YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4507 E.  ,  2024/5839 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2372 E., 2024/495 K.
KARAR : Esastan Ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Eskişehir 2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/153 E., 2023/765 K.

Taraflar arasındaki, Kurum işleminin iptali ve alacak davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın kabulüne , birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın asıl dava davalısı birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, asıl dava davalısı birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
1.Asıl davada davacı ... vekili dava dilekçesinde özetle; Bozüyük Devlet Hastanesi tarafından düzenlenen 28.08.2014 tarihli 563 sayılı sağlık kurulu raporu ile çalışma gücünün %45 olarak kaybedildiğinin tespit edilmesi üzerine sakatlığı nedeni ile vergi indiriminden yararlanarak müvekkiline yaşlılık aylığı bağlandığını, SGK Eskişehir İl Müdürlüğü Yunusemre Sosyal Güvenlik merkezinin 07.05.2018 tarihli yazısı ile müvekkilinin yaşlılık aylığı başlangıç tarihi itibari ile durdurulduğunu, kendisine ödenen 47.173,77 TL tutarındaki yersiz ödemenin tahsili işlemlerine başlanacağının bildirildiğini, Kurumun işleminin haksız olduğunu beyanla Kurum işleminin iptali ile müvekkiline yaşlılık aylığının yeniden bağlanmasını, ödenmeyen aylıkların tespit edilerek yasal faizi ile birlikte tahsilini ve yersiz ödenen aylıklar adı altında tahakkuk ettirilen faizi ile birlikte 54.234,38 TL borcunun bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen Eskişehir 1. İş Mahkemesinin 2019/790 Esas 2019/1008 Karar sayılı dosyasında davacı Kurum vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili Kurum tarafından Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 28.01.2018 tarihli soruşturma raporunda ... dahil 57 kişinin engelli raporlarının sahte ve usulsüz olduğunun tespit edildiğini, rapor doğrultusunda bağlanan aylığın iptal edildiğini, davalıya yersiz ödenen 47.173,77 TL'nin 5510 sayılı Kanun'un 96 ncı maddesi gereğince davalıdan tahsilinin gerektiğini beyanla 47.173,77 TL alacağın her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II.CEVAP
1.Asıl davada davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya %60 vergi indirim oranına göre 01.12.2014 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun'un mülga 60 ıncı maddesinin (C) bendinin (b) alt bendine göre aylık bağlandığını, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 28.01.2018 tarihli soruşturma raporunda engelli raporuna istinaden maaş bağlanan 57 kişinin raporlarının sahte ve usulsüz olduğunun tespit edildiğini, raporda davacının para karşılığı sağlık raporu alarak vergi indiriminden yararlandığı ve yaşlılık aylığı aldığının tespit edildiğini ve aylığının başlangıç tarihi itibariyle durdurulduğunu, davacı ve diğer ilgililer hakkında savcılık soruşturmasının devam ettiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Birleşen Eskişehir 1. İş Mahkemesinin 2019/790 Esas 2019/1008 Karar sayılı dosyasında davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı Kurumun düzenlemiş olduğu raporda müvekkiline atfedilebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, müvekkili hakkında düzenlenen her iki raporun da mevzuata uygun olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesince Adli Tıp Kurumu Başkanlığı İkinci Üst Kurulunun 23.03.2023 tarihli raporunda; 30.03.2013 tarih, 28603 Resmi Gazete'de yayımlanan Özürlülük Ölçütü ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine kapsamında; 28.08.2014 tarihinden itibaren ve halihazırda kişinin engel duruma göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %40’ın üzerinde olduğu hususunun mütalaa edildiği anlaşılmış olmakla; Kurum işleminin hukuka uygun olmadığı anlaşılmış; bu doğrultuda asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davalısı birleşen dava davacısı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Davalı-birleşen davada davacı Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının kaldırılarak, asıl davanın reddine (birleşen dava yönünden kabulüne) karar verilmesini talep etmiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tüm dosya kapsamından, 28.08.2014 tarihli Bozüyük Devlet Hastanesi Engelli Sağlık Kurulu Raporunda davacının engel oranının %45 olduğunun belirtildiği, bu rapor üzerine Gelir İdaresi Başkanlığının 26.09.2014 tarihli yazısında davacının çalışma gücünü %45 oranında kaybettiği ve III.derece engelliler için uygulanan engellilik indiriminden yararlanması gerektiğinin belirlendiği, 10.11.2014 tarihli tahsis talebi uyarınca 01.12.2014 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanun'un geçici 87 nci maddesinin (b) alt bendine göre davacıya yaşlılık aylığı bağlandığı, Kurum Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının 30.05.2014 tarihinde yürütmeye başladığı soruşturma üzerine davacının kontrol muayenesi için Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesine sevk edildiği, adı geçen hastanenin 26.05.2016 tarihli Engelli Sağlık Kurulu Raporu'nda davacının engel oranının %46 olduğunun tespit edildiği, Kurum tarafından davacının yaşlılık aylığının 28.03.2018 tarihli soruşturma raporu uyarınca başlangıç tarihi itibariyle durdurulduğu ve birleşen davada Kurumun davacıya ödenen aylıkların tahsilini talep ettiği, Adli Tıp Kurumu 3.İhtisas Kurulunun 16.12.2019 tarihli raporunda davacının 30.03.2013 tarih, 28603 Resmi Gazete'de yayımlanan Özürlülük Ölçütü ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %51 olduğunun tespit edildiği, Adli Tıp Kurumu 2. Üst Kurulunun 23.03.2023 tarihli raporunda da davacının aynı yönetmelik hükümleri kapsamında 28.08.2014 tarihinden itibaren engel durumuna göre tüm vücut fonksiyon kaybı oranının %51 olduğunun bildirildiği, davacının yaşlılık aylığının tahsisine esas rapor tarihinden itibaren engel durumunun değişmediği %40'ın üzerinde olduğu, bu durumda yaşlılık aylığı şartlarının en başından itibaren devam ettiği anlaşılmış olup Mahkeme kararının vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından davalı-birleşen davada davacı Kurum vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davalısı birleşen dava davacısı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Asıl dava davalısı/birleşen dava davacısı Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar doğrultusunda temyiz talebinde bulunmuştur.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık asıl davada, davacı, sakatlık nedeniyle bağlanan yaşlılık aylığını kesen Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının yeniden bağlanması ve Kuruma borçlu olmadığının tespiti, birleşen davada ise Kurum yersiz ödenen aylıkların tahsili talebine ilişkindir..

2.İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 80 inci, 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri

3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl dava davalısı birleşen dava davacısı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.