YARGITAY 10. HUKUK DAİRESİ

10. Hukuk Dairesi         2024/4484 E.  ,  2024/5282 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/494 E., 2024/767 K.
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Karaman 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/145 E., 2020/389 K.

Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 1989 - 1990 yılları arasında Ayrancı ... Merkezi Müdürlüğünde usta öğretici olarak Kuruma bildirilmeyen sürelerde çalıştığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

II.CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, Ayrancı ... Merkezi Müdürlüğünün Kurum kayıtlarının incelenmesinden işe giriş bildirgesinin verildiğine yönelik bir kayda tam olarak rastlanılmadığı, 506 sayılı Kanun gereği hizmetin geçtiği iddia edilen 1990 yılından itibaren 5 yıl içerisinde açılmayan işbu davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Fer’i müdahil SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, Kurum kayıtlarının esas alınması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ... Merkezi Müdürlüğü unvanlı işyerinde 06.11.1989-28.02.1990 tarihleri arasında kesintisiz günde 7 saat çalışma kaydının bulunduğu ve tam süreli iş sözleşmesi ile çalışanlarla aynı şartlarda çalıştığı tespit edildiğinden, davanın kabulü ile davacının Kuruma bildirilmeyen 1989/10, 1989/11, 1989/12 çalışma aylarını kapsar 1989/3. döneminde 34 gün, 1990/1 ve 1990/2 çalışma aylarını kapsar 1990'ın 1. döneminde 7 gün olmak üzere toplam 41 gün davalı Bakanlığa ait merkezi Mesleki Eğitim Merkezi Müdürlüğü unvanlı 78257.70 sicil sayılı iş yerinde 506 sayılı Kanun'a tabi olarak hizmet akdi ile günlük brüt asgari ücret (132.300 Lira) üzerinden çalıştığının tespitine, karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF
A.İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

B.İstinaf Sebepleri:
Fer'i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri
Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; ön inceleme duruşmasının usulüne uygun yapılmadığını, usule uygun süresinde açıkça dayandıkları delilleri toplanmadan eksik inceleme ile karar verildiğini, süresinde açılmayan davanın usulden reddinin gerektiğini, çelişkili tanık beyanlarına dayalı hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir.

C.Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile incelenen dosya kapsamına göre, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, kamu düzenine aykırı bir hususun tespit edilmemiş olmasına, 06.11.1989 işe giriş tarihini işe giriş bildirgesi ve ücret ödeme belgelerine göre hak düşürücü sürenin uygulanmamış olmasına, kamu kurumu olan davalıya ait işyerine ait puantaj kayıtları, ödeme belgeleri ve davalı kurum kayıtlarının değerlendirilerek davacının çalışma süresinin belirlenmiş olmasına göre Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V.TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Fer'i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin Temyiz Sebepleri
Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir.

C.Gerekçe
1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir.

2.İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Dava konusu uyuşmazlığın dayandığı mevzuat hükümleri 506 sayılı Kanunu’nun 79 uncu maddesi ile 1739 sayılı Milli Eğitim ... Kanunu’nun 47 nci maddesidir. Milli Eğitim ... Kanunu’nun 47 nci maddesinde ek ders görevi verilmek yoluyla usta öğreticilerin görevlendirilebileceği, 21.05.1977 tarihli ... Kurumlarında Sözleşmeli veya Ek Ders Görevi ile Görevlendirilecek Uzman ve Usta Öğreticiler Hakkında Yönetmelik ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 89 uncu maddesi uyarınca yürürlüğe konulan ... Öğretmen ve Yöneticilerinin Ücretli Ders Saatlerine ilişkin 04.11.1983 tarihli Bakanlar Kurulu kararında da kadrolu bulunmayan usta öğreticilerin ders ücreti karşılığı görevlendirileceği açıkça belirtilmiştir. Ayrıca, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 63 üncü maddesi (1475 sayılı Kanun'un 61 inci maddesi) gereğince 7,5 saatlik çalışma süreleri bir gün kabul edilmekte, aynı Kanun'un 13 üncü maddesinde ise kısmi süreli ve tam süreli iş sözleşmeleri ile ilgili düzenleme yer almaktadır.

3. 4857 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63 üncü maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. 13 üncü madde hükmü, anılan mevzuattaki düzenlemelere egemen olan ilkelerle birlikte ele alındığında, ücretli öğretmenlerin çalışma ilişkilerinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelendirilmeye olanak verecek iş ilişkisinin bulunmadığı, bunların yukarıda belirtilen 1739 ve 657 sayılı Kanun kapsamında öngörülen ve önceden belirlenen süre içerisinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıkları belirgindir. Böyle olunca davacının aylık girdiği ders saatleri toplanmalı ve bir gün 7,5 saat kabul edilerek aylık prim gün sayısı belirlenmelidir.

3.Değerlendirme
1.İnceleme konusu eldeki davada, davacı, davalı Bakanlığa bağlı Ayrancı ... Merkezi Müdürlüğünde 1989–1990 yılları arasında Kuruma bildirilmeyen sürelerde usta öğretici olarak çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmiş ise de bu sonuca eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile gidilmiştir.

2.Yapılacak iş; usta öğretici statüsündeki davacının prim ödeme gün sayıları belirlenirken, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu öncesi Dairemiz uygulaması gereği toplam aylık çalışma saatleri 1 gün = 7,5 saat esası üzerinden aylık çalışma gün sayısına dönüştürülmek suretiyle hesaplama yapılarak, davacının resmi kayıtlara yansıyan hizmet sürelerinin yukarıda belirtilen hesaplamaya göre tespit edilerek hüküm kurulması gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.

VI. KARAR
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.05.2024 tarihinde karar oy birliğiyle verildi.