nedenle Kalp hastalıkları, B-koroner arter hastalığı Klas I $ 10 olduğu, Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği 12. maddesi çerçevesinde başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığının mütalaa olunduğu, YSK raporu ile ATK 3. İhtisas Kurulu raporlarının birbirine uyumlu olduğu, davacının 19.04.2019 tarih itibariyle davacının engellik oranının yürürlükte bulunan 20.02.2019 tarih 30692 sayılı Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğe göre %10 olduğu, 193 sayılı Kanun'un 31 inci maddesi uyarınca engellilik indiriminden faydalanılması için çalışma gücünün en az %40’ının kaybedilmesi gerektiğinden davacının engellilik indiriminden yararlanmasının mümkün olmadığı, davalı Kurum tarafından davacının aylığının kesilmesine, davacı aleyhine davacıya ödenen aylık ve bayram ikramiyesine ilişkin tahakkuk ettirilmesine dair Kurum işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının tahakkuk ettirilen borçtan sorumlu olduğu" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde, ATK raporu Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğine aykırı olarak tanzim edildiğini, Yönetmelik ekinde tedavi ile işlevselliği kısmen düzelen, yineleyici depresyon(20), depresif bozukluk(20), yaygın anksiyete bozukluğu(20), depresif nöbet(40), bipolar duygulanım bozukluğu(40) maluliyet oranları olarak belirtilmiş olup, rahatsızlığı ve tedavisi devam eden müvekkile psikolojik, duygu durum rahatsızlıkları bakımından maluliyet verilmemiş olması müvekkilin sağlık durumuna, gerçek duruma, usul ve yasaya aykırı olup, ATK raporuna tarafımızca itiraz edildiğini, ATK tarafından tanzim edilen rapor hüküm kurmaya, Bölge Adliye Mahkemesi ve Yargıtay denetimine elverişli olmayıp, Yerel Mahkemece bu rapora istinaden hüküm kurulmuş olmasının hatalı olduğunu, kaldı ki raporlar arasındaki çelişkinin de giderilmesi bakımından müvekkilin de sevki sağlanarak Adli Tıp Kurumu Üst Kurulu'ndan rapor alınması talep edilmiş olup, raporlar arasındaki çelişki de giderilmeden hüküm kurulmuş olması da hatalı olup, Yerel Mahkeme kararının bu yönüyle de kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, "... Kayseri Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 31.05.2012 tarihli raporuna göre davacının %46 malul olduğu gerekçesiyle 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddesine göre rapor tarihinden geçerli olmak üzere davacıya aylık bağlanmış, Kurumun 30.04.2019 tarihli yazısı doğrultusunda davacının kontrol muayenesi yaptırılması talep edilmiş ve Kayseri Şehir Hastanesi'nin 19.04.2019 tarihli raporu düzenlenmiş, davacının maluliyet oranı rapor doğrultusunda %28 olarak belirlenmiştir. Davacının, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddesine göre engellilik indiriminden faydalanabilmesi için çalışma gücü kaybının en az %40 olması gerektiğinden engellilik indirimi hakkını kaybettiği, bu sebeple de fazla ve yersiz ödemelerin tahsili davacıdan talep edilmiş, ayrıca kontrol muayenesiyle durdurulan aylık, maluliyetin devam etmediğine karar verildiğinden kesinleştiği, 26.02.2020 tarihli Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu Raporu'na göre %10, Adli Tıp Kurumu Başkanlığı 3. İhtisas Kurulunun 03.11.2021 tarihli raporuna göre yine %10 oranında davacının engelilik oranının belirlendiği, YSK raporu ile ATK raporunun birbiri ile uyumlu olduğu, dolayısıyla davacının Adli Tıp Üst Kurulundan rapor alınması talebinin yerinde olmaması sebebiyle Dairemizce istinaf kanun yoluna başvuran davacı tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmeyerek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b/1 maddesi gereğince başvurunun esastan reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili, istinaf dilekçesinde öne sürdüğü gerekçelerle eksik incelemeye dayalı kararın bozulması ile davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Davaya konu uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali, menfi tespit ve yaşlılık aylığı bağlanması talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 31 inci maddeleri.

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.